jump to navigation

Nieuwsbrief 2 april 2018 Zeeheldenkwartier Den Haag april 2, 2018

Posted by jandewandelaar in Uncategorized.
Tags: , ,
add a comment

 

Advertenties

Tweede monument voor MH17: na het ‘herdenkingsbos’ een wereldbol op 298 stenen maart 25, 2018

Posted by jandewandelaar in mh17.
Tags: , , , , , , ,
1 comment so far

MH-17 Monument

Het monument bestaat uit cirkels met verschillende teksten die samen een wereldbol vormen. De leegte in de bol symboliseert de leegte die achterbleef bij de nabestaanden. 

De ramp met het vliegtuig van Malaysia Airlines kostte op 17 juli 2014 het leven van 298 mensen, onder wie 196 Nederlanders. Het toestel is boven Oost-Oekraïne uit de lucht geschoten door een Buk-raket, van Russische makelij.

Het tweede monument in Nederland dat de vliegramp MH17 moet gedenken, staat vlak voor de ingang van Vliegbasis Eindhoven en bestaat uit een wereldbol die rust op een sokkel van 298 stenen – één steen voor ieder slachtoffer dat op 17 juli 2014 omkwam toen een vlucht van Malaysia Airways boven Oekraïense grondgebied uit de lucht werd geschoten door een Russische Buk-raket. Onder de slachtoffers waren 196 Nederlanders, die destijds op imposante wijze werden gerepatrieerd op Vliegbasis Eindhoven.

Het drie meter hoge beeld staat op een sokkel die symbolisch is gemaakt van 298 stenen. De wereldbol rust op drie pilaren die verwijzen naar de slachtoffers, de nabestaanden en de hulpverleners. Het eerste idee dat in de kunstenaar opkwam, zag er echter totaal anders uit.

Toon Heijmans bij zijn creatie.

In mijn eerste ontwerp voor het monument was ik nog heel boos, aldus Kunstenaar Toon Heijmans.

,,In mijn eerste ontwerp voor het monument was ik nog heel boos’’, bekende Heijmans. ,,Mijn gevoel was: hier zijn driehonderd mensen in een minuut geëxecuteerd. Ik wilde meteen de schuldige aanwijzen en tekende een Buk-raket met het logo van de vliegmaatschappij. Maar een klankbordgroep met nabestaanden wees het ontwerp af.’’

De kunstenaar ging daarna juist op zoek naar een beeld met een andere uitstraling, die verbinding benadrukt en troost uitstraalt. ,,Je kunt door het beeld heen kijken, het is transparant. Dat herinnert aan de leegte die de slachtoffers hebben achtergelaten. De titel is ‘De verbinding’ geworden.’’

Het monument is een initiatief van de stichting Walk-for-298, opgericht door een van de hulpverleners tijdens de aankomstceremonies. Het initiatief in Eindhoven staat los van het nationale monument in Vijfhuizen (bij Schiphol) dat vorig jaar officieel werd geopend.

Het initiatief voor dit monument is genomen door Ronald Rutten uit het Gelderse Beuningen, die voor uitvaartverzorger Monuta de ceremonies coördineerde en de aanwezige nabestaanden begeleidde. ,,Er ontstond in die dagen een speciale band tussen de nabestaanden en hulpverleners’’, blikte Rutten terug op die tijd. ,,Sommige familieleden waren bij alle twaalf ceremonies aanwezig. In het begin was de sfeer heel gespannen, later kwam er ruimte voor verdriet en dankbaarheid.”

zie ook: Herdenking slachtoffers aanslag MH17 17.07.2014 – 17.07.2017

zie ook: Demonstratie 16.07.2017 in Den Haag door nabestaanden aanslag MH17

zie ook: Nederlands Forensisch Instituut NFI Den Haag stelt dna-profielen op crash MH17 Oekraïne

zie ook: Terugblik – Hoorzitting over MH17 crash ging niet door

zie ook: Nationale herdenkingsdag 10 november 2014 MH17

zie ook: Stille tocht 17.08.2014 Hilversum – herdenking slachtoffers MH17

zie ook: Stil protest Spui Amsterdam 19.07.2014 – slachtoffers vliegtuigcrash Oekraïne

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 11

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 10

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 9

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 8

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 7

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 6

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 5

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 4

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 3

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 2

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 1

zie ook: Herdenking slachtoffers aanslag MH17 17.07.2014 – 17.07.2017

zie ook: Nabestaanden MH17 verzamelen zich op 13.10.2015 in het Haagse World Forum

zie ook: Oekraïne Top 2014 World Forum

Tweede monument voor MH17: na het ‘herdenkingsbos’ nu een wereldbol op 298 stenen

VK 25.03.2018 Het tweede monument in Nederland dat de vliegramp MH17 moet gedenken, staat vlak voor de ingang van Vliegbasis Eindhoven en bestaat uit een wereldbol die rust op een sokkel van 298 stenen – één steen voor ieder slachtoffer dat op 17 juli 2014 omkwam toen een vlucht van Malaysia Airways boven Oekraïense grondgebied uit de lucht werd geschoten door een Russische Buk-raket. Onder de slachtoffers waren 196 Nederlanders, die destijds op imposante wijze werden gerepatrieerd op Vliegbasis Eindhoven.

‘Ik had eerst een Buk-raket in gedachten, het wapen waarmee die onschuldige mensen zijn geëxecuteerd door Poetin’ zegt kunstenaar Toon Heijmans (92), die het ontwerp voor het monument maakte. ‘Maar een klankbordgroep wees het idee af. Het moest minder politiek worden.’

In juli vorig jaar werd in Vijfhuizen al eerder het Nationaal Monument MH17 onthuld, een ‘herdenkingsbos’ dat 298 bomen telt. Volgens Ronald Rutten, manager in de uitvaartzorg en initiatiefnemer van het tweede MH17 monument, was er ook behoefte aan een tweede monument dat specifiek gewijd is aan de repatriëring van de slachtoffers op Vliegbasis Eindhoven en aan de emotionele band tussen nabestaanden en hulpverleners.’

Wat er toen tussen nabestaanden en vrijwilligers groeide is iets dat we nooit zullen vergeten’, zegt Rutten, die destijds als vrijwilliger meehielp bij de aankomstceremonie voor de MH17-slachtoffers. ‘Het monument heet daarom ook De Verbinding, om de verbinding te gedenken die toen ontstond tussen al die verschillende groepen mensen. We zullen de slachtoffers nooit vergeten, maar ook elkaar niet – nabestaanden en hulpverleners.’

Unieke plek

Het monument werd afgelopen zaterdagmiddag onthuld in het bijzijn van nabestaanden, hulpverleners, bestuurders en ambassadeurs van Indonesië, Australië, België en Maleisië – de andere landen die inwoners verloren bij de MH17-ramp. In een naastgelegen tent sprak de Eindhovense burgemeester John Jorritsma over de aangrijpende aankomstceremonies bij de landing van de militaire transportvliegtuigen die de stoffelijke resten van de Nederlandse MH17-slachtoffers vervoerden.

‘Vliegbasis Eindhoven is een unieke plek. Hier kwamen slachtoffers thuis en werden de nabestaanden verenigd om hun verdriet en ongeloof te delen.’

Nabestaande Anton Kotte, die bij de vliegtuigramp een zoon, schoondochter en kleinzoon verloor, wijdde in een toespraak nog enkele woorden aan het ‘nepnieuws’ over de MH17-ramp. ‘Dat zijn hinderlijke randverschijnselen . Het moet gaan om de slachtoffers.’

Volg en lees meer over:  RAMPEN EN ONGEVALLEN   VLIEGRAMPEN   NEDERLAND   RAMPVLUCHT MH17

Tweede MH17-monument memoreert vooral terugkomst lichamen

NOS 24.03.2018 Na het Nationaal Monument MH17, het herdenkingsbos met 298 bomen, is vanmiddag een nieuw monument voor de vliegramp onthuld. Het gedenkteken op Vliegbasis Eindhoven is gewijd aan de repatriëring van de slachtoffers van de crash boven Oekraïne, die op 17 juli 2014 aan 298 mensen het leven kostte. Het grootste deel van hen was Nederlander.

“We hebben al het herdenkingsbos waar nabestaanden kunnen stilstaan bij hun dierbare. Voor ieder slachtoffer is daar een boom geplant. Het gedenkteken op vliegbasis Eindhoven is er voor iedereen; voor nabestaanden, maar ook voor de hulpverleners”, zegt Ronald Rutten van stichting Walk-for-298, die het initiatief nam van het nieuwe monument.

De Verbinding

Het nieuwe gedenkteken is een bronzen aardbol, die staat op een sokkel van 298 stenen. Het monument heet De Verbinding. “Op het moment dat de eerste kist uit het vliegtuig kwam op Vliegbasis Eindhoven, was er een enorme verbinding voelbaar”, zegt Rutten, die destijds als hulpverlener de aankomstceremonie ondersteunde. “Nabestaanden, hulpverleners, militairen en hoogwaardigheidsbekleders; alles kwam samen op deze plek. Het was heel intiem.”

Ik zie het als wederzijds respect tussen nabestaanden en hulpverleners, aldus Gerard van de Wetering, militair.

Bij de ceremonie waren zo’n 750 mensen uit de hele wereld, onder wie veel hulpverleners. Militair Gerard van de Wetering is blij met het gedenkteken. “Ik zie het als wederzijds respect tussen nabestaanden en hulpverleners. Het geeft een warm gevoel als blijkt dat je iets waardevols hebt gedaan.”

Respect terug

Van de Wetering was bij alle aankomsten van de kisten op Vliegbasis Eindhoven aanwezig. “Nabestaanden zeiden na de terugkeer van de eerste kisten dat ze eindelijk het respect weer terugzagen. Tot dan toe zagen ze vooral die tv-beelden uit Oekraïne, waar mensen met stoffelijke resten en spullen van overledenen aan het slepen waren.”

Het gedenkteken is onthuld door de Brabantse commissaris van de koning in Noord-Brabant Wim van de Donk en burgemeester John Jorritsma van Eindhoven.

 

92-jarige kunstenaar MH-17 monument had eerst heel ander plan

AD 24.03.2018 Bij de ingang van vliegbasis Eindhoven is vanmiddag de officiële onthulling van een monument ter nagedachtenis aan de slachtoffers van de MH17-vliegramp. Het beeld is ontworpen door een 92-jarige kunstenaar, Toon Heijmans uit Nijmegen, die er eerst heel andere plannen mee had.

Kunstenaar Toon Heijmans en Ronald Rutten bij nieuw monument voor MH17. foto Koen Verheijden

‘Ik zal je nooit vergeten’. Die tekst staat nu centraal in het bolvormige gedenkteken dat de Nijmeegse kunstenaar op leeftijd heeft ontworpen voor het MH17-monument. Het komt bij de vliegbasis Eindhoven, waar in de zomer van 2014 tien vluchten aankwamen met de stoffelijke resten van de 298 slachtoffers. Vanmiddag wordt het officieel onthuld.

Het monument bestaat uit cirkels met verschillende teksten die samen een wereldbol vormen. De leegte in de bol symboliseert de leegte die achterbleef bij de nabestaanden. 

De ramp met het vliegtuig van Malaysia Airlines kostte op 17 juli 2014 het leven van 298 mensen, onder wie 196 Nederlanders. Het toestel is boven Oost-Oekraïne uit de lucht geschoten door een Buk-raket, van Russische makelij.

Het drie meter hoge beeld staat op een sokkel die symbolisch is gemaakt van 298 stenen. De wereldbol rust op drie pilaren die verwijzen naar de slachtoffers, de nabestaanden en de hulpverleners. Het eerste idee dat in de kunstenaar opkwam, zag er echter totaal anders uit.

In mijn eerste ontwerp voor het monument was ik nog heel boos, aldus Kunstenaar Toon Heijmans

,,In mijn eerste ontwerp voor het monument was ik nog heel boos’’, bekende Heijmans. ,,Mijn gevoel was: hier zijn driehonderd mensen in een minuut geëxecuteerd. Ik wilde meteen de schuldige aanwijzen en tekende een Buk-raket met het logo van de vliegmaatschappij. Maar een klankbordgroep met nabestaanden wees het ontwerp af.’’

De kunstenaar ging daarna juist op zoek naar een beeld met een andere uitstraling, die verbinding benadrukt en troost uitstraalt. ,,Je kunt door het beeld heen kijken, het is transparant. Dat herinnert aan de leegte die de slachtoffers hebben achtergelaten. De titel is ‘De verbinding’ geworden.’’

Het initiatief voor dit monument is genomen door Ronald Rutten uit het Gelderse Beuningen, die voor uitvaartverzorger Monuta de ceremonies coördineerde en de aanwezige nabestaanden begeleidde. ,,Er ontstond in die dagen een speciale band tussen de nabestaanden en hulpverleners’’, blikte Rutten terug op die tijd. ,,Sommige familieleden waren bij alle twaalf ceremonies aanwezig. In het begin was de sfeer heel gespannen, later kwam er ruimte voor verdriet en dankbaarheid.”

Prinsen carnaval

Initiafnemer Rutten en kunstenaar Heijmans waren beiden prins carnaval in Nijmegen. Rutten in 2012, Heijmans in 1968. Het prinsengenootschap is een vriendenclub. Rutten: ,,Ik zei tegen hem: ik heb je keihard nodig. Doe je mee?’’

Het gedenkteken is tot stand gekomen met bijdragen van de provincie Noord-Brabant en de gemeente Eindhoven en een crowdfundingsactie. Commissaris van de Koning in Noord-Brabant Wim van der Donk en burgemeester John Jorritsma van Eindhoven verrichten vanmiddag de officiële handeling.

Nederland,Druten,23-02-2018 Kunstenaar Toon Heijmans en Ronald Rutten bij het nieuwe gedenkteken voor de MH17. Foto: Koen Verheijden

MH17-monument onthuld bij vliegbasis Eindhoven 

NU 24.03.2018 Commissaris van de Koning in Noord-Brabant Wim van de Donk en burgemeester John Jorritsma van Eindhoven hebben zaterdag bij vliegbasis Eindhoven een gedenkteken onthuld voor de slachtoffers van de MH17-vliegramp.

Het beeld De Verbinding staat bij de ingang van de vliegbasis, een plek die bij de nabestaanden emoties oproept omdat alle slachtoffers in 2014 via Eindhoven uit Oekraïne zijn teruggekomen.

Tijdens diverse ceremonies werden kisten met menselijke resten op de basis in rouwauto’s gezet en in colonne naar Hilversum gebracht. De ingang van de vliegbasis veranderde destijds in een bloemenzee.

De onthulling zaterdag werd bijgewoond door honderden nabestaanden, hulpverleners en prominenten zoals burgemeesters, ambassadeurs en toenmalig minister Buitenlandse Zaken en huidig vicevoorzitter van de Europese Commissie Frans Timmermans.

Vliegbasis Eindhoven nieuw herdenkingsmonument MH17

Uniek

“MH17 raken we nooit meer kwijt en ongewild werd de vliegbasis een unieke plek”, zei de Eindhovense burgemeester Jorritsma in zijn toespraak voorafgaand aan de onthulling. “Op deze plek kwamen de slachtoffers thuis en werden de nabestaanden verenigd om gevoelens van verdriet, woede en ongeloof te kunnen delen.”

“Geschokt waren we en dat zijn we nog steeds. De indrukwekkende ceremonies zijn in de ogen en harten van iedereen gebrand en vormden het moment dat de waardigheid en respect voor de slachtoffers terugkeerde. Dit zal een plek voor de eeuwigheid zijn”, voegde Van de Donk toe.

Vijfhuizen

Het monument is een initiatief van de stichting Walk-for-298, opgericht door een van de hulpverleners tijdens de aankomstceremonies. Het initiatief in Eindhoven staat los van het nationale monument in Vijfhuizen (bij Schiphol) dat vorig jaar officieel werd geopend.

Het vliegtuig van vlucht MH17 werd op 17 juli 2014 boven Oost-Oekraïne uit de lucht geschoten door een Buk-raket, een wapen van Russische makelij. Alle 298 inzittenden kwamen om. Onder hen waren 196 Nederlanders.

Lees meer over: MH17

MH17-monument onthuld bij vliegbasis Eindhoven

Telegraaf 24.03.2018 Commissaris van de Koning in Noord-Brabant Wim van de Donk en burgemeester John Jorritsma van Eindhoven hebben zaterdag bij vliegbasis Eindhoven een gedenkteken onthuld voor de slachtoffers van de MH17-vliegramp. Het beeld De Verbinding staat voor de ingang van de vliegbasis, een plek die bij de nabestaanden emoties oproept omdat alle slachtoffers in 2014 via Eindhoven uit Oekraïne zijn teruggekomen.

Tijdens diverse ceremonies werden kisten met menselijke resten op de basis in rouwauto’s gezet en in colonne naar Hilversum gebracht. De ingang van de vliegbasis veranderde destijds in een bloemenzee.

De onthulling van het monument zaterdag werd bijgewoond door honderden nabestaanden, hulpverleners en prominenten zoals burgemeesters, ambassadeurs en toenmalig minister Buitenlandse Zaken en huidig vicevoorzitter van de Europese Commissie Frans Timmermans.

„MH17 raken we nooit meer kwijt en ongewild werd de vliegbasis een unieke plek”, zei de Eindhovense burgemeester Jorritsma in zijn toespraak voorafgaand aan de onthulling. „Op deze plek kwamen de slachtoffers thuis en werden de nabestaanden verenigd om gevoelens van verdriet, woede en ongeloof te kunnen delen.”

„Geschokt waren we en dat zijn we nog steeds. De indrukwekkende ceremonies zijn in de ogen en harten van iedereen gebrand en vormden het moment dat de waardigheid en respect voor de slachtoffers terugkeerde. Dit zal een plek voor de eeuwigheid zijn”, voegde Van de Donk toe.

Het monument is een initiatief van de stichting Walk-for-298, opgericht door een van de hulpverleners tijdens de aankomstceremonies. Het initiatief in Eindhoven staat los van het nationale monument in Vijfhuizen (bij Schiphol) dat vorig jaar officieel werd geopend.

Na de onthulling werd een minuut stilte gehouden.

Het vliegtuig van vlucht MH17 werd op 17 juli 2014 boven Oost-Oekraïne uit de lucht geschoten door een Buk-raket, een wapen van Russische makelij. Alle 298 inzittenden kwamen om. Onder hen waren 196 Nederlanders.

Tentoonstelling ‘Hyperrealisme Sculptuur’  10 MAART 2018 – 1 JULI 2018 in de Kunsthal Rotterdam maart 17, 2018

Posted by jandewandelaar in Kunsthal Rotterdam, Term verwijderen: Hyperrealisme Sculptuur Hyperrealisme Sculptuur.
Tags: , , , , , , , , ,
add a comment

Tentoonstelling ‘Hyperrealisme Sculptuur’ van 10 MAART 2018 tot 1 JULI 2018

Met de tentoonstelling ‘Hyperrealisme Sculptuur’ zet de Kunsthal Rotterdam, na het succes van de tentoonstelling ‘Hyperrealisme. 50 jaar schilderkunst’ in het voorjaar van 2017, de stap naar de derde dimensie. De tentoonstelling presenteert een unieke selectie hyperrealistische werken van de belangrijkste beeldhouwers van de afgelopen vijftig jaar. Van de vroege Amerikaanse pioniers onder wie George Segal, Duane Hanson en John DeAndrea tot de opkomst van de internationale beweging, vertegenwoordigd door onder andere Juan Muñoz (Spanje), Maurizio Cattelan (Italië), Berlinde de Bruyckere (België) en de uit Australië afkomstige Ron Mueck, Sam Jinks en Patricia Piccinini.

Met 35 kunstwerken van 28 kunstenaars toont de Kunsthal voor het eerst in Nederland een toonaangevend overzicht van de ontwikkeling van vijftig jaar hyperrealistische beeldhouwkunst wereldwijd. Sinds de jaren 1960 en 1970 houden kunstenaars zich vanuit verschillende invalshoeken bezig met een vorm van figuratieve kunst waarbij de menselijke figuur zo levendig en levensecht mogelijk wordt verbeeld. Het oog in oog staan met deze beelden prikkelt de reactie van bezoekers en roept vragen op over de maakbaarheid van de mens en over identiteit. Hoe kijken we naar onszelf en naar anderen – een interessant gegeven in de huidige selfie cultuur op social media.

MENSELIJKE REPLICA’S 

Aan de hand van vijf verschillende thema’s laat de tentoonstelling zien dat de manier waarop we naar onze lichamen kijken voortdurend verandert.‘Dubbelgangers’ zoomt in op kunstenaars als Duane Hanson en John DeAndrea, die sinds de jaren 1960 de toon zetten met sculpturen van menselijk formaat. Om de sculpturen nog echter te laten lijken, besteden ze – met extreem arbeidsintensieve en complexe procedures en innovatieve materialen – veel aandacht aan het weergeven van de structuur van de menselijke huid en combineren ze de werken met objecten uit de werkelijkheid. Ook de hyperrealistische naakten van de Amerikaanse kunstenaar Paul McCarthy zijn te zien en werk van de Franse kunstenaar Daniel Firman, die zijn sculpturen juist volledig aankleedt, waarbij hij gelaatstrekken en ledematen systematisch verhult.

DIMENSIES

Vanaf de jaren 1990 zien we dat een aantal kunstenaars waaronder Ron Mueck, Marc Sijan en Sam Jinks de maatvoering van gestaltes drastisch vergroten of juist verkleinen.
Ron Mueck gebruikt dit om de nadruk te leggen op de overgangsfases van het leven zoals geboorte, ouderdom en de dood. Door het menselijk lichaam op een vervreemdende manier weer te geven, maakt hij deze thema’s nog indringender. Een spectaculair voorbeeld is het vijf meter lange werk ‘A Girl’ uit 2006 (uit de collectie van Scottish National Gallery of Modern Art) dat een pasgeboren baby voorstelt.

VERVORMDE REALITEIT

Bij het thema ‘deformaties’ kijken we naar kunstenaars als Evan Penny en Patricia Piccinini die het lichaam observeren vanuit vertekende perspectieven, Tony Matelli die met zijn zwevende gestalte zich niets lijkt aan te trekken van natuurwetten en Berlinde de Bruyckere die, door middel van haar sculpturen van verwrongen lichamen, onderwerpen als de dood en het menselijk bestaan onderzoekt.

LICHAAMSDELEN

Het thema ‘lichaamsdelen’ laat kunstenaars zien die zich vanaf de jaren 1990 richten op specifieke delen van het lichaam. De losgekoppelde armen van Maurizio Cattelan en een schijnbaar keurig afgehakt, behaard onderbeen van Robert Gober die uit muren tevoorschijn komen, de levensgrote hoofden van de Britse kunstenaar John Davies en de bijna surrealistische mensdelen van Peter Land, worden gebruikt ter ondersteuning van verontrustende boodschappen, met af en toe een vleugje humor.

ZIE OOK

·                         ARTIST TOURS HYPERREALISME

11 MAART 2018 10:00 – 11 MAART 2018 12:45

MELD JE NU AAN VOOR DE EXCLUSIEVE TOURS!

·                         ART & TECHNOLOGY: POST HUMAN DAYS 

24 MAART 2018 10:00 – 25 MAART 2018 17:00

MEER INFO

·                         NAKED TOUR HYPERREALISME

2 JUNI 2018 18:30 – 2 JUNI 2018 22:00

MEER INFO

Ron Mueck – Wikipedia

Afbeeldingen van ron mueck

Meer afbeeldingen voor ron mueck

Ron Mueck | DE HALLEN HAARLEM

Altijd te zien – Ron Mueck in Museum Voorlinden – YouTube

Hyperrealisme Sculptuur – Kunsthal

Ron Mueck – Startpagina | Facebook

Nu te zien: Altijd te zien – Ron Mueck in Museum Voorlinden kijk… – NPO

13 Hyper-realistic Sculptures by Ron Mueck | Bored Panda

Ron Mueck born 1958 | Tate

De beelden die Ron Mueck maakt zijn echter dan echt – NRC

ron mueck official website

ron mueck tentoonstelling nederland

ron mueck tentoonstelling 2018

ron mueck baby

ron mueck tentoonstelling 2017

ron mueck voorlinden

ron mueck 2018

ron mueck exhibition

Vorige 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Volgende

 

Landverhuizersmuseum in Rotterdam maart 13, 2018

Posted by jandewandelaar in landverhuizersmuseum, Stichting Droom en Daad.
Tags: , , , , ,
add a comment

Archieffoto van een van de Fenixloodsen in Rotterdam, datum onbekend. ©

De historische Fenixloods II in Rotterdam, een van de culturele en culinaire trekpleisters in de stad, blijft behouden. Het college van B&W heeft ingestemd met het voornemen tot verkoop van het pand aan de stichting Droom en Daad, die daardoor verdere plannen kan ontwikkelen.

Historische Fenixloods blijft behouden
beeld Alexander van Loon

De Fenixloods II heeft in korte tijd naam gemaakt in de Rotterdamse wijk Katendrecht als laagdrempelige vestigingsplaats voor cultuur, eenvoudige eethuizen en een brouwerij. Het gaat echter om een tijdelijke invulling, tot 2020. In de andere Fenixloods I worden tweehonderd woningen ondergebracht naar een ontwerp van MEI Architecten.

Stichting Droom en Daad wil op de begane grond in de tweede loods culturele, culinaire en creatieve voorzieningen onderbrengen. Op de eerste verdieping wordt aandacht besteed aan de landverhuizers, die sinds 1872 via het gebied rond Katendrecht en de Wilhelminapier op weg gingen naar Ellis Island (New York).

Het museum is mogelijk dankzij de stichting Droom en Daad, een vorig jaar door de Rotterdamse miljardairsfamilie Van der Vorm opgericht vermogensfonds. De familie maakte fortuin met onder meer de Holland-Amerikalijn. Droom en Daad staat onder leiding van Wim Pijbes, voormalig directeur van het Rijksmuseum en Rotterdammer. De aankoop en ontwikkeling van de Fenixloods II is het grootste project van de stichting tot nu toe.

De afgelopen tijd heeft de stichting de andere, soortgelijke musea bezocht, inclusief het Ellis Island Immigration Museum en het Tenement Museum in Manhattan. Het museum op Ellis Island – dat jaarlijks door twee miljoen mensen wordt bezocht – is ook partner geworden van het project, dat verder bestaat uit een samenwerking met het Stadsarchief Rotterdam, Maritiem Museum, Museum Rotterdam, Nederlands Fotomuseum en het Wereldmuseum.

Volgens stichtingsdirecteur Wim Pijbes (voorheen Kunsthal Rotterdam, Rijksmuseum Amsterdam en Museum Voorlinden Wassenaar) vertelt de Fenix een Rotterdams verhaal met een werelds perspectief. “Met de transformatie van dit historische havengebouw kunnen we verbindingen leggen tussen de stad en de wereld, tussen bezoekers en bewoners, oorspronkelijke Kapenezen en nieuwkomers.”

Meer over de Fenixloodsen

Landverhuizersmuseum in Rotterdam gaat samenwerken met Ellis Island om emigrantenhistorie te eren

VK 12.03.2018 Nieuw Landverhuizersmuseum in Rotterdam slaat handen ineen met New York. Initiatiefnemer Wim Pijbes wil op Katendrecht historie emigranten eren.

Impressie fenixloods i door MEI Architects.jpg

Rotterdam slaat twee vliegen in één klap: een deel van de historische Fenixloods op het schiereiland Katendrecht blijft behouden én er wordt een landverhuizersmuseum in gevestigd. Het nieuwe museum gaat samenwerken met Ellis Island – het eiland bij New York waar eind 19de, begin 20ste eeuw miljoenen bewoners van de Nieuwe Wereld per schip zijn gearriveerd.

‘Helaas is er in Rotterdam maar weinig van die geschiedenis van de emigratie naar Amerika terug te vinden’, aldus Wim Pijbes, initiatiefnemer van het project.

Alleen al uit Rotterdam zijn naar schatting 3 miljoen mensen naar Amerika vertrokken. Op het hoogtepunt, tussen 1900 en 1914, ging het om 700 duizend Europeanen, van wie overigens slechts 30 duizend Nederlanders; voornamelijk Groningers, Friezen en Zeeuwen.

‘Helaas is er in Rotterdam maar weinig van die geschiedenis terug te vinden’, zegt Wim Pijbes, directeur van de kapitaalkrachtige Stichting Droom en Daad die het project gaat realiseren. ‘Natuurlijk is er nog Hotel New York, het voormalige hoofdkantoor van de Holland-Amerika Lijn. De Cruiseterminal op de Wilhelminapier dateert van na de Tweede Wereldoorlog, toen veel Indiëgangers werden gerepatrieerd en mensen naar landen als Australië emigreerden.’

Het museum komt in de Fenixloods II, ooit met 360 meter lang de grootste loods ter wereld. In de Tweede Wereldoorlog werd een deel vernietigd en door brand bestaat het gebouw nu uit twee delen. Een deel wordt nu ‘overkapt’ met acht verdiepingen aan appartementen.

‘Er komt ruimte voor cultuur, creatieve bedrijfjes en horeca, maar ook voor bijvoorbeeld kinderopvang’, aldus Wethouder Robert Simons, Stedelijke Ontwikkeling.

Het rechterdeel, waar nog tot 2020 de Fenix Food Factory is gevestigd, blijft in de oorspronkelijke staat. De begane grond krijgt een culturele en horecabestemming, het Landverhuizersmuseum komt op de eerste verdieping.

Het Landverhuizersmuseum gaat samenwerken met het Stadsarchief, Maritiem Museum, Museum Rotterdam, Nederlands Fotomuseum en Wereldmuseum. Wethouder Robert Simons (Stedelijke Ontwikkeling) is in zijn nopjes. ‘Droom en Daad is een Rotterdamse stichting die zich inzet voor Rotterdammers, zonder de wens daaraan geld te verdienen. Dankzij hun plan voor de Fenixloods II blijft het historische gebouw behouden. Er komt ruimte voor cultuur, creatieve bedrijfjes en horeca, maar ook voor bijvoorbeeld kinderopvang. Dat past goed bij de ontwikkeling van Katendrecht.’

De verbouwing van de Fenixloods begint in 2020. Wanneer het project klaar zal zijn, durft Wim Pijbes niet te zeggen. ‘Tja, hoe lang duurt een verbouwing?’, zegt de voormalige directeur van het Rijksmuseum in Amsterdam.

Volg en lees meer over:  ROTTERDAM   NEW YORK   BEELDENDE KUNST   VERENIGDE STATEN VAN AMERIKA   EMIGRATIE

Rotterdam krijgt museum ter nagedachtenis aan landverhuizers

Historische Fenixloods blijft behouden

Meer voor Landverhuizers Museum rotterdam

Rotterdam krijgt museum ter nagedachtenis aan landverhuizers – NRC

De tranen van de landverhuizers in Rotterdam | TROUW

Historische Fenixloods blijft behouden – De Architect

Fenixloods II wordt museum over emigratie naar New York – RTV …

Museum Rotterdam – van de stad

Museum voor landverhuizers zou erg leerzaam zijn – Elsevier Weekblad

Hoe landverhuizers naar de Nieuwe Wereld vertrokken …

Nieuws en pers » Landverhuizing in de 19e en 20e eeuw | gahetNA

Fenixloods II wordt Landverhuizersmuseum | Rotterdam | AD.nl

Vorige 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Volgende

Beloning voor graffiti-artiesten februari 14, 2018

Posted by jandewandelaar in Uncategorized.
Tags: , , ,
add a comment

Graf­fi­ti-ar­ties­ten krijgen miljoenen na vernietiging kunst

AD 13.02.2018 In een opmerkelijke rechtszaak heeft een Amerikaanse rechter gisteren een schadevergoeding van maar liefst 6,7 miljoen dollar (5,4 miljoen euro) toegekend aan graffiti-artiesten van wie het werk bij een renovatie werd vernietigd.

De graffiti-werken waren aangebracht op de muren van vervallen pakhuizen in New York, die plaats moesten maken voor luxe hoogbouw. Volgens rechter Frederic Block uit Brooklyn zijn daarbij 45 van de 49 kunstwerken ‘ten onrechte opzettelijk vernietigd’ door de eigenaar van de panden, Jerry Wolkoff.

In totaal hadden 21 graffiti-artiesten een rechtszaak aangespannen tegen de eigenaar van de panden, op basis van een federale wet uit 1990 die de rechten van kunstenaars beschermt.

Toeristische trekpleister

De werken in het graffiti-mekka 5Pointz in New York werden in 2013 door de huisbaas met witte verf overgeschilderd, waarna de gebouwen een jaar later helemaal werden afgebroken. Voor die tijd trok de straatkunst dagelijks duizenden toeristen. De plek werd ook gebruikt in de film Now You See Me, uit 2013.

Wolkoff verweerde zich door te zeggen dat hij zijn gebouwen weliswaar al die jaren als canvas had laten gebruiken door de graffiti-artiesten, maar dat iedereen wist dat de muren ooit zouden worden afgebroken.

Maar daar dacht de rechter geheel anders over. Wolkoff had de artiesten de kans moeten geven om hun werk te redden, in plaats van alles meedogenloos met witte kalk over te schilderen. ,,Wolkoff heeft alle kans gehad om berouw te tonen en toe te geven dat dit een vergissing was, maar het interesseerde hem niks”, aldus Block.

Graffiti New York overgeschilderd, miljoenen voor kunstenaars

NOS 13.02.2018 Graffitikunstenaars in New York krijgen gezamenlijk een schadevergoeding van zo’n 5,5 miljoen euro als compensatie voor de vernieling van hun werken. De schilderingen waren aangebracht op oude pakhuizen.

De eigenaar van de panden liet de muren in 2013 wit schilderen. Daarop stapten 21 kunstenaars naar de rechter. Die geeft ze nu gelijk en oordeelt dat de eigenaar, Jerry Wolkoff, tientallen kunstwerken opzettelijk heeft vernield.

Inmiddels zijn de gebouwen gesloopt om plaats te maken voor nieuwbouw.

Beschilderd pakhuis in het iconische 5PointzAFP

Volgens de rechter had Wolkoff de kunstenaars de kans moeten geven om hun werk te redden. Maar Wolkoff vindt dat zij hem juist dankbaar moeten zijn, dat hij ze zolang hun gang heeft laten gaan.

De projectontwikkelaar kocht het vastgoed in de jaren 70. In de jaren 90 werd hij door kunstenaars benaderd die de buitenmuren wilden gebruiken. Wolkoff gaf toestemming en algauw werd de plek een artistieke hotspot met de naam 5Pointz, vanwege de vijf stadsdelen die daar bij elkaar komen. Graffiti-spuiters uit binnen- en buitenland kwamen naar Queens, net als duizenden toeristen. De wijk diende ook als decor voor videoclips en films.

Er liepen vergaande plannen om in de panden een graffiti-museum op te richten, maar Wolkoff gooide roet in het eten door van de ene op de andere dag de muren wit te schilderen. De makers stapten naar de rechter en beriepen zich op een wet die kunstenaars beschermt.

De eigenaar liet de gebouwen wit overschilderen  AFP

Wolkoff heeft nog geprobeerd de kunstenaars mild te stemmen door ze 10.000 m2 beschikbaar te stellen in een van zijn nieuwe gebouwen. Maar dat aanbod sloegen ze af. “Hij vernielde de kunstwerken en de grootste toeristische attractie in Queens. Al bouwt hij de hoogste wolkenkrabber in New York, men zal zich Wolkoff herinneren om niets anders dan wat hij heeft kapotgemaakt”, gaf graffitikunstenaar Jonathan Cohen als reden.

De graffiti-artiesten zijn blij met de uitspraak. Maar, zegt Cohen: “Het neemt niet weg dat het geliefde 5Pointz weg is en nooit meer kan worden vervangen.”

Afbeelding weergeven op Twitter

   DJ JS-1 / JERMS@DJJS1

we won #5pointz #graffiti #art #winning  23:00 – 12 feb. 2018

Schilderij van Jan Steen ontdekt in Belgisch depot februari 10, 2018

Posted by jandewandelaar in De Bespotting van Simson , jan steen.
Tags: , ,
add a comment

AD 10.02.2018

‘De bespotting van Simson’ van Jan Steen  ontdekt !!

Een schilderij dat jarenlang werd gezien als een kopie, blijkt een werk te zijn van Jan Steen (1626-1679). Specialisten van het Mauritshuis in Den Haag hebben onlangs ontdekt dat ‘De bespotting van Simson’, dat in een museum in Antwerpen staat, echt is.

 

‘Kopie’ blijkt tóch een origineel kunstwerk van Jan Steen

AD 09.02.2018 Een schilderij waarvan gedacht werd dat het een achttiende-eeuwse kopie was, blijkt een origineel werk van Jan Steen te zijn. Specialisten van het museum het Mauritshuis in Den Haag kwamen tot deze ontdekking.

Het schilderij waar het om gaat is De bespotting van Simson. Het Mauritshuis krijgt dit werk in bruikleen van het Koninklijk Museum voor Schone Kunsten Antwerpen voor de tentoonstelling Jan Steen vertelt. Deze tentoonstelling is vanaf 15 februari te zien.

Conservator Ariane van Suchtelen selecteerde de werken voor de tentoonstelling en zij kreeg het vermoeden dat De bespotting van Simson geen kopie was, maar een origineel werk van Jan Steen. ,,Na verdere bestudering, restauratie en technisch onderzoek komen we tot de conclusie dat dit schilderij niet alleen geschilderd is door de meester zelf,  maar dat het in bijzonder goede staat bewaard is gebleven”, laat directeur van het Mauritshuis Emilie Gordenker aan het ANP weten. Het is volgens haar alsof het werk rechtstreeks uit het atelier van Jan Steen komt. ,,Heel spannend.”

Volgens het Mauritshuis passen de schilderstijl, techniek en voorstelling van het schilderij probleemloos in het oeuvre van Jan Steen. Restauratoren van het museum in Den Haag hebben het werk gerestaureerd.

Schilderij van Jan Steen ontdekt in Belgisch depot

NOS 09.02.2018 Het Mauritshuis in Den Haag heeft een schilderij van Jan Steen teruggevonden. De Bespotting van Simson werd jarenlang aangezien voor een achttiende-eeuwse kopie, maar het blijkt wel degelijk om een werk van de meester zelf te gaan.

Curator Ariane van Suchtelen vond het doek in het depot van het Koninklijk Museum voor Schone Kunsten Antwerpen toen ze schilderijen verzamelde voor de tentoonstelling Jan Steen vertelt, die komende donderdag opent in het Mauritshuis. Het werk was gesigneerd, maar tot nu toe ging men ervan uit dat de handtekening vals was.

“Toen ik het zag, vroeg ik me meteen af of het wel een kopie was”, vertelt Van Suchtelen. “Je kunt zien dat het een Jan Steen moet zijn: de manier van schilderen, het type voorstelling, de kwaliteit van de gezichten, alles wijst op hem.”

Steen moet het werk rond 1670 hebben gemaakt, enkele jaren voor zijn dood. Waarom het al die tijd was toegeschreven aan de Vlaamse schilder Ignatius de Roore, is speculeren voor Van Suchtelen. “Het museum heeft veel schilderijen. Dan is het lang niet altijd mogelijk alles even goed te onderzoeken. Dan kan zoiets ineens boven water komen.”

Restaurator Sabrina Meloni onderzoekt De bespotting van Simson  MAURITSHUIS DEN HAAG

Het werk is inmiddels gerestaureerd in Den Haag. “Het zag er vies uit, onder een gele laag vernis. Maar na de restauratie bleek het ongelofelijk goed bewaard. Het verfoppervlak is in heel goede staat gebleven, omdat het zo weinig is aangeraakt. Toch fijn als af en toe iets verwaarloosd wordt”, lacht Van Suchtelen.

Het lijkt alsof het schilderij net uit het atelier van Steen is gekomen, zegt ze. “Het is nooit van verstevigingslinnen voorzien, dat is uitzonderlijk. Het zit nog op zijn oorspronkelijke raam, zelfs de spijkertjes zijn origineel. Dat komt bijna nooit voor.”

Humor van Jan Steen

Op het schilderij is de bijbelse held Simson te zien, die net verraden is door Delila. “Zijn haar, waar zijn kracht in zat, is afgeknipt, de krullen liggen nog op de grond. Hij is gevangen door de Filistijnen, een joelende menigte treiteraars staat om hem heen. Vooral Delila tart hem: met één hand duwt ze geldstukken in een pot, met de andere maakt ze een obsceen gebaar, terwijl ze zich door iemand laat betasten. Dat is echt de humor van Jan Steen.”

De vondst past goed in de tentoonstelling van het Mauritshuis, waar een onderbelichte kant van de meester wordt getoond: zijn historiestukken, gebaseerd op verhalen uit de Bijbel of de Griekse mythologie. “Iedereen kent Steen vooral van zijn huishoudens, zijn bordeelscènes, de kwakzalvers. Dit gaat over een heel ander deel van zijn oeuvre.”

De spot, chaos en balorigheid zijn typisch voor Jan Steen, aldus Curator Ariane van Suchtelen.

Van Suchtelen wijst erop dat er veel overeenkomsten zijn met de bekendere werken. De spot, chaos en balorigheid die we kennen van zijn Sint-Nicolaasfeest, geringeloorde vioolspeler of oestereetstertje vertaalt hij moeiteloos naar een klassieke setting. Zo schildert hij bijvoorbeeld met genoegen een slempende Lot, verleid door zijn eigen dochters. Alleen als hij Jezus schildert houdt hij zich eerbiedig in. “Jan Steen zocht altijd naar amusante en spannende verhalen. Niet alleen in zijn eigen omgeving, maar ook in de schriftelijke bronnen. Hij had een goed oog voor humoristische mogelijkheden, emoties die hoog oplopen. Er gebeurt veel op de schilderijen.”

Van Suchtelen hoopt bezoekers ermee te kunnen verrassen “Het is leuk om over een heel bekende schilder een tentoonstelling te kunnen maken en dan toch een ander type schilderij te laten zien dan iedereen verwacht.”

Het oestereetstertje PUBLIEK DOMEIN

Het Sint-Nicolaasfeest  PUBLIEK DOMEIN

Kopie schilderij blijkt toch echte Jan Steen

OmroepWest 09.02.2018 Een schilderij dat jarenlang werd gezien als een kopie, blijkt een werk te zijn van Jan Steen (1626-1679). Specialisten van het Mauritshuis in Den Haag hebben onlangs ontdekt dat ‘De bespotting van Simson’, dat in een museum in Antwerpen staat, echt is.

De conservator van een nieuwe tentoonstelling over Jan Steen had sterk het vermoeden dat het werk geen kopie was, zegt Emilie Gordenker, de directeur van het Mauritshuis. Na betere bestudering, restauratie en technisch onderzoek bleek dat het schilderij echt door Steen is gemaakt.

Volgens de directeur is het werk in heel goede staat. ‘Alsof het schilderij rechtstreeks uit het atelier van Jan Steen komt. Heel spannend.’ Volgens kenners is het heel uitzonderlijk dat een werk door eeuwen heen zo onaangetast is gebleven.

‘Jan Steen vertelt’

Het werk is vanaf 15 februari te zien in het Mauritshuis in de tentoonstelling ‘Jan Steen vertelt’. De tentoonstelling duurt tot 13 mei. Daarna gaat dit specifieke werk van Jan Steen weer terug naar het Koninklijk Museum voor Schone Kunsten Antwerpen.

Jan Steen werd in Leiden geboren. Van 1660 tot 1670 woonde hij in Haarlem. In die periode maakte hij zijn meeste werken. Hij werd begraven in Leiden.

Meer over dit onderwerp: JAN STEEN SCHILDERIJ DE BESPOTTING VAN SIMSON MUSEUM

De Haagse beeldenstorm in het Mauritshuis januari 23, 2018

Posted by jandewandelaar in Beeldenstorm.
Tags: ,
add a comment

De kwestie “Het Mauritshuis” het begin van de Haagse beeldenstorm ??

Telegraaf 20.01.2018

Haagse Beeldenstorm ??

Het Mauritshuis in Den Haag heeft een beeld van naamgever Johan Maurits van Nassau Siegen niet uit het museum verwijderd zoals in het nieuws kwam.  Maar het beeld vervangen door een ander, authentiek, beeld. Dat zegt directeur Emilie Gordenker.

De buste van kunststof  is uit de foyer gehaald omdat die daar niet ‘in de juiste context’ kon worden geplaatst en van mindere kwaliteit was, zei Gordenker zondag in het tv-programma Buitenhof.

Het zorgde voor veel ophef. CDA-leider Sybrand Buma sprak van het wegmoffelen van ooit grote maar nu beladen namen uit de Nederlandse geschiedenis.

Premier Mark Rutte (VVD), zelf historicus, vroeg zich zelfs openlijk af of het Mauritshuis dan maar niet ook de naam moest veranderen. Hij waarschuwde voor een nieuwe Beeldenstorm en zei dat we ook iemand als Jan Pieterszoon Coen niet alleen mogen beoordelen met de opvattingen van nu. Coen was in de zeventiende eeuw gouverneur-generaal van de Verenigde Oost-Indische Compagnie (VOC).

Dinsdag kondigde de Amsterdamse basisschool J.P. Coen aan dat het zijn naam verandert vanwege het koloniale verleden van de naamgever.

Met Johan Maurits van Nassau-Siegen (1604-1679) had Nederland een ambassadeur van formaat in Brazilië. Lees hier waarom hij iemand was om trots op te zijn >

‘Van naamsverandering is absoluut geen sprake’

Maar Gordenker vindt dat haar buurman in het Torentje beter naar de feiten had moeten kijken. ‘Was Rutte maar even komen kijken, dan had hij kunnen zien dat we een aparte ruimte hebben ingericht met onder meer het andere beeld van Johan Maurits, juist om het verhaal over onze naamgever te vertellen. Van een naamsverandering is absoluut geen sprake,’ zei de directeur.

Over de kwestie ontstond veel discussie op sociale media. Gordenker kondigde daarom aan dat iedereen die over het onderwerp heeft getwitterd, zowel voor- als tegenstanders, gratis het museum in mag. In een tweet nuanceerde het Mauritshuis dat korte tijd later: gratis toegang geldt alleen op zondag 28 januari.

Gordenker probeerde het beeld dat veel Nederlanders van Johan Maurits hebben wat bij stellen. Hij is de stichter van het Mauritshuis dat daarom al eeuwen zijn naam draagt, maar het is geen eerbetoon, benadrukte ze. In Brazilië, waar hij betrokken was bij slavenhandel, heeft hij voor godsdienstvrijheid en goed onderwijs gezorgd. Johan Maurits wordt daar vereerd als een held, zei Gordenker.

AD 23.01.2018

Reacties

CDA-leider Sybrand Buma vindt de huidige discussie over ‘beladen namen’ uit de Nederlandse geschiedenis belachelijk, en is tegen het wegmoffelen van die namen. ‘Alsof je door beelden omver te werpen en namen uit te wissen een beter mens wordt,’ zegt hij zaterdag. Buma reageert in een interview met AD op de ophef over het Mauritshuis.

Het Haagse museum haalde eerder de buste van Johan Maurits uit de foyer weg, omdat het op die plek ‘niet in de juiste context kon worden geplaatst’.

Andere namen geven, is ‘complete farce’, vindt Buma

‘Dit is meer en meer een grachtengordeldiscussie aan het worden,’ hekelt Buma. ‘Alsof je een historie mag en kan uitwissen; vergetende dat onze identiteit is ontstaan uit de geschiedenis.’ Volgens de CDA-leider wordt ‘de discussie over wat het is om een Nederlander te zijn’ meer een ijkpunt voor de komende vier jaar.

Eerder in Elsevier Weekblad

Koloniaal verleden: ophef over ‘foute’ straatnamen

Buma vreest voor het lot van andere Nederlandse historische figuren die momenteel onder vuur liggen, zoals de voormalig gouverneur-generaal van Nederlands-Indië J.P. Coen. De J.P. Coenschool in Amsterdam kondigde deze week aan ook van naam te willen veranderen, vanwege de beladenheid van de naam. ‘De discussie over de Coentunnel is ook al begonnen,’ waarschuwt Buma bovendien.

‘Natuurlijk is het ook van belang om de zwarte kanten van ons verleden te belichten, maar dan moet je geen namen gaan uitwissen om daarmee een moreel betere samenleving te worden. Het zou een complete farce zijn als we de Coentunnel opeens de Amsterdam Noord-tunnel Westbuis zouden noemen. Alsof mensen dan geen Coentunnel meer zeggen!,’ aldus Buma.

Ook premier Mark Rutte maakt zich zorgen. ‘Het is ons verleden. Wij zijn een land dat met z’n plussen en z’n minnen zich door de eeuwen heeft geknokt’, aldus Rutte in het radioprogramma Met Het Oog op Morgen. ‘Pas nou op om Jan Pieterszoon Coen te beoordelen met onze opvattingen van nu’, zegt de premier, die zelf historicus is.

AD 23.01.2018

Eerdere ophef over koloniale namen en beelden

Het is niet de eerste keer dat er ophef is over Nederlandse historische figuren. Afgelopen november maakte het Rotterdamse kunstcentrum Witte de With bekend van zijn naam af te willen omdat het was beschuldigd van ‘anti-zwartheid’. Ook was er eerder verzet tegen ‘koloniale’ straatnamen en standbeelden van Michiel de Ruyter en Jan Pieterszoon Coen.

Ook lieten activisten van de linkse groep De Grauwe Eeuw van zich horen. In enkele steden protesteerde de groep tegen ‘racistische’ evenementen en in Hoornbekladden de actievoerders een aantal standbeelden, onder meer van J.P. Coen, die zij ‘een massamoordenaar verantwoordelijk voor koloniale terreur’ noemden.

‘Foute’ straatnamen moeten blijven, maar politiek is wél voor extra uitlegbordjes schaduwkanten AD 02.02.2018

Anti-slavernij club dreigt Den Haag met dwangsom om ‘koloniale straatnamen’ AD 02.02.2018

Buurt heeft wel vrede met ‘Spoor’  AD 02.02.2018

Brief aan gemeenten: ‘Haal straatnaambordjes Generaal Spoor weg’  OmroepWest 24.01.2018

‘Straatnaam moet wijzigen: Generaal Spoor was moordenaar’ AD 23.01.2018

zie ook: Werelderfgoeddagen Slavernijverleden in Den Haag 11, 12 en 13 september 2015

zie ook:  Demonstratie 15.02.2015 Nationale Herdenking Slavernijverleden op het Haagse Plein

zie ook:  Tentoonstelling ‘Verbreek de ketenen’ 150 jaar afschaffing van de slavernij

zie ook: IS versus Beeldenstorm 21e eeuw

zie ook: Het foute standbeeld

zie ook: Ophef “Foute” illustratie op de zijkant van de Gouden Koets

zie ook: 26.01.2015 Aktie Michiel de Ruyter versus Michiel de Rover bij het Schaapvaartmuseum

verder ookRestauratie Haags Beeld Willem van Oranje

zie ook: Heropening Mauritshuis 27 juni 2014

zie: Mauritshuis definitief tijdelijk gesloten

zie ook: Collectie Mauritshuis tijdelijk naar Haags Gemeentemuseum

en ook: Mauritshuis wordt flink uitgebreid

Amper Maurits-twitteraars in Mauritshuis

OmroepWest 28.01.2018 Het Mauritshuis in Den Haag heeft zondag amper mensen over de vloer gehad die zich via sociale media hadden geuit over het verwijderen van een beeld van naamgever Johan Maurits van Nassau, die in Brazilië betrokken was bij de slavenhandel.

Museumdirecteur Emilie Gordenker reageerde in het programma Buitenhof dat het borstbeeld niet uit het museum was verwijderd. Er is wel een beeld van Maurits naar het depot gebracht, maar dat was alleen omdat er een beter beeld van hem is, dat centraal staat in een bepaalde zaal.

Voordat dat iedereen duidelijk was, ontstond er echter een hevige discussie over het wegmoffelen van het verleden en over overdreven geachte politieke correctheid. Zelfs vooraanstaande politici, zoals premier Mark Rutte, mengden zich in het gekrakeel.

‘Gewone dag’

Gordenker zei vorige week op tv dat voor- en tegenstanders van het vermeende weghalen zondag gratis welkom waren om zelf eens te kijken, maar er kwamen hooguit twintig mensen, aldus een woordvoerder nu.

Ze moesten hun melding op sociale media laten zien, maar ‘omdat veel mensen met zijn tweeën komen, waren het er in feite misschien zelfs maar tien of twaalf. Het was eigenlijk een gewone dag’.

Meer over dit onderwerp: MAURITSHUIS DEN HAAG JOHAN MAURITS VAN NASSAU

 

Boze twitteraars hoeven Johan Maurits niet met eigen ogen te zien

AD 28.01.2018 De verwijdering van het borstbeeld van Johan Maurits leidde tot verhitte discussies, maar die boze mensen lieten het zondag massaal afweten bij de speciale ‘Maurits-actie’ van het Mauritshuis.

Geschiedvervalsing! Wegmoffelen van historie! Het Mauritshuis kreeg er de laatste weken flink van langs op sociale media, nadat bekend werd dat het borstbeeld van zijn naamgever uit de foyer was verwijderd. Het museum deed dat na kritiek op zijn betrokkenheid bij de slavernij, maar richtte tegelijkertijd een kabinet in over Johan Maurits. Met meer aandacht voor zijn schaduwkanten.

Het museum nodigde zondag twitteraars die zich hadden geroerd in het debat uit zelf te komen kijken. Vertoon van een tweet was genoeg voor gratis toegang.

Daar maakte slechts een twintigtal mensen gebruik van, laat een woordvoerder desgevraagd weten. Het was volgens hem sowieso niet drukker dan op andere zondagen. ,,Het plaatsen van een bericht op sociale media is makkelijk, maar je ziet dat een museumbezoek meer moeite kost. Het kan ook dat men nu wel klaar is met die hele discussie.’’

Het plaatsen van een bericht op sociale media is makkelijk, maar je ziet dat een museumbezoek meer moeite kost, aldus Woordvoerder Mauritshuis.

Een rondgang in het museum leerde gisteren dat sommige bezoekers niet eens van alle ophef hadden gehoord, anderen hadden er juist een duidelijke mening over. ,,Ik begrijp de kritiek wel. Je doet aan geschiedvervalsing als je historische figuren uit gaan bannen’’, zegt een 24-jarige bezoeker uit Den Haag, die niet met zijn naam in de krant wil. ,,Maar het is nu goed opgelost’’, concludeert hij na een bezoek aan het bewuste kabinet over Johan Maurits. ,,Er is wél aandacht voor hem, maar op een bord worden ook zijn schaduwkanten genoemd.’’

De Rijswijkse Corrie van Meel, die samen met haar man en vrienden een bezoek aan het museum bracht, is meer uitgesproken. ,,Het is belachelijk dat dat mooie borstbeeld in het depot staat. Het museum is gezwicht voor een kleine minderheid en moffelt zo onze geschiedenis weg. Een verkeerd signaal!’’ Ze vindt het dan ook terecht dat Rutte aanvankelijk waarschuwde voor een beeldenstorm. Overigens is de premier, die via Twitter had beloofd snel langs te komen, zondag (nog) niet komen kijken.

Ophef over Maurits: ‘Eén voordeel, iedereen weet nu wel wie hij is’

AD 27.01.2018 Alle ophef over Johan Maurits zadelt het Mauritshuis met een nieuw probleem op. Het zaaltje over de omstreden ‘slavendrijver’ is plots te klein voor alle ramptoeristen. Het doet de geplaagde museumdirecteur Emilie Gordenker goed. ,,Iedereen weet ineens wie Maurits is.”

De bewuste buste die naar het depot is verkast. © Beko/Wikimedia

Emilie Gordenker verexcuseert zich vriendelijk voor haar schorre stem. Al is er binnen het Mauritshuis de afgelopen weken oneindig veel gediscussieerd over de kwestie rond de naamgever van het museum, Johan Maurits van Nassau-Siegen, het is een verkoudheid die de directeur momenteel parten speelt. Vooruit, misschien is de slaap er ook een beetje bij ingeschoten. Sinds het bericht naar buiten kwam dat het Mauritshuis vorig jaar ongemerkt een kunststoffen buste van Johan Maurits uit de foyer had verwijderd, staat haar telefoon roodgloeiend. Zelfs premier Rutte mengde zich in de discussie en waarschuwde – te snel gaf hij achteraf toe – voor een moderne beeldenstorm. Gordenker reageerde dat ze het jammer vindt dat haar buurman ‘niet even over het bruggetje is gelopen om te komen kijken’. Vanuit haar werkkamer met prachtig uitzicht op het Torentje van Rutte steekt ze nu ook de hand in eigen boezem. ,,Achteraf gezien hadden we het onderwerp eerder en beter moeten communiceren”, zegt ze, een ervaring rijker.

Hoe bedoelt u?
,,Onze voorlichting was in eerste instantie wat kort door de bocht. In de media reageerden we vooral op het eerste nieuwsbericht dat de buste was weggehaald. Maar we hadden er meteen bij moeten vertellen dat we niets wilden wissen, maar juist iets wilden toevoegen aan het verhaal van Johan Maurits. Het is dus juist andersom.”

Maar u heeft de buste wel degelijk weggehaald als gevolg van kritiek op zijn betrokkenheid bij de slavernij. Had Rutte dan toch gelijk?
,,We hebben ons de kritiek, die we de laatste jaren steeds vaker kregen, inderdaad aangetrokken. Dat heeft ons doen denken dat we zijn verhaal op een betere manier moesten vertellen. Maar waardoor de discussie volledig out of control raakte is de kop boven het eerste artikel over de kwestie. ‘Buste Johan Maurits weg uit foyer Mauritshuis’. Dat staat vervolgens zo op Twitter en mensen lezen niet verder. Wat er overblijft is dat wij de buste hebben verwijderd, zonder context.”

Braziliaans landschap met een huis in aanbouw, een van de werken van Frans Post die verband houden met Johan Maurits. © rv – Mauritshuis

Maar het Mauritshuis hééft de buste toch ook verwijderd. Hij staat in het depot…
,,Dat klopt, maar we hebben Johan Maurits niet uit ons museum verwijderd. We hebben de presentatie van zijn verhaal juist verbeterd en uitgebreid. Er is een zaal over hem ingericht in het museum waar we zijn verhaal, ook de mindere kanten, veel beter kunnen vertellen. Bezoekers krijgen daar de kans om de informatie in alle rust te verwerken in plaats van in een drukke foyer. In het zaaltje, kabinet 13, staat sinds vorig jaar ook een terracotta beeldje van Johan Maurits.”

Bent u geschrokken van alle kritiek?
,,Ik heb me wel verbaasd over hoe snel het ontaardde in een gepolariseerd debat. Het is voor ons nieuw dat we het middelpunt zijn van een politieke discussie, maar het is niet uniek in de museale wereld. In het Metropolitan Museum of Art in New York speelde onlangs de discussie over het schilderij van Balthus, waarop een pubermeisje staat in een seksuele pose. Mensen hebben geprobeerd via de rechter af te dwingen dat het schilderij zou worden verwijderd. Wat overigens niet is gelukt. Gelukkig gaat het in Nederland niet meteen via de rechtbank, maar hier kan net zo goed zo’n vraagstuk spelen. Ik zie het eigenlijk als een groot compliment dat zulke discussies nu gevoerd worden in musea. Dat betekent dat wij steeds toegankelijker worden voor iedereen en midden in de maatschappij staan.”

U laat onderzoek doen naar de precieze rol van Johan Maurits in het slavernijverleden. Stel dat daar uitkomt dat hij nóg fouter was dan u dacht. Gaat u dan ook de naam van uw museum veranderen, zoals Rutte gekscherend suggereerde?’
,,Laat ik vooropstellen dat de naam van het Mauritshuis géén eerbetoon is aan hem. Dit was zijn huis en daarom heet het zo. Het is niet alsof we een standbeeld voor hem hebben opgericht. Wat mij betreft is naamsverandering nooit aan de orde.”

Iedereen die een tweet over Johan Maurits heeft gestuurd, positief of negatief, mag op vertoon daarvan gratis naar binnen, aldus Emilie Gordenker.

De zaaltekst toont het ‘eerlijke verhaal’ rond Johan Maurits. © ANP

Wat herinnert verder nog aan de naamgever?
,,Niet veel. Op zaal hebben we twee schilderijen van Frans Post, die met hem is meegegaan op handelsmissie. Het ene lijkt een vrij naïef werk, maar is heel belangrijk. Het is namelijk één van de zeven bewaard gebleven schilderijen van Post in Brazilië. Beiden geven goed de sfeer uit die tijd weer. Begrijp me goed, het Mauritshuis is geen historisch museum, we kunnen het hele verhaal van de slavernij niet aan de hand van onze collectie vertellen. We zijn een koninklijk kabinet van schilderijen, dát is onze missie. Als je meer wilt weten, kun je tot en met dit weekeinde terecht bij onze buren, het Haags Historisch Museum. Daar is een interessante tentoonstelling te zien over zwarte bedienden aan het Haagse hof.”

U hekelde net het ontspoorde debat via Twitter, maar morgen beloont u twitteraars juist…
,,Klopt, iedereen die een tweet over Johan Maurits heeft gestuurd, positief of negatief, mag op vertoon daarvan gratis naar binnen. Het positieve van alle commotie is dat iedereen nu wél weet wie hij was. Voorheen werd hij nog wel eens verward met prins Maurits, stadhouder en zoon van Willem van Oranje. We geven al die twitteraars een foldertje mee met toelichting over Johan Maurits. Mijn vurige wens is dat de mensen voortaan eerst goed lezen, voordat zij een uitspraak doen. Als het onderzoek naar Johan Maurits is afgerond, gaan we mogelijk nog debatten en symposia over hem houden. Als zich nieuwe feiten aandienen, zullen we ook de teksten op zaal en op onze app aanpassen.”

Uiteindelijk trekt u alleen maar extra publiek door alle publiciteit?
,,Ik heb de laatste bezoekerscijfers nog niet, maar volgens de suppoosten is er nu wel aanmerkelijk meer aandacht voor zaal 13. Eén beveiliger schoot me gisteren aan en zei: ‘Mevrouw, er zijn nu zelfs opstoppingen voor de ingang’. Ik ben erg blij dat Johan Maurits meer aandacht heeft gekregen, maar ik kick niet op bezoekerscijfers. Voor mij is het veel belangrijker dat bezoekers tevreden zijn.”

Een medewerker van het Mauritshuis toont het portret van de naamgever op de plek waar de omstreden buste stond. © ANP

Johan Maurits, geschilderd door Pieter Nason in 1675 – GEHEUGEN VAN NEDERLAND

‘Omstreden’ Johan Maurits is in Brazilië ongekend populair

NOS 22.01.2018 Het zal lang geleden zijn dat Johan Maurits van Nassau-Siegen de Nederlandse kranten domineerde, maar dit weekend was de oud-gouverneur van Nederlands-Brazilië (van 1636 tot 1644) onderdeel van een controverse. Nadat een buste van hem uit de foyer van het Mauritshuis werd weggehaald, waarschuwde premier Rutte in NOS Met het Oog op Morgen de geschiedenis niet “met de bril van nu” te veroordelen.

Directeur Emilie Gordenker van het Mauritshuis reageerde zondag in Buitenhofop de discussie en verklaarde dat het verwijderde beeld slechts een kunststoffen kopie was. Een origineel beeld uit de 18e eeuw wordt in een van de zalen geplaatst, omdat daar het verhaal over hem “beter verteld kan worden”, met aandacht voor zowel de negatieve als positieve aspecten van de historische figuur.

Als gouverneur van Brazilië heeft Maurits namelijk “fantastische” dingen gedaan, volgens de directeur. Hij hield zich weliswaar bezig met slavenhandel en hield zelf slaven, maar is ook verantwoordelijk voor de opbloei van het noordoosten van Brazilië.

Brazilianen zeggen vaak: waren de Nederlanders hier maar gebleven, aldus Correspondent Marc Bessems.

Volgens correspondent Marc Bessems zijn ze “onrealistisch positief” over de gouverneur, die de bijnaam ‘de Braziliaan’ heeft. Dat is bijzonder, omdat Maurits maar acht jaar in Brazilië is geweest. “Als je op straat naar hem vraagt, weten ze wie het is. Sterker nog: als je zegt dat je uit Nederland komt, krijg je vaak te horen dat wij – de Nederlanders – beter hadden kunnen blijven”, vertelt Bessems in NOS Met het Oog op Morgen. “Maurits is min of meer een verlicht vorst.”

Premier Rutte ervoer dit sentiment ook tijdens zijn bezoek aan het Zuid-Amerikaanse land. “Ze hebben een groot respect voor hem. Dankzij Maurits heeft Nederland een goede reputatie in Brazilië.”

Prins Willem-Alexander werd bij zijn Brazilië-reis in 1998 vergezeld door een Johan Maurits-imitator ANP

Met name voor Mauritsstad, het tegenwoordige Recife, heeft de volksheld veel betekend. Zo legde hij er wegen, bruggen en rioleringen aan, maar hij is ook verantwoordelijk voor een dierentuin, de eerste universiteit van Brazilië en zelfs de eerste synagoge van het continent.

De figuur Maurits staat dan ook totaal niet ter discussie in Brazilië, merkt Bessems. “Er is hier natuurlijk voldoende ander onrecht geweest.” Maar het huidige beeld van ‘Mauricio de Nassau’ is volgens de correspondent niet realistisch. “Ze denken dat de Nederlanders in de 24 jaar dat ze hier waren meer hebben gedaan dan de Portugezen in drie eeuwen.”

Een kleine groep historici probeert het beeld weliswaar te nuanceren, maar dat mag nauwelijks baten. “Ze zijn ervan overtuigd dat het hier onder Nederlands bewind een soort Manhattan zou zijn geworden.”

BEKIJK OOK;

Directeur Mauritshuis weerlegt kritiek, Rutte krabbelt terug

Wat moeten we nu met de helden van toen?

“Beeld Mauritshuis niet weg maar vervangen”

Den HaagFM 22.01.2018 Het Mauritshuis heeft een beeld van naamgever Johan Maurits van Nassau Siegen niet uit het museum verwijderd, maar vervangen door een ander beeld. Dat zei directeur Emilie Gordenker (kleine foto) in het tv-programma Buitenhof. De buste van kunststof is uit de foyer gehaald omdat die daar niet “in de juiste context” kon worden geplaatst en van mindere kwaliteit was.

Het zorgde voor veel ophef. CDA-leider Sybrand Buma sprak van het wegmoffelen van ooit grote maar nu beladen namen uit de Nederlandse geschiedenis. Premier Mark Rutte, zelf historicus, vroeg zich zelfs openlijk af of het Mauritshuis dan maar niet ook de naam moest veranderen. Maar Gordenker vindt dat haar buurman in het Torentje beter naar de feiten had moeten kijken. “Was Rutte maar even komen kijken”, zei ze, “dan had hij kunnen zien dat we een aparte ruimte hebben ingericht met onder meer het andere beeld van Johan Maurits, juist om het verhaal over onze naamgever te vertellen. Van een naamsverandering is absoluut geen sprake.”

Via een Twitter-bericht ging Rutte op haar aanbod in. “Mijn argument was en is de verder weg liggende geschiedenis niet te beoordelen met de bril van nu, maar begrijp in Buitenhof van mijn buurvrouw dat mijn voorbeeld van het Mauritshuis niet goed gekozen was. Ik kom graag snel weer langs.”

Slavenhandel

Gordenker probeerde in het programma het beeld dat veel Nederlanders nu van Johan Maurits hebben gekregen wat bij stellen. “Hij is de stichter van het Mauritshuis dat daarom al eeuwen zijn naam draagt, het is geen eerbetoon. In Brazilië, waar hij betrokken was bij slavenhandel, heeft hij voor godsdienstvrijheid en goed onderwijs gezorgd.” Johan Maurits wordt daar volgens Gordenker vereerd als een held.

Over de kwestie ontstond ook op sociale media veel discussie. Gordenker kondigde daarom aan dat iedereen die over het onderwerp heeft getwitterd, zowel voor- als tegenstanders, gratis het museum in mag. In een tweet nuanceerde het Mauritshuis dat korte tijd later: gratis toegang geldt alleen op zondag 28 januari. …lees meer

Gerelateerd;

Eigen website voor wereldberoemd puttertje9 februari 2017

Verbouwing Mauritshuis op schema24 november 2013

Foto-expositie Mauritshuis langs Hofvijver25 juni 2013

Mauritshuis nodigt twitteraars over kwestie Johan Maurits uit voor gratis bezoek

OmroepWest 21.01.2018 Het Mauritshuis in Den Haag geeft twitteraars die zich afgelopen week hebben uitgelaten over de kwestie rond naamgever Johan Maurits van Nassau Siegen op zondag 28 januari gratis toegang tot het museum. Op social media ontstond discussie toen in het nieuws kwam dat het Mauritshuis een beeld van de naamgever had weggehaald.

In het programma Buitenhof reageerde museumdirecteur Emilie Gordenker op de kwestie. Volgens haar is het borstbeeld van Johan Maurits niet uit het museum verwijderd, maar vervangen door een ander, authentiek, beeld. De buste van kunststof is uit de foyer gehaald omdat die daar niet ‘in de juiste context’ kon worden geplaatst en van mindere kwaliteit was.

Het zorgde voor veel ophef. CDA-leider Sybrand Buma sprak van het wegmoffelen van ooit grote maar nu beladen namen uit de Nederlandse geschiedenis. Premier Mark Rutte, zelf historicus, vroeg zich zelfs openlijk af of het Mauritshuis dan maar niet ook de naam moest veranderen.

Hij waarschuwde voor een nieuwe beeldenstorm en zei dat we ook iemand als Jan Pieterszoon Coen niet alleen mogen beoordelen met de opvattingen van nu. Coen was in de zeventiende eeuw gouverneur-generaal van de Verenigde Oost-Indische Compagnie (VOC) en voerde een hard koloniaal beleid.

Geen sprake van naamsverandering

Maar Gordenker vindt dat haar buurman in het Torentje beter naar de feiten had moeten kijken. Was Rutte maar even komen kijken, zei ze, dan had hij kunnen zien dat we een aparte ruimte hebben ingericht met onder meer het andere beeld van Johan Maurits, juist om het verhaal over onze naamgever te vertellen. Van een naamsverandering is absoluut geen sprake, zei de directeur.

Via een Twitter-bericht ging Rutte op haar aanbod in: ‘Mijn argument was en is de verder weg liggende geschiedenis niet te beoordelen met de bril van nu, maar begrijp in Buitenhof van mijn buurvrouw dat mijn voorbeeld van het Mauritshuis niet goed gekozen was. Ik kom graag snel weer langs.’

Geen eerbetoon

Gordenker probeerde het beeld dat veel Nederlanders nu van Johan Maurits hebben gekregen wat bij stellen. Hij is de stichter van het Mauritshuis dat daarom al eeuwen zijn naam draagt, het is geen eerbetoon. In Brazilië, waar hij betrokken was bij slavenhandel, heeft hij voor godsdienstvrijheid en goed onderwijs gezorgd. Johan Maurits wordt daar volgens Gordenker vereerd als een held.

Over de kwestie ontstond veel discussie op sociale media. Gordenker kondigde daarom aan dat iedereen die over het onderwerp heeft getwitterd, zowel voor- als tegenstanders, gratis het museum in mag. In een tweet nuanceerde het Mauritshuis dat korte tijd later: gratis toegang geldt alleen op zondag 28 januari.

  Mauritshuis  ✔@mauritshuis

In @BuitenhofTV nodigde onze directeur Emilie Gordenker iedereen uit die afgelopen week, negatief of positief, getwitterd heeft over Johan Maurits: Kom kijken! Zondag 28 januari geven we daarom gratis entree op vertoon van je tweet. https://twitter.com/buitenhoftv/status/955041965644513280 …  13:25 – 21 jan. 2018

LEES OOK: Koningin Máxima opent Tien topstukken tentoonstelling in het Mauritshuis

Meer over dit onderwerp: MAURITSHUIS JOHAN MAURITS EMILY GORDENKER

Directeur Mauritshuis: ‘Geen sprake van naamsverandering’

Elsevier 21.01.2018 Het Mauritshuis in Den Haag heeft een beeld van naamgever Johan Maurits van Nassau Siegen niet uit het museum verwijderd, maar vervangen door een ander, authentiek, beeld. Dat zegt directeur Emilie Gordenker.

De buste van kunststof is uit de foyer gehaald omdat die daar niet ‘in de juiste context’ kon worden geplaatst en van mindere kwaliteit was, zei Gordenker zondag in het tv-programma Buitenhof.

Het zorgde voor veel ophef. CDA-leider Sybrand Buma sprak van het wegmoffelen van ooit grote maar nu beladen namen uit de Nederlandse geschiedenis. Premier Mark Rutte (VVD), zelf historicus, vroeg zich zelfs openlijk af of het Mauritshuis dan maar niet ook de naam moest veranderen.

Hij waarschuwde voor een nieuwe beeldenstorm en zei dat we ook iemand als Jan Pieterszoon Coen niet alleen mogen beoordelen met de opvattingen van nu. Coen was in de zeventiende eeuw gouverneur-generaal van de Verenigde Oost-Indische Compagnie (VOC). Dinsdag kondigde de Amsterdamse basisschool J.P. Coen aan dat het zijn naam verandert vanwege het koloniale verleden van de naamgever.

Met Johan Maurits van Nassau-Siegen (1604-1679) had Nederland een ambassadeur van formaat in Brazilië. Lees hier waarom hij iemand was om trots op te zijn >

‘Van naamsverandering is absoluut geen sprake’

Maar Gordenker vindt dat haar buurman in het Torentje beter naar de feiten had moeten kijken. ‘Was Rutte maar even komen kijken, dan had hij kunnen zien dat we een aparte ruimte hebben ingericht met onder meer het andere beeld van Johan Maurits, juist om het verhaal over onze naamgever te vertellen. Van een naamsverandering is absoluut geen sprake,’ zei de directeur.

Over de kwestie ontstond veel discussie op sociale media. Gordenker kondigde daarom aan dat iedereen die over het onderwerp heeft getwitterd, zowel voor- als tegenstanders, gratis het museum in mag. In een tweet nuanceerde het Mauritshuis dat korte tijd later: gratis toegang geldt alleen op zondag 28 januari.

Gordenker probeerde het beeld dat veel Nederlanders van Johan Maurits hebben wat bij stellen. Hij is de stichter van het Mauritshuis dat daarom al eeuwen zijn naam draagt, maar het is geen eerbetoon, benadrukte ze. In Brazilië, waar hij betrokken was bij slavenhandel, heeft hij voor godsdienstvrijheid en goed onderwijs gezorgd. Johan Maurits wordt daar vereerd als een held, zei Gordenker.

  Fleur Verbeek (1991) werkt sinds oktober 2017 op de webredactie. Ze studeerde Journalistiek aan de Hogeschool van Utrecht.

Rutte neemt weer gas terug

Telegraaf 21.01.2018  Premier Rutte slikt scherpe woorden over de verwijdering van een standbeeld uit de hal van het Mauritshuis al weer in. Afgelopen vrijdag waarschuwde de minister-president nog voor het herschrijven van de geschiedenis, door historische gebeurtenissen en figuren langs de meetlat van 2018 te leggen. Hij suggereerde dat het Mauritshuis misschien ook maar de naam moest veranderen.

Vandaag herhaalde directrice Emilie Gordenker van het Maurtishuis in Buitenhof dat het het museum ging om het beter schetsen van de historische context rond Johan Maurits van Nassau Siegen. Het beeld zou ’van mindere kwaliteit zijn’ en vervangen worden door een ander, authentiek beeld.

Gordenker vindt dat haar buurman in het Torentje beter naar de feiten had moeten kijken. Was Rutte maar even komen kijken, zei ze, dan had hij kunnen zien dat we een aparte ruimte hebben ingericht met onder meer het andere beeld van Johan Maurits, juist om het verhaal over onze naamgever te vertellen. Van een naamsverandering is absoluut geen sprake, zei de directeur.

Slavenhandel

Maurits is de opdrachtgever voor de bouw van het Mauritshuis, dat daarom al eeuwen zijn naam draagt. In Brazilië, waar hij betrokken was bij slavenhandel, heeft hij voor godsdienstvrijheid en goed onderwijs gezorgd. Johan Maurits wordt daar volgens Gordenker vereerd als een held.

In een tweet neemt Rutte nu gas terug. „Mijn argument was en is de verder weg liggende geschiedenis niet te beoordelen met de bril van nu, maar begrijp in Buitenhof van mijn buurvrouw dat mijn voorbeeld van het Mauritshuis niet goed gekozen was”, aldus Rutte. „Ik kom graag snel weer langs.”

Het is de tweede keer in een week dat de premier wordt gecorrigeerd op boude uitspraken. Afgelopen zondag verklaarde hij dat de vergoeding van bevingschade van gedupeerde Groningers nog niet geregeld was vanwege de lange kabinetsformatie. Zowel CDA-leider Sybrand Buma als D66-voorman Alexander Pechtold namen hier afstand van. Ook minister Eric Wiebes (Economische Zaken) wilde Ruttes woorden liever niet herhalen.

Directeur Mauritshuis weerlegt kritiek, Rutte krabbelt terug

NOS 21.01.2018 Directeur Emilie Gordenker van het Mauritshuis zegt Johan Maurits helemaal niet uit het museum is weggehaald, zoals deze week in het nieuws kwam.

Een kopie van een buste van Johan Maurits is uit de foyer gehaald, maar die kunststoffen buste was niet meer nodig. Een echt beeld, daterend uit de 18e eeuw, is in een van de zalen geplaatst, omdat daar het verhaal over hem beter verteld kan worden, zei Gordenker in het tv-programma Buitenhof.

Gordenker ging in op de kritiek op de verwijdering van de buste. Ook premier Rutte deed vrijdag een duit in het zakje. Hij zei dat we de 17e en 18e eeuw niet met de bril van nu moeten veroordelen, en dat als de oprichter verwijderd wordt, dan ook de naam van het Mauritshuis maar veranderd moet worden.

Het Mauritshuis ligt naast het werkvertrek van de premier, het zogenoemde Torentje aan het Binnenhof. Gordenker noemde het jammer dat Rutte niet even over het bruggetje is gelopen om zich te informeren. De premier erkende later op de dag dat het voorbeeld ongelukkig uitpakte.

  >Mark Rutte  ✔@MinPres

Mijn argument was en is de verder weg liggende geschiedenis niet te beoordelen met de bril van nu, maar begrijp in Buitenhof van mijn buurvrouw dat mijn voorbeeld van het Mauritshuis niet goed gekozen was. Ik kom graag snel weer langs. 15:54 – 21 jan. 2018

Over de naamsverandering zei ze dat Rutte eerst eens naar de feiten moet kijken. En het feit is dat de naam van het museum geen eerbetoon is aan Johan Maurits, maar dat Johan Maurits van Nassau-Siegen de stichter is, zei ze. Van een naamsverandering is dus geen sprake.

Verder stelt ze dat het heel gewoon is dat musea stukken verplaatsen, nieuwe stukken neerzetten en oude weghalen. “Over de hele wereld zijn musea daar constant mee bezig.”

Een terracotta beeld van Johan Maurits, dat in het museum blijft staan ANP

Bij het beeld van Johan Maurits wordt in het museum een genuanceerd verhaal verteld, zegt de directeur. Volgens Gordenker is er geen reden om uitsluitend negatief over hem te denken.

“Als gouverneur in Brazilië heeft hij fantastische dingen gedaan. Daarom wordt hij daar ook gezien als een held.” Johan Maurits hield zich bezig met slavenhandel en hield zelf slaven, maar hij stichtte ook de eerste universiteit van Brazilië en besteedde veel aandacht aan kunst en wetenschap.

Verder nodigde Gordenker alle twitteraars uit om zelf te komen kijken. Ze mogen er gratis in, zodat ze kunnen vaststellen wat er is gebeurd.

BEKIJK OOK;

Rutte waarschuwt voor ‘beeldenstorm’

Wat moeten we nu met de helden van toen?

‘Beeld Mauritshuis niet weg maar vervangen’

AD 21.01.2018 Het Mauritshuis in Den Haag heeft een beeld van naamgever Johan Maurits van Nassau Siegen niet uit het museum verwijderd, maar vervangen door een ander, authentiek, beeld. Dat zei directeur Emilie Gordenker in het tv-programma Buitenhof. De buste van kunststof is uit de foyer gehaald omdat die daar niet ‘in de juiste context’ kon worden geplaatst en van mindere kwaliteit was.

  Mark Rutte  ✔@MinPres

Mijn argument was en is de verder weg liggende geschiedenis niet te beoordelen met de bril van nu, maar begrijp in Buitenhof van mijn buurvrouw dat mijn voorbeeld van het Mauritshuis niet goed gekozen was. Ik kom graag snel weer langs. 3:54 PM – Jan 21, 2018

Het zorgde voor veel ophef. CDA-leider Sybrand Buma sprak van het wegmoffelen van ooit grote maar nu beladen namen uit de Nederlandse geschiedenis. Premier Mark Rutte, zelf historicus, vroeg zich zelfs openlijk af of het Mauritshuis dan maar niet ook de naam moest veranderen en waarschuwde voor een nieuwe Beeldenstorm.

Gordenker vindt dat haar buurman in het Torentje beter naar de feiten had moeten kijken. Was Rutte maar even komen kijken, zei ze, dan had hij kunnen zien dat we een aparte ruimte hebben ingericht met onder meer het andere beeld van Johan Maurits, juist om het verhaal over onze naamgever te vertellen. Van een naamsverandering is absoluut geen sprake, aldus de directeur.

Via een Twitter-bericht ging Rutte op haar aanbod in. ,,Mijn argument was en is de verder weg liggende geschiedenis niet te beoordelen met de bril van nu, maar begrijp in Buitenhof van mijn buurvrouw dat mijn voorbeeld van het Mauritshuis niet goed gekozen was. Ik kom graag snel weer langs.”

Godsdienstvrijheid

Gordenker probeerde in het programma het beeld dat veel Nederlanders nu van Johan Maurits hebben gekregen wat bij stellen. Hij is de stichter van het Mauritshuis dat daarom al eeuwen zijn naam draagt, het is geen eerbetoon. In Brazilië, waar hij betrokken was bij slavenhandel, heeft hij voor godsdienstvrijheid en goed onderwijs gezorgd. Johan Maurits wordt daar volgens Gordenker vereerd als een held.

Over de kwestie ontstond ook op sociale media veel discussie. Gordenker kondigde daarom aan dat iedereen die over het onderwerp heeft getwitterd, zowel voor- als tegenstanders, gratis het museum in mag. In een tweet nuanceerde het Mauritshuis dat korte tijd later: gratis toegang geldt alleen op zondag 28 januari.

In een gesprek met deze krant afgelopen week zei de voorlichter van het Mauritshuis overigens niets over een eventueel vervangend beeld.

Buma hekelt ‘grachtengordeldiscussie’ over historische namen en beelden

Elsevier 20.01.2018 CDA-leider Sybrand Buma vindt de huidige discussie over ‘beladen namen’ uit de Nederlandse geschiedenis belachelijk, en is tegen het wegmoffelen van die namen. ‘Alsof je door beelden omver te werpen en namen uit te wissen een beter mens wordt,’ zegt hij zaterdag. Buma reageert in een interview met AD op de ophef over het Mauritshuis.

Het Haagse museum haalde eerder de buste van Johan Maurits uit de foyer weg, omdat het op die plek ‘niet in de juiste context kon worden geplaatst’.

Andere namen geven, is ‘complete farce’, vindt Buma

‘Dit is meer en meer een grachtengordeldiscussie aan het worden,’ hekelt Buma. ‘Alsof je een historie mag en kan uitwissen; vergetende dat onze identiteit is ontstaan uit de geschiedenis.’ Volgens de CDA-leider wordt ‘de discussie over wat het is om een Nederlander te zijn’ meer een ijkpunt voor de komende vier jaar.

Eerder in Elsevier Weekblad

Koloniaal verleden: ophef over ‘foute’ straatnamen

Buma vreest voor het lot van andere Nederlandse historische figuren die momenteel onder vuur liggen, zoals de voormalig gouverneur-generaal van Nederlands-Indië J.P. Coen. De J.P. Coenschool in Amsterdam kondigde deze week aan ook van naam te willen veranderen, vanwege de beladenheid van de naam. ‘De discussie over de Coentunnel is ook al begonnen,’ waarschuwt Buma bovendien.

‘Natuurlijk is het ook van belang om de zwarte kanten van ons verleden te belichten, maar dan moet je geen namen gaan uitwissen om daarmee een moreel betere samenleving te worden. Het zou een complete farce zijn als we de Coentunnel opeens de Amsterdam Noord-tunnel Westbuis zouden noemen. Alsof mensen dan geen Coentunnel meer zeggen!,’ aldus Buma.

Ook premier Mark Rutte maakt zich zorgen. ‘Het is ons verleden. Wij zijn een land dat met z’n plussen en z’n minnen zich door de eeuwen heeft geknokt’, aldus Rutte in het radioprogramma Met Het Oog op Morgen. ‘Pas nou op om Jan Pieterszoon Coen te beoordelen met onze opvattingen van nu’, zegt de premier, die zelf historicus is.

Eerdere ophef over koloniale namen en beelden

Het is niet de eerste keer dat er ophef is over Nederlandse historische figuren. Afgelopen november maakte het Rotterdamse kunstcentrum Witte de Withbekend van zijn naam af te willen omdat het was beschuldigd van ‘anti-zwartheid’. Ook was er eerder verzet tegen ‘koloniale’ straatnamen en standbeelden van Michiel de Ruyter en Jan Pieterszoon Coen.

Ook lieten activisten van de linkse groep De Grauwe Eeuw van zich horen. In enkele steden protesteerde de groep tegen ‘racistische’ evenementen en in Hoornbekladden de actievoerders een aantal standbeelden, onder meer van J.P. Coen, die zij ‘een massamoordenaar verantwoordelijk voor koloniale terreur’ noemden.

  Elif Isitman (1987) is sinds oktober 2014 online redacteur bij Elsevier Weekblad.

Buma noemt beladen namen ‘deel van geschiedenis’

NU 20.01.2018 CDA-leider Sybrand Buma is faliekant tegen het wegmoffelen van sommige inmiddels beladen namen uit de Nederlandse geschiedenis. ”Alsof je door beelden omver te werpen en namen uit te wissen een beter mens wordt”, zegt hij zaterdag in een interview met het AD.

Buma reageert daarmee op de ophef over het Haagse Mauritshuis. Het museum had de buste van naamgever Johan Maurits in de foyer van het Mauritshuis weggehaald, omdat het op die plek niet ”in de juiste context” geplaatst kon worden.

”Alsof je een historie mag en kan uitwissen, vergetende dat onze identiteit is ontstaan uit de geschiedenis. Dit is meer en meer een grachtengordeldiscussie aan het worden”, aldus Buma in de krant. Hij vindt ook dat de naam van de Coentunnel niet mag veranderen. ”J.P. Coen is onderdeel van onze historie. Als je alles relativeert, blijft er niets over”.

”De discussie over wat het is om Nederlander te zijn, wat onze historie is, wordt een ijkpunt voor de komende vier jaar”, denkt de CDA politicus. Ook bij de komende gemeenteraadsverkiezingen zal het er volgens hem over gaan.

Ook premier Mark Rutte maakt zich zorgen. ”Het is ons verleden. Wij zijn een land dat met z’n plussen en z’n minnen zich door de eeuwen heeft geknokt”, aldus Rutte in het radioprogramma Met het oog op morgen. ”Pas nou op om Jan Pieterszoon Coen te beoordelen met onze opvattingen van nu”, zegt de premier, die zelf historicus is.

Steeds meer organisaties denken na over hun naamgever. Deze week maakte de J.P. Coenschool in de Indische Buurt in Amsterdam bekend een andere naam te nemen. Coen was gouverneur-generaal van de Verenigde Oost-Indische Compagnie (VOC) en voerde een hard koloniaal beleid.

Lees meer over: Sybrand Buma

Sybrand Buma: Jan Pieterszoon Coen is onderdeel van onze historie

AD 20.01.2018 Hij is nog lang niet klaar met de discussie over de Nederlandse identiteit. Eerherstel voor het Wilhelmus was pas het begin. Handen af van het Mauritshuis en de Coentunnel, stelt CDA-leider Sybrand Buma aan de vooravond van de gemeenteraadsverkiezingen.

Er zijn mensen die het debat over de Nederlandse identiteit onnodig polariserend vinden. Sybrand Buma is er daar in ieder geval geen van. ,,De discussie over wat het is om Nederlander te zijn, wat onze historie is, wordt een ijkpunt voor de komende vier jaar”, stelt hij gedecideerd. Ook bij de komende gemeenteraadsverkiezingen zal het hierover gaan, vermoedt hij. ,,Want wij politici denken misschien dat politiek gaat over 3 procent economische groei, maar de meeste mensen gaat het vooral om de vraag welke samenleving we samen willen hebben.”

Buma heeft met verbazing gekeken naar de discussie over het Haagse Mauritshuis, dat de kunststof buste van diens naamgever Johan Maurits verwijderde. Merkwaardige discussie, meent Buma. ,,Alsof je door beelden omver te werpen en namen uit te wissen een beter mens wordt. Alsof je een historie mag en kan uitwissen, vergetende dat onze identiteit is ontstaan in de geschiedenis. Dit is meer en meer een grachtengordeldiscussie aan het worden.”

Het zou een farce zijn als we de Coentunnel opeens de Amsterdam Noord-tunnel Westbuis zouden noemen

Overdrijft u niet?

,,De discussie over de Coentunnel is ook al begonnen. Maar J.P. Coen is onderdeel van onze historie. Als je alles relativeert, blijft er niets over.”

Coen heeft als gouverneur-generaal flink huisgehouden in Nederlands-Indië. In Duitsland en Rusland zijn verwijzingen naar Hitler en Stalin ook uit het straatbeeld verdwenen. Toch praat men erover. Verliest u nu niet zelf de nuance?

,,Die vergelijking vind ik zot. En daarbij: natuurlijk is het ook van belang om de zwarte kanten van ons verleden te belichten, maar dan moet je geen namen gaan uitwissen om daarmee een moreel betere samenleving te worden. Het zou een complete farce zijn als we de Coentunnel opeens de Amsterdam Noord-tunnel Westbuis zouden noemen. Alsof mensen dan geen Coentunnel meer zeggen!”

Het Mauritshuis verwijderde de buste, maar richtte tegelijkertijd twee wanden in om over het leven van Johan Maurits te vertellen. Die context geven, is toch precies wat u wilt?

,,Als het de bedoeling is om de geschiedenis te vertellen, dan ben ik het daar mee eens. Maar daar gaat de discussie niet over. Er wordt gedaan alsof je door een tunnel naar J.P. Coen te vernoemen zelf medeverantwoordelijk bent voor de slavernij. Alsof dat niet zo is als je die tunnel anders noemt. Onzin!”

Sybrand Buma © ANP

Wat is het risico daarvan?

,,Je gooit dan weg wat je gezamenlijk deelt als nationale identiteit. Dan blijft er een relativering over, waar niets voor in de plaats komt. We moeten het door er de verhalen bij te vertellen juist wel koesteren. We dragen een collectieve verantwoordelijkheid voor het verleden met de goede en slechte kanten. Daar hebben we het mee te doen en van te leren.”

U raakte met uw pleidooi voor het Wilhelmus een gevoelige snaar. Lof en hoon waren uw deel. Ziet u politiek al verandering?

,,Het valt mij op dat de SP onder Emile Roemer, als het bijvoorbeeld over vluchtelingen ging, erg meedeed met GroenLinks en de PvdA. Lilian Marijnissen zegt nu dat zij openstaat voor vluchtelingendeals met Afrika. Roemer wilde dat nooit zeggen. Dat verwelkom ik.”

U ziet in de SP een bondgenoot?

,,Je zou op het gebied van identiteit en cultuur nieuwe coalities kunnen bouwen. Dat is geen kwestie van links of rechts. Maar kijk je kosmopolitisch of zoals de gewone Nederlander er naar kijkt? Links valt uiteen in elitair links van Klaver en een volkslinks deel. Daar reken ik de SP toe.”

Dit is het begin van een periode waarin wat we belangrijk vinden ook in beleid kan worden omgezet

CDA en SP waren ooit al eens de initiatiefnemers van een Nationaal Historisch Museum. Dat kwam er niet. Tijd voor een herkansing?

,,Als de SP daarin zou willen samenwerken, dan zou ik dat heel goed vinden. We hebben daar in het regeerakkoord al een gewijzigde vorm over afgesproken. Geen nationaal museum, maar wel op meerdere plaatsen in Nederland de geschiedenis beter zichtbaar maken, zoals de plaats waar de Unie van Utrecht is gesloten of het Hof van Dordrecht.”

Bent u blij dat het thema nationale identiteit opduikt in de campagne voor de gemeenteraadsverkiezingen? Vorig jaar werkte het, nu staat het CDA er in de peilingen niet florissant bij.

,,Dit is al langer een thema, ook op lokaal niveau. Ik zie dat ook in de verkiezingsprogramma’s. Het is een van de kernvraagstukken in het Nederland van nu. Mensen zijn bezig met de vraag in wat voor samenleving we leven. Ik hoop dat men in gemeenten waar dit speelt de discussie aangaat: is dit waar we heen willen?”

U was in 2014 de grootste partij met ruim 14 procent van de stemmen, nu staat u op 9 procent in de peilingen.

,,Wij staan in de peilingen op het niveau waar we voor de Tweede Kamerverkiezingen ook stonden. Ik heb alle hoeken van de peilingen gezien. Het gaat erom dat je mensen weet te overtuigen. We kunnen nu een ander CDA laten zien dan toen. Toen zaten we net in de oppositie. In mijn ogen staan we nu aan het begin van een nieuwe periode waarin we veel van wat we belangrijk vinden ook in beleid kan worden omgezet.”

De lokale politici krijgen bij verkiezingen niet de credits als het landelijk niet lekker gaat. Voelt u de druk?

,,Bij een goede uitslag is altijd de vraag: van wie komt die? Natuurlijk wordt een deel van de uitslag altijd nationaal bepaald. Van mij mag men verwachten dat ik maximaal bijdraag aan het lokale succes. Het is altijd een gezamenlijkheid waarbij er ook een nationale component is, maar ik hoop dat de lokale invloed groot is, omdat het CDA daar sterk is. Nu was het makkelijker lokaal mensen op de lijst te krijgen dan de vorige keer. Dat zegt iets.”

Vreest u niet, omdat u nu regeert, met een slechte uitslag in een groef te komen waar het CDA niet meer uitkomt, zoals de PvdA overkwam?

,,De tijd is ook bij de CDA-achterban voorbij dat mensen moeten tekenen bij het kruisje omdat het CDA regeert. Daar ben ik me zeer van bewust. Per dag moeten we vertrouwen winnen. We moeten laten zien dat het CDA dat waard is.”

Rutte waarschuwt voor ‘beeldenstorm’

NOS 19.01.2018 Premier Rutte noemt het risicovol om gebeurtenissen uit de 17e en 18e eeuw te veroordelen “met de bril van nu”. “Pas op met wat we aan het doen zijn”, zegt hij in zijn wekelijkse gesprek op de radio. “Laten we voorzichtig zijn met het plaatsen van onze huidige maatschappelijke opvattingen op de geschiedenis die verder weg ligt.”

Deze week laaide het debat over het Nederlandse slavernijverleden weer op, toen bekend werd dat het Haagse Mauritshuis vorig jaar een borstbeeld van Johan Maurits uit de ontvangsthal van het museum had verwijderd. Ook liet de Amsterdamse J.P. Coenschool deze week weten na 107 jaar van zijn naam af te willen.

Rutte, zelf historicus, vindt het gek dat het Mauritshuis alleen het beeld heeft weggehaald. “Als je het beeld van de oprichter weghaalt, verander dan ook de naam.”

“Het ís ons verleden. We zijn niet voor niets een van de rijkste landen van de wereld.”, aldus – Rutte in NOS Met het Oog op Morgen.

Tweede Kamerleden Antoinette Laan (VVD) en Martin Bosma (PVV) hebben aangekondigd over de kwestie in debat te willen met minister Van Engelshoven (Cultuur). Laan noemt het on-Nederlands om gevoeligheden weg te stoppen.

Antoinette Laan@Antoinettelaan

Wat is dit slecht, verkeerd en on-Nederlands. In ons land gaan we niet met gevoeligheden om door dingen weg te stoppen, maar door er open over te discussiëren Buste Johan Maurits weg uit foyer Mauritshuis – NRC https://www.nrc.nl/nieuws/2018/01/12/buste-johan-maurits-weg-uit-foyer-mauritshuis-a1588230 …  21:01 – 14 jan. 2018

Buste Johan Maurits weg uit foyer Mauritshuis

Het museum heeft afgelopen zomer het kunststoffen borstbeeld verwijderd. Reden is ‘een groter bewustwordingsproces over slavernijverleden van Maurits’.

nrc.nl

Premier Rutte vindt het vraagstuk geen taak voor de politiek. “Het is een maatschappelijke discussie en het is prima dat die fel wordt gevoerd. Maar het is niet aan het kabinet om daar een mening over te hebben.”

 

“In Brazilië, waar hij gouverneur was van de Nederlandse kolonie, hebben ze groot respect voor Johan Maurits”

 Rutte in NOS Met het Oog op Morgen

BEKIJK OOK;

Wat moeten we nu met de helden van toen?

Maurits van Nassau een schurk? Welnee, een held

Elsevier 19.01.2018 Met Johan Maurits van Nassau-Siegen (1604-1679) had Nederland een ambassadeur van formaat in Brazilië . De man wiens borstbeeld is verwijderd uit de hal van het naar hem vernoemde museum in Den Haag, het Mauritshuis, was iemand om juist trots op te zijn.

Het is bijna vierhonderd jaar geleden dat deze graaf als gouverneur-generaal de scepter zwaaide over de noordoostkust van het grootste land in Zuid-Amerika, maar hij wordt er nog altijd geroemd. In Recife (rif), hoofdstad van deelstaat Pernambuco, is er een school die zijn naam draagt, er is een brug met zijn naam en zelfs een naar hem vernoemde universiteit.

Maurits’ buste prijkt voor het gouverneurshuis in Recife, kinderen leren over hem op school en Mauricio is er een erg populaire naam. ‘Geen eerbetoon kan recht doen aan de legende van deze man,’ zei de Braziliaanse historicus Leonardo Silva Datas eens. ‘Hij was de beste president die we hebben gehad. Iedereen hield van hem,’ aldus de Braziliaanse filmregisseur Paulo Thiago, die een film over de Hollandse tijd maakte.

Beetje mal dat Maurits zo’n onbekende Nassau was

Gezien de roem waarmee Brazilianen de graaf nu nog overladen, is het een beetje mal dat Johan Maurits in Nederland zelf tot vorige week een van de onbekendste Nassaus was. Bij de naam ‘Maurits’ denken Nederlanders eerder aan Johan Maurits’ veel beroemdere achterneef: prins Maurits (1567-1625) of anders wel aan de huidige prins Maurits (1968).

Lees het prikkelende commentaar ‘Niemand gebaat bij beeldenstorm Mauritshuis’

Maar bij leven kende tout Nederland Johan Maurits, zeker de elite. De dichter Joost van den Vondel schreef in 1656 zelfs een lofdicht waarin de graaf in de laatste regel wordt geroemd als ‘een perel aan de kroon van Nassau’.

Toen de gouverneur-generaal na zeven jaar in de West in 1644 terugkeerde, maakte hij naam door de Haagse beau monde te ontvangen in zijn residentie aan de Hofvijver, nu bekend als het Mauritshuis.

Daar konden de hoogwaardigheidsbekleders via meegebrachte schatten kennismaken met de Nieuwe Wereld. Aan de wanden hingen metershoge schilderijen van inboorlingen, vreemde vogels krijsten in hun koperen kooien en overal stonden opgezette dieren. Maar het was vooral de dans van schaars geklede indianen in de achterzaal van Maurits’ stadspaleis, die indruk maakte.

Geen wetenschapper nam de moeite voor biografie Maurits van Nassau

Waardoor Johan Maurits in Nederland in de vergetelheid is geraakt, is niet bekend. Geen wetenschapper in Nederland die de moeite heeft genomen om een biografie over hem te schrijven. Een mogelijke verklaring is dat de graaf naar hedendaagse maatstaven niet deugde.

Op de website van het Mauritshuis is al veel langer te lezen dat Johan Maurits zijn stadspaleis liet bouwen met geld dat hij verdiende over de ruggen van zwarte slaven. Johan Maurits, kortom, zou een held met een luchtje zijn. Des te opmerkelijker dat Brazilianen over dit feit heenstappen en Maurits’ regeerperiode in Brazilië niet gedenken als zwarte bladzijde, maar als ‘gouden tijd’. Wat heeft Johan Maurits gedaan dat hij in Brazilië zo op handen wordt gedragen?

Geboren op zelfde slot als zijn oudoom Willem van Oranje

Johan Maurits van Nassau-Siegen wordt in 1604 geboren op Slot Dillenburg, hetzelfde slot vanwaar zijn oudoom Willem van Oranje (1533-1584) de strijd tegen de Spaanse overheerser coördineerde. Als middelste van de 25 kinderen die zijn vader Jan VII (1561-1623) bij twee vrouwen heeft verwekt, heeft hij de pech dat zijn oudere broers het geld al hebben opgemaakt voor een universitaire opleiding en een grand tour door Europa, zoals dat hoorde bij hoog-adellijke families.

Zonder toegang tot universitair onderwijs is Maurits voorbestemd voor een militaire loopbaan. Al op zestienjarige leeftijd treedt hij in dienst van het Staatse leger van de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden, dat na een wapenstilstand net weer begint te vechten tegen Spaanse troepen.

Hij gaat in de leer bij verwanten als de Friese stadhouder Willem Lodewijk van Nassau (1560-1620) en neemt onder de latere stadhouder Frederik Hendrik (1584-1647), bijgenaamd de Stedendwinger, deel aan het Beleg van Den Bosch. Johan Maurits maakt een bliksemcarrière: al na zes jaar wordt hij bevorderd tot kapitein.

De Nederlanden zijn niet het enige strijdtoneel voor de jonge Republiek. Aan de andere kant van de wereld verovert de West-Indische Compagnie (WIC) een deel van de kolonie Brazilië op de Portugezen. Langs de kust bevindt zich het belangrijkste suikerproductiegebied ter wereld en de WIC hoopt met de handel in suiker winst te kunnen maken.

Maar de Portugezen blijven zich met hulp van indianen met succes verzetten tegen de Hollandse bezetter. Suikermolens bijvoorbeeld branden ze tot de grond toe af. Dat brengt de bewindvoerders van de WIC, de Heren XIX, ertoe een militair te zoeken die orde op zaken kan stellen in de nieuwe Nederlandse kolonie. Zo komen ze uit bij Johan Maurits.

Een verblijf in de tropen gold in die tijd als te riskant

Doorgaans zou iemand van hoge afkomst bedanken voor zo’n functie. Een verblijf in de tropen gold in die tijd als te riskant. Een van de vorige bevelhebbers, Johan van Dorth (1574-1624), was amper in Brazilië gearriveerd, of hij sneuvelde in een hinderlaag van met pijl en boog bewapende indianen. Maar Johan Maurits heeft een goede reden om toch te gaan.

Tijdens de winters wordt er niet gevochten en neemt de jonge graaf deel aan het hofleven van Frederik Hendrik, de eerste Oranje met vorstelijke allure. Of Johan Maurits door de stadhouder wordt aangestoken of dat hij van nature iets op heeft met pracht en praal, is niet bekend, maar hij besluit in Den Haag een eigen (stads)paleis te laten bouwen, pal naast het Binnenhof.

Johan Maurits verkijkt zich echter op de kosten, waardoor de bouw moeizaam verloopt. De riante vergoeding die de Heren XIX bieden voor een uitzending naar Brazilië zou hem in staat stellen zijn paleisje in één keer af te bouwen. De Heren bieden een gage van (omgerekend naar de actuele waarde) 13.000 euro per maand, plus onkostenvergoeding en 2 procent van de buitgemaakte goederen. Zo vertrekt Johan Maurits in oktober 1636 met 2.600 man op twaalf schepen vanuit Texel naar Brazilië.

Maurits van Nassau maakt snel korte metten met de Portugezen

Maurits en zijn troepen maken snel korte metten met de Portugezen en vergroten de kolonie. Tegelijk stelt Johan Maurits orde op zaken. Hij tuigt een rechterlijke organisatie op naar Nederlands voorbeeld en laat criminaliteit, corruptie en prostitutie aanpakken. Om bigamie – een groot probleem onder soldaten in den vreemde – de kop in te drukken voert hij de Nederlandse huwelijkswetgeving in.

Verder wijst Johan Maurits controleurs aan om het voedsel eerlijk te verdelen, voert hij het Amsterdamse stelsel van maten en gewichten in en laat hij de stad Recife omwallen. Hij bouwt er bovendien een nieuwe stad aan vast: Mauritsstad, met daarin de residentie Vrijburg.

Johan Maurits laat wegen, bruggen en kanalen aanleggen en om de suikerproductie op gang te brengen, laat hij verlaten plantages veilen en leent hij geld aan de kopers. De behoefte aan arbeidskrachten vervult hij door Fort Elmina aan de Afrikaanse westkust te veroveren om vandaaruit slaven te importeren.

In plaats van de Portugezen het leven zuur te maken, stelt hij zich tolerant op. ‘Ware grootheid der status is niet naar de wijde vlakten, landerijen en macht af te meten, maar naar de trouw, de goedgezindheid en de eerbied der ingezetenen,’ schrijft Johan Maurits.

Hij stelt de Portugezen gelijk voor de wet en verzekert inwoners van de kolonie van inspraak door het instellen van een vergadering van afgevaardigden: het eerste parlement in de Nieuwe Wereld. Bovendien voert hij vrijheid van geloof in. Katholieken en joden mogen net als de Hollandse calvinisten hun geloof belijden.

Decennia voordat de Verlichting in Europa goed op gang komt, stelt Johan Maurits zich op als verlicht vorst. Veel keuze heeft de bruggenbouwer overigens niet: een groot deel van de inwoners bestaat uit Portugezen en een opstand kan hij zich niet veroorloven.

Maurits van Nassau gold als een modelvorst

Niet alleen door zijn tolerante opstelling krijgt Johan Maurits de reputatie van modelvorst, ook door zijn promotie van kunsten en wetenschappen in Brazilië. Hij neemt wetenschappers en kunstenaars mee om planten, dieren en bevolking te bestuderen. Johan Maurits’ lijfarts Willem Piso (1611-1678) verricht er baanbrekend onderzoek naar medicijnen en tropische ziekten.

De Duitse natuurkenner, geograaf, cartograaf en wiskundige Georg Marcgraf (1610-1644) onderzoekt er het weer, de flora en fauna en brengt het land in kaart. Piso en Marcgraf schrijven samen de Historia Naturalis Brasiliae, die tot in de negentiende eeuw het standaardwerk over Brazilië zou blijven. Johan Maurits financiert de studie uit eigen zak.

Het Suikerpaleis

Toen Johan Maurits op 22 mei 1644 Recife uitzeilde, nam hij een lading wapens, gebruiksvoorwerpen, sieraden, meubels, dieren, schelpen en vele andere objecten mee. Deze collectie Brasiliana werd ondergebracht in het Mauritshuis. Maurits’ stadspaleis, bijgenaamd het Suikerpaleis wegens de financiering ervan door handel in suiker, werd zo een van de belangrijkste curiositeitenkabinetten van de Republiek.

In de loop der jaren zou de collectie versnipperen. Niet in de laatste plaats doordat Johan Maurits zijn collectie gebruikte voor het geven van diplomatieke geschenken. Een deel van Maurits’ stukken ging verloren, onder meer door de brand die in 1704 een groot deel van het Mauritshuis – indertijd een Hotel van Staat voor hoge gasten van de Staten-Generaal – verwoestte.

Dankzij een loterij kwam de financiering voor herbouw rond. In 1822 werd het Mauritshuis een museum, wat het vandaag de dag nog altijd is.

De gouverneur-generaal, die in deze tijd een hofleven naar Europees model opbouwt, scoort de ene na de andere primeur. Rond Vrijburg wordt de eerste botanische tuin van het continent aangelegd, in observatoria worden de eerste systematische astronomische observaties gedaan en in Recife verrijst de eerste dierentuin.

Intussen leggen de jonge kunstschilders Frans Post (1612-1680) en Albert Eckhout (circa 1607-circa 1665) het land vast op doek. Zij zouden er zo voor zorgen dat heel Europa kennismaakt met Brazilië.

Alleen, de Heren XIX kunnen Johan Maurits’ werk niet waarderen. Ze willen winst zien. In brieven aan zijn vriend, de geleerde en dichter Constantijn Huygens (1596-1687), beklaagt Maurits zich over de onredelijke verwachtingen van het WIC-bestuur. Al na zes jaar in Brazilië vraagt Maurits zijn ontslag aan en in 1644 vertrekt hij.

Verdraagzaam zijn jegens ‘andersdenkenden’

In een plechtige afscheidsvergadering op 6 mei leest hij zijn politiek testament voor. Hij vraagt toekomstige bestuurders verdraagzaam te zijn jegens andersdenkenden. Daarna wordt hij op de schouders van indianen naar zijn schip gedragen. Het stamhoofd van de Tapuya’s geeft hem drie van zijn zonen mee.

Maurits zou een glansrijke toekomst tegemoet gaan. In 1647 benoemt de keurvorst van Brandenburg hem tot stadhouder van het hertogdom Kleef, in het Staatse leger klimt hij op tot opperbevelhebber en zijn liefde voor de bouwkunst brengt hem hoofdrollen bij de restauratie van het Johanniterslot te Sonnenburg bij Brandenburg en de bouw van de Unter den Linden in Berlijn. In 1679 sterft hij, vrouw- en kinderloos.

De Hollandse kolonie in Brazilië kent een minder glansrijke toekomst. Na Maurits’ vertrek laait de strijd weer op en gaat Brazilië voorgoed voor de Republiek verloren. ’T Versuymt Brasil – Ons verloren Brazilië – klinkt het teleurgesteld in Den Haag.

‘Apekool van gekwetst links moet stoppen’

Telegraaf 17.01.2018 Een aanval op onze iconen, noemt Wierd Duk de hetze tegen historische figuren als De Ruyter, J.P. Coen en Maurits. Een gesprek over Hitler, Zwarte Piet en gekwetste linkse actievoerders.

Moet onze vaderlandse geschiedenis intact blijven?

Telegraaf 17.01.2018 Onder druk van een kleine groep activisten wordt de geschiedenis van Nederland langzaam herschreven. Verwijzingen naar vermeende ‘foute’ historische persoonlijkheden worden stap voor stap verwijderd uit de publieke ruimte. Moet onze vaderlandse geschiedenis intact blijven? Of moeten we gewoon met de tijd meegaan omdat deze figuren simpelweg niet correct zijn?

’Stop de vervalsing’

Telegraaf 17.01.2018 Nu moet Maurits’ kop weer rollen. Eerder waren Jan Pieterszoon Coen, Michiel de Ruyter, Peerke Donders en de Gouden Koets al aan de beurt. Historici zijn het beu: wie wordt het volgende slachtoffer van deze absurde geschiedvervalsing?

Stop met het herschrijven van onze geschiedenis op last van een kleine groep activisten. Die klemmende oproep doen de gerenommeerde emeritus hoogleraren Piet Emmer en Frank Ankersmit naar aanleiding van de nieuwe beeldenstorm die is ontketend in Nederland.

Zo werd gisteren besloten dat de J.P. Coenschool in Amsterdam een andere naam krijgt, omdat Coen veel doden op zijn geweten had. Het Mauritshuis haalde een buste van haar naamgever weg omdat die zich zou hebben verrijkt aan slavernij.

https://www.telegraaf.nl/nieuws/1550210/stop-de-vervalsing

Absurd, vinden de wetenschappers de manier waarop ons land zich laat gijzelen door deze geschiedvervalsers. „De morele ijdelheid waarmee de slavernij nu wordt veroordeeld, duidt op een volkomen gebrek aan historisch besef.”

In Nederland liefst weggepoetst door activisten, in Brazilië huizenhoog op een voetstuk: Johan Maurits van Nassau.

Frauderen met vroeger

Telegraaf 17.01.2018 Historici verbazen zich over de nieuwe ’beeldenstorm’ die over Nederland raast. Na het weghalen van de buste van Johan Maurits in het Mauritshuis, besloot gisteren de Amsterdamse J.P. Coenschool dat er een andere naam op de muur moet, eentje die niet herinnert aan het slavernijverleden. Zelfs het beeld van Peerke Donders in Tilburg, die uit goedertierenheid een aai over de bol van een leprapatiënt geeft, mag niet meer van activisten.

Wat moeten we nu met de helden van toen?

NOS 17.021.2018 Het debat over het Nederlandse slavernijverleden laait weer op. Zo wil de Amsterdamse J.P. Coenschool na 107 jaar van zijn naam af en verwijderde het Mauritshuis in Den Haag het standbeeld van zijn naamgever Maurits van Nassau-Siegen uit de foyer. De vraag dient zich aan hoe wij in de huidige tijd moeten omgaan met de helden van weleer.

Dienke Hondius, historicus en initiator van Mapping Slavery NL dat de sporen van het Nederlandse slavernijverleden toegankelijk maakt voor een breder publiek, kan zich heel goed voorstellen dat de J.P. Coenschool in Amsterdam van zijn naam af wil.

Volgens Hondius is er in de loop van de tijd schaamte ontstaan over de gouverneur-generaal van de Verenigde Oostindische Compagnie Jan Pieterszoon Coen. Hoewel de VOC onder zijn bewind floreerde was hij ook verantwoordelijk voor de moord op bijna 15.000 inwoners op de Banda-eilanden, die het nootmuskaatmonopolie van de VOC niet wilden erkennen.

Het zou nu ondenkbaar dat deze man een nationale held zou worden, aldus Dienke Hondius.

“We zijn in de loop der tijd steeds meer over hem te weten gekomen. Het zou nu ondenkbaar dat deze man een nationale held zou worden”, zegt Hondius. Maar we moeten dit deel van de Nederlandse geschiedenis ook niet uitwissen, vindt ze. “Het biedt ook de mogelijkheid om iets over die geschiedenis te vertellen en om het verleden zichtbaar te maken.”

‘Een beetje krampachtig’

Wat haar betreft mogen dan ook standbeelden en straatnamen die verband houden met het slavernijverleden gewoon blijven. “Je kunt best een straat J.P. Coenstraat laten heten, maar geef onder het bordje dan een korte uitleg over de keerzijde, zoals dat ook gebeurd is bij het standbeeld van Coen in Hoorn.”

Video afspelen

Deze Nederlandse standbeelden zijn omstreden

Onafhankelijk onderzoeker Aspha Bijnaar, gespecialiseerd in het koloniale verleden, sluit zich daarbij aan. “Het verwijderen van beladen namen is op zich een gemiste kans. Het ontneemt juist de kans om meer uit te leggen over omstreden personen.”

Ze noemt het besluit van het Mauritshuis om het beeld van Maurits uit de foyer te verwijderen “een beetje krampachtig”. “Ze kunnen er beter een plakkaat bij doen waarin ze uitleggen waarom hij omstreden is.” Volgens Bijnaar is geschiedenis ook gewoon op straat en moet dat, met enige uitleg erbij, gewoon zo blijven.

Natuurlijk moet je het in zijn tijd plaatsen, maar zo denken we nu niet meer, aldus Karwan Fatah-Black.

Karwan Fatah-Black, onderzoeker en docent gespecialiseerd in koloniale geschiedenis aan de Universiteit Leiden, ziet dat anders. Hij vindt het een goede zaak dat de J.P. Coenschool van naam verandert. “We hebben er niet zoveel aan om deze geschiedenis als een soort eerbetoon aan zo’n school te hangen. Natuurlijk moet je het in zijn tijd plaatsen, maar zo denken we nu niet meer”, zei hij in De Wereld Draait Door (DWDD).

Volgens Fatah-Black zijn de meeste ‘koloniale helden’ pas honderden jaren na hun dood op een voetstuk geplaatst. “Het is het op een voetstuk plaatsen van iets dat we volgens mij niet op een voetstuk moeten plaatsen.”

‘Onderdeel van ons koloniaal verleden’

Piet Emmer, hoogleraar en specialist op het gebied van slavernij en immigratie, zat ook aan tafel in DWDD en was het deels met hem eens. “Op dit ogenblik zouden we geen school of tunnel meer voor J.P. Coen maken. Maar aan de andere kant is het onderdeel van ons koloniaal verleden en is het zinloos om voortdurend dingen die ons op dit ogenblik verkeerd voorkomen, zoals straatnamen of beelden, te veranderen.”

De beste oplossing is volgens hem om die namen en standbeelden te laten staan en erover te praten. “Het is juist belangrijk om je aan sommige namen te stoten, dan komt daarover weer een discussie op gang. Zoals bijvoorbeeld over de panelen op de Gouden Koets met zwarte mensen in onderdanige posities. Door die koets een keer per jaar te laten rijden kun je daar met je kinderen een keer per jaar over discussiëren.”

BEKIJK OOK;

Deze Nederlandse standbeelden zijn ook omstreden

‘Straatnamen mogen best een beetje opvoeden’

Actiegroep bekladt VOC-monumenten in Hoorn

Mauritshuis doet onderzoek naar sla­ver­nij­ver­le­den

AD 17.01.2018 Hoewel het museum in Den Haag zijn naam dankt aan Johan Maurits, weet het weinig over de rol van de 17de-eeuwse gouverneur in de geschiedenis. Het Mauritshuis neemt historici in de arm om dat te onderzoeken.

© Beko/Wikimedia

De laatste jaren kreeg het Mauritshuis steeds vaker kritiek op de informatieverstrekking over het slavernijverleden van zijn naamgever. Mede hierdoor besloot het museum deze zomer een borstbeeld van de gouverneur van de Nederlandse kolonie in Brazilië uit de foyer te verwijderen. Dat nieuws leverde vorige week een storm aan kritiek op van mensen die dit zien als een knieval voor antiracisme-activisten. VVD en PVV kondigden zelfs Kamervragen aan.

Maurits liet het woonhuis bouwen terwijl hij zelf in Brazilië was. Het gebouw is al sinds de 19de eeuw een museum, met topschilderijen uit de Gouden Eeuw. Een woordvoerder van het Mauritshuis zegt verbaasd te zijn over de ophef. ,,Jammer dat nu het verkeerde beeld is ontstaan. Wij wilden juist een completere toelichting aan onze bezoekers geven over Maurits. Dat kon veel beter in het museum dan in de foyer. Bovendien gaat het niet om een origineel borstbeeld, maar om een kunststof replica.”

Het beeld is dan wel verdwenen naar het depot, maar er is volgens hem geen sprake van wissen van de geschiedenis. ,,We zijn niet van plan andere werken weg te halen die een link hebben met het slavernijverleden. De zeven portretten van Maurits in het museum blijven gewoon hangen, alleen ze zijn nu voorzien van een uitgebreidere, genuanceerdere toelichting.” Ook de website, rondleidingen en publicaties zijn aangepast.

Lees ook;

Wat doen we nu met Piet Hein?

Lees meer

Wie gaan er schuil achter De Grauwe Eeuw?

Lees meer

Amsterdamse school zegt besmette naam uit koloniaal verleden vaarwel

Lees meer

Taj Mahal onder vuur: ‘Haal hem weg’

Lees meer

Iconen

Zo probeert het museum in te spelen op het maatschappelijke debat over de rol van de iconen van de West-Indische Compagnie (WIC) en de Verenigde Oostindische Compagnie (VOC). Althans, wat daarover bekend is. Het museum erkent eigenlijk niet veel te weten over zijn naamgever. ,,We weten weinig over de rol die hij speelde in de slavernij”, zegt de woordvoerder.

,,Historicus Piet Emmer zegt bijvoorbeeld dat Maurits weinig heeft verdiend aan slavernij, maar anderen stellen dat hij daarbij de waarde van de spin-off, zoals reparaties aan schepen, niet meerekent. Kortom, we weten het niet precies. Daarom roepen we de hulp in van historici van de Universiteit Leiden. De onderzoeksgroep wordt momenteel gevormd.”

De discussie over het koloniale verleden speelt ook in Amsterdam. Daar verandert de J.P. Coenschool, een openbare basisschool in de Indische Buurt, binnenkort haar naam. ,,Die strookt niet meer met onze kernwaarden”, zegt directeur Sylvie van den Akker. Historici zijn het vrijwel unaniem eens dat gouverneur J.P. Coen (1587-1629) in Nederlands-Indië een bloedig koloniaal bewind voerde, waardoor duizenden stierven.

Buste van Johan Maurits verbannen naar het depot: slavernijdebat gaf de doorslag

VK 17.01.2018 Tot september stond in de ontvangsthal van het naar hem genoemde Mauritshuis een borstbeeld van Johan Maurits. Nu is het verbannen naar het depot. Wat zit daarachter?

Al een maand of vier staat de buste van Johan Maurits van Nassau-Siegen – van 1637 tot 1644 gouverneur van de Hollandse kolonie in Brazilië – niet meer in de ontvangsthal van het naar hem vernoemde Mauritshuis. Tamelijk onverhoeds en in stilte werd het overgebracht naar het depot. ‘Niemand heeft er bij mijn weten opmerkingen over gemaakt’, zegt hoofd marketing Koen Brakenhoff, staand op de plek waar de Oranjetelg tot september 2017 de bezoekers begroette.

Tot nu toe. Vorige week stelde kunsthistoricus en conservator Imara Limon in de Volkskrant goedkeurend vast dat het borstbeeld was verwijderd als verlaat blijk van afkeuring van het veronderstelde aandeel van Johan Maurits in de slavenhandel. Vervolgens wijdde NRC Handelsblad er een stukje aan, en verklaarde het Mauritshuis alsnog dat de ‘verplaatsing’ van de buste voortvloeide uit ‘de groeiende maatschappelijke discussie over hoe we in Nederland (en in musea) omgaan met het slavernijverleden’.

Het borstbeeld van Johan Maurits. © Beko / Wikimedia

Er is vorig jaar geen ruchtbaarheid aan gegeven omdat een museum zich nu eenmaal voortdurend aan veranderende maatschappelijke opvattingen aanpast, zegt Brakenhoff. ‘Daar zijn we een museum voor. We vinden het niet nodig om elke tussenstand breed uit te meten.’

Welnu: dat doen anderen wel voor hem. Gebruikers van de sociale media ontstaken in woede over de ‘beeldenstorm’ die zich in het Mauritshuis zou hebben voltrokken. De Kamerleden Antoinette Laan (VVD) en Martin Bosma (PVV) hebben aangekondigd met minister Ingrid van Engelshoven (Cultuur) over deze kwestie in de debat te gaan. ‘Er is een totaal verkeerde beweging gaande’, zei Laan in De Telegraaf. ‘We importeren de Amerikaanse trend tot overgevoeligheid.’

Daarmee wordt de verwijdering van de buste ten onrechte gereduceerd tot een politiek gebaar, zegt Brakenhoff. ‘We hadden namelijk ook andere redenen voor haar verplaatsing. Het gaat om een replica van composietmarmer, naar het originele borstbeeld uit 1664. Voor ons is het meer een meubelstuk dan een kunstvoorwerp. Er waren dus ook geen sterke kunsthistorische argumenten voor de handhaving van zijn oorspronkelijke plek.’

Een beeld van Johan Maurits © Freek van den Bergh / de Volkskrant

MAATSCHAPPELIJK DEBAT

J.P. Coen

De J.P. Coenschool, een openbare basisschool in de Indische Buurt in Amsterdam, verandert binnenkort van naam. ‘Die strookt niet meer met de kernwaarden die wij hebben’, zegt directeur Sylvie van den Akker. Jan Pieterszoon Coen (1587-1629) was gouverneur-generaal van de Verenigde Oost-Indische Compagnie (VOC) in toenmalig Nederlands-Indië. Historici zijn het vrijwel unaniem met elkaar eens dat hij daar een bloedig koloniaal bewind voerde. ANP

Maar, geeft Brakenhoff toe, het maatschappelijk debat over het slavernijverleden gaf bij de beslissing de doorslag. Naast Imara Limon uitten Anousha Nzume, auteur van het boek Hallo witte mensen, en columnist Zihni Özdil – thans Kamerlid voor GroenLinks – kritiek op de ‘onzichtbaarheid van de schaduwkanten van de vaderlandse geschiedenis’ in het Mauritshuis.

‘Dat gaf ons wel te denken’, geeft Brakenhoff blijmoedig toe. ‘We waren heel lang zoekend naar een evenwichtige presentatie van onze collectie. Door de kritiek waaraan we kwamen bloot te staan, is dat proces in een stroomversnelling geraakt.’

Het resultaat heeft zelfs Zihni Özdil enigszins verrast. ‘Mij was het vooral te doen om aanpassing van de teksten bij de tentoongestelde stukken’, zegt hij, blauwbekkend zonder overjas voor het Mauritshuis. ‘Teksten waaruit blijkt dat Johan Maurits niet alleen een kunstminnende bestuurder was, maar dat hij zich ook verrijkte ten koste van tot slaaf gemaakte Afrikanen.

Maar van de verwijdering van standbeelden ben ik geen voorstander. Integendeel. Als je een standbeeld verwijdert, begraaf je het verleden in plaats van erover te praten.’

Dat is in het Mauritshuis niet gebeurd, verzekert Brakenhoff. ‘Het is zo jammer dat het nu om een verdwenen buste gaat terwijl er elders in het museum veel meer en veel evenwichtiger aandacht wordt besteed aan Johan Maurits.’ Daarbij doelt hij op de teksten van de audiotour die de licht- en schaduwkanten van de gouverneur belichten.

Hoe schaduwrijk de conduitestaat van Johan Maurits precies is, weet Brakenhoff ook niet. ‘We hebben historici van de Universiteit Leiden dan ook gevraagd zich nader te verdiepen in de rol die hij heeft gespeeld in Nederlands Brazilië, en dus ook in de slavernij.’

‘Maar Johan Maurits is kennelijk al schuldig verklaard’, concludeert emeritus hoogleraar Piet Emmer, wiens boek Het zwartwit-denken voorbij onlangs verscheen. ‘Getuige de verbanning van zijn buste naar het depot. Een vreemde geste van het Mauritshuis, want ik zie werkelijk niet in waarom Johan Maurits zou moeten worden gestraft.

Hij was geen eigenaar van een plantage of van een suikermolen, en hij heeft geen vermogen verdiend aan de slavenhandel, simpelweg omdat de West-Indische Compagnie daarop verlies leed. Hij kwam alleen niet op de gedachte de slavernij af te schaffen, maar daarin was Johan Maurits een kind van zijn tijd. Dat is geen vergrijp dat de verwijdering van zijn buste rechtvaardigt.’

Volg en lees meer over:  ‘S-GRAVENHAGE   SHOWBIZZ & CULTUUR   DEN HAAG   ZUID-HOLLAND   MUSEA & GALERIES   MAURITSHUIS

Buste van Johan Maurits verbannen naar het depot: slavernijdebat gaf de doorslag

VK 16.01.2018 Tot september stond in de ontvangsthal van het naar hem genoemde Mauritshuis een borstbeeld van Johan Maurits. Nu is het verbannen naar het depot. Wat zit daarachter?

Al een maand of vier staat de buste van Johan Maurits van Nassau-Siegen – van 1637 tot 1644 gouverneur van de Hollandse kolonie in Brazilië – niet meer in de ontvangsthal van het naar hem vernoemde Mauritshuis. Tamelijk onverhoeds en in stilte werd het overgebracht naar het depot. ‘Niemand heeft er bij mijn weten opmerkingen over gemaakt’, zegt hoofd marketing Koen Brakenhoff, staand op de plek waar de Oranjetelg tot september 2017 de bezoekers begroette.

Tot nu toe. Vorige week stelde kunsthistoricus en conservator Imara Limon in de Volkskrant goedkeurend vast dat het borstbeeld was verwijderd als verlaat blijk van afkeuring van het veronderstelde aandeel van Johan Maurits in de slavenhandel. Vervolgens wijdde NRC Handelsblad er een stukje aan, en verklaarde het Mauritshuis alsnog dat de ‘verplaatsing’ van de buste voortvloeide uit ‘de groeiende maatschappelijke discussie over hoe we in Nederland (en in musea) omgaan met het slavernijverleden’.

Er is vorig jaar geen ruchtbaarheid aan gegeven omdat een museum zich nu eenmaal voortdurend aan veranderende maatschappelijke opvattingen aanpast, zegt Brakenhoff. ‘Daar zijn we een museum voor. We vinden het niet nodig om elke tussenstand breed uit te meten.’

Welnu: dat doen anderen wel voor hem. Gebruikers van de sociale media ontstaken in woede over de ‘beeldenstorm’ die zich in het Mauritshuis zou hebben voltrokken. De Kamerleden Antoinette Laan (VVD) en Martin Bosma (PVV) hebben aangekondigd met minister Ingrid van Engelshoven (Cultuur) over deze kwestie in de debat te gaan. ‘Er is een totaal verkeerde beweging gaande’, zei Laan in De Telegraaf. ‘We importeren de Amerikaanse trend tot overgevoeligheid.’

Daarmee wordt de verwijdering van de buste ten onrechte gereduceerd tot een politiek gebaar, zegt Brakenhoff. ‘We hadden namelijk ook andere redenen voor haar verplaatsing. Het gaat om een replica van composietmarmer, naar het originele borstbeeld uit 1664. Voor ons is het meer een meubelstuk dan een kunstvoorwerp. Er waren dus ook geen sterke kunsthistorische argumenten voor de handhaving van zijn oorspronkelijke plek.’

Het beeld van Johan Maurits © Freek van den Bergh / de Volkskrant

MAATSCHAPPELIJK DEBAT

J.P. Coen

De J.P. Coenschool, een openbare basisschool in de Indische Buurt in Amsterdam, verandert binnenkort van naam. ‘Die strookt niet meer met de kernwaarden die wij hebben’, zegt directeur Sylvie van den Akker. Jan Pieterszoon Coen (1587-1629) was gouverneur-generaal van de Verenigde Oost-Indische Compagnie (VOC) in toenmalig Nederlands-Indië. Historici zijn het vrijwel unaniem met elkaar eens dat hij daar een bloedig koloniaal bewind voerde. ANP

Maar, geeft Brakenhoff toe, het maatschappelijk debat over het slavernijverleden gaf bij de beslissing de doorslag. Naast Imara Limon uitten Anousha Nzume, auteur van het boek Hallo witte mensen, en columnist Zihni Özdil – thans Kamerlid voor GroenLinks – kritiek op de ‘onzichtbaarheid van de schaduwkanten van de vaderlandse geschiedenis’ in het Mauritshuis.

‘Dat gaf ons wel te denken’, geeft Brakenhoff blijmoedig toe. ‘We waren heel lang zoekend naar een evenwichtige presentatie van onze collectie. Door de kritiek waaraan we kwamen bloot te staan, is dat proces in een stroomversnelling geraakt.’

Het resultaat heeft zelfs Zihni Özdil enigszins verrast. ‘Mij was het vooral te doen om aanpassing van de teksten bij de tentoongestelde stukken’, zegt hij, blauwbekkend zonder overjas voor het Mauritshuis. ‘Teksten waaruit blijkt dat Johan Maurits niet alleen een kunstminnende bestuurder was, maar dat hij zich ook verrijkte ten koste van tot slaaf gemaakte Afrikanen.

Maar van de verwijdering van standbeelden ben ik geen voorstander. Integendeel. Als je een standbeeld verwijdert, begraaf je het verleden in plaats van erover te praten.’

Dat is in het Mauritshuis niet gebeurd, verzekert Brakenhoff. ‘Het is zo jammer dat het nu om een verdwenen buste gaat terwijl er elders in het museum veel meer en veel evenwichtiger aandacht wordt besteed aan Johan Maurits.’ Daarbij doelt hij op de teksten van de audiotour die de licht- en schaduwkanten van de gouverneur belichten.

Hoe schaduwrijk de conduitestaat van Johan Maurits precies is, weet Brakenhoff ook niet. ‘We hebben historici van de Universiteit Leiden dan ook gevraagd zich nader te verdiepen in de rol die hij heeft gespeeld in Nederlands Brazilië, en dus ook in de slavernij.’

‘Maar Johan Maurits is kennelijk al schuldig verklaard’, concludeert emeritus hoogleraar Piet Emmer, wiens boek Het zwartwit-denken voorbij onlangs verscheen. ‘Getuige de verbanning van zijn buste naar het depot. Een vreemde geste van het Mauritshuis, want ik zie werkelijk niet in waarom Johan Maurits zou moeten worden gestraft.

Hij was geen eigenaar van een plantage of van een suikermolen, en hij heeft geen vermogen verdiend aan de slavenhandel, simpelweg omdat de West-Indische Compagnie daarop verlies leed. Hij kwam alleen niet op de gedachte de slavernij af te schaffen, maar daarin was Johan Maurits een kind van zijn tijd. Dat is geen vergrijp dat de verwijdering van zijn buste rechtvaardigt.’

Volg en lees meer over:  MUSEA & GALERIES   MAURITSHUIS   ZUID-HOLLAND   ‘S-GRAVENHAGE   DEN HAAG   SHOWBIZZ & CULTUUR

‘Politiek correcte beeldenstorm’: jacht op koloniale beelden en namen laait op

Elsevier 16.01.2018 De jacht op politiek incorrecte namen en beeltenissen is hervat. Afgelopen weekeinde werd bekend dat het Haagse museum het Mauritshuis een buste van Johan Maurits weghaalde uit de foyer, en dinsdag kondigt de Amsterdamse basisschool J.P. Coen aan zijn naam te veranderen.

Directeur Sylvie van den Akker bevestigt aan De Telegraaf dat de naam van de school wordt veranderd vanwege het koloniale verleden van naamgever Johannes Pieterszoon Coen. Reden is ook dat de school de ‘eerste Unesco-school’ is in Amsterdam. ‘We vinden dat Coen daar niet bij past. (…) Hij heeft natuurlijk veel mensen vermoord. Daar voelen wij ons niet meer senang bij,’ aldus Van den Akker.

Belangrijk is daarbij de relatie met Unesco. ‘Vrede, wereldburgerschap, mensenrechten, intercultureel leren en duurzaamheid’ zijn volgens Van den Akker thema’s die de school hoog in het vaandel heeft staan. Vanwege de verschillende nationaliteiten en culturen op de school, moet die een andere naam hebben, vindt de directie. Wel wordt erover gedacht om het element ‘Coen’ te behouden omdat de school daaronder bekend is en een goed imago heeft.

Buste Maurits weggehaald uit Mauritshuis

Dit weekend bleek tevens dat het Mauritshuis afgelopen september een kunststof borstbeeld van Johan Maurits van Nassau-Siegen uit zijn foyer verwijderde. Reden is ‘de groeiende maatschappelijke discussie’ over het slavernijverleden van Nederland en ‘een grotere bewustwording over het slavernijverleden van Maurits’.

Eerder in Elsevier Weekblad; Koloniaal verleden: ophef over ‘foute’ straatnamen

Maurits, achterneef van Willem van Oranje, was van 1637 tot 1644 in dienst van de West-Indische Compagnie en persoonlijk betrokken bij de trans-Atlantische slavenhandel. Volgens een woordvoerder van het Mauritshuis was er bij de buste in de foyer een zeer summiere uitleg, waarbij de context zou ontbreken. Het Mauritshuis kreeg daar kritiek op, onder anderen van GroenLinks-Kamerlid Zihni Özdil. Hij vond dat het museum de rol van Maurits bij het Nederlandse slavernijverleden ‘wegpasteuriseerde’.

Het Mauritshuis benadrukt dat de portretten van Maurits niet zijn verwijderd uit het museum. Wel worden bij een portret en een beeldje de teksten aangepast.

‘We importeren Amerikaanse trend tot overgevoeligheid’

De VVD en PVV hekelen de beslissing van het Mauritshuis. De twee partijen willen toelichting van minister Ingrid van Engelshoven (D66) van Cultuur. Het weghalen van de Maurits-buste is volgens VVD-Kamerlid Antoinette Laan ‘slecht, verkeerd en onderdeel van een trend.’ Volgens haar is een ‘totaal verkeerde beweging gaande’.

‘We importeren de Amerikaanse trend tot overgevoeligheid. Wat is de volgende stap? Gaan we alle standbeelden voortaan binnen neerzetten, zodat ze binnen een “context” kunnen worden geplaatst,’ aldus Laan tegen De Telegraaf.

Ook PVV-Kamerlid Martin Bosma reageert verbolgen op het besluit. Hij noemt het weghalen van het borstbeeld ‘totaal idioot’ en onderdeel van een ‘politiek correcte beeldenstorm zonder eind tegen onze geschiedenis en onze cultuur’.

Het is niet de eerste keer dat er ophef is over Nederlandse historische figuren. Afgelopen november maakte het Rotterdamse kunstcentrum Witte de With bekend van zijn naam af te willen omdat het was beschuldigd van ‘anti-zwartheid’. Ook was er eerder verzet tegen ‘koloniale’ straatnamen en standbeelden van Michiel de Ruyter en Jan Pieterszoon Coen.

Ook lieten activisten van de linkse groep De Grauwe Eeuw van zich horen. In enkele steden protesteerde de groep tegen ‘racistische’ evenementen en in Hoornbekladden de actievoerders een aantal standbeelden, onder meer van J.P. Coen, die zij ‘een massamoordenaar verantwoordelijk voor koloniale terreur’ noemden.

   Elif Isitman (1987) is sinds oktober 2014 online redacteur bij Elsevier Weekblad.

Opinie – Wie zich niet schaamt voor Nederlands verleden kent de slavenkastelen in Ghana niet

VK 12.01.2018 Nederland heeft zich in Ghana aan misdaden tegen de menselijkheid schuldig gemaakt

Historicus Hubert JMW Peters schrijft dat hij geen schuld of schaamte draagt voor de daden van onze 17de-eeuwse voorouders. Hoog tijd, meneer Peters, dat u eens iets leest over de Hollandse slavenkelders in Ghana.

Afgelopen maand bezocht ik in Ghana zowel Elmina Castle als Cape Coast Castle – twee slavenforten die in de 17de eeuw in bezit waren van Nederland. Helaas weten maar heel weinig Nederlanders van ons koloniale verleden op het Afrikaanse continent; we horen er zelden over.

De aan elkaar geketende slaven stonden er wekenlang in hun eigen uitwerpselen, de poep tot boven hun knieën

Tussen 1637 en 1814 werden er in Elmina Castle, onder auspiciën van de West-Indische Compagnie, per jaar zo’n 30 duizend mensen verhandeld. In de kerkers onder dit fort, in bedompte ruimtes van zo’n 6 bij 12 meter groot, propten de Nederlanders zo’n duizend Afrikanen op elkaar; een onvoorstelbare hoeveelheid mensen voor zo’n ruimte.

Toen ik de kerker bezocht, stonk het er naar kattenpies. En dat was al een ondraaglijke stank. De gevangenen van onze Hollandse voorouders stonden hier minstens zes weken lang aan elkaar vastgeketend, voordat zij werden verkocht en verscheept naar de ‘Nieuwe Wereld’. Velen van hen stierven dan ook.

In de jaren zeventig deden de universiteit van Syracuse (Verenigde Staten) en de universiteit van Ghana gezamenlijk onderzoek naar de muren van deze Hollandse slavenkelders in Ghana. Op de muren vonden de wetenschappers resten uitwerpselen tot zo’n 60 cm boven de vloer, de hele kerker rond.

Conclusie: de aan elkaar geketende slaven stonden er wekenlang in hun eigen uitwerpselen, de poep tot boven hun knieën. De universiteit van Ghana hield er onlangs nog met vrijwilligers een experiment. Hoe is het om in zo’n kerker, zonder wc, aan elkaar geketend te zijn? Na zes uur werd het onderzoek gestaakt. Reden? Het was absoluut ondraaglijk.

Elmina Castle ©

Maar dit was niet de meest mensonterende kerker van het Nederlandse slavenfort. Dat was namelijk de kerker van de terdoodveroordeelden. Achter een kleine deur, met daarboven een wandplaat met een doodshoofd en botten, sloten onze voorouders hun ‘opstandige’ gevangenen op. Zij stierven er, zonder licht, water of eten, een gruwelijke, langzame dood. Nieuwe ‘opstandigen’ werden tussen de stervende en al dode mensen gegooid.

In de granieten vloer van deze ruimte kerfden de gevangenen diepe groeven met hun ketens, je ziet er rechte lijnen en cirkels. Een soort doodskunst: uitingen van totale wanhoop en leed. De Hollanders, altijd zuinig, ruimden de kerker pas als iedereen dood was. Kunt u zich dit voorstellen, meneer Peters, zonder dat u zich schaamt?

Boven deze kerkers staat de Hollandse Gereformeerde kerk. De stank uit de kerkers moet in de kerk te ruiken zijn geweest. Maar in de kerk hangt een haast serene wandplaat die De Heere en zijn woonplaats in het paradijs beschrijft. Weer boven deze kerk is het appartement van de Hollandse gouverneur.

Wanneer hij maar wilde, koos hij een vrouw uit de vrouwenkerker, door lokale Nederlanders ‘Het Hoerenhol’ genoemd. De Nederlanders creëerden in Ghana hun eigen versie van hemel en hel.

Hans Broek werkt aan een expositie over ons slavernijverleden ©

Nederland heeft zich met de slavenhandel eeuwenlang schuldig gemaakt aan misdaden tegen de menselijkheid. Het zou goed zijn als de heer Peters, historicus van beroep, zich hierin wat meer zou verdiepen. Nog beter is het dat de Nederlandse regering haar koloniale geschiedenis zou (er)kennen, en excuses zou maken aan de nakomelingen van de slachtoffers van zulk diep menselijk leed.

Misschien hoeven we ons dan ooit wat minder te schamen – als natie en als burger.

Hans Broek werkt aan een expositie over ons slavernijverleden.

Volg en lees meer over:  OPINIE  GHANA

Meer uitleg Rotterdamse beelden januari 16, 2018

Posted by jandewandelaar in Uncategorized.
Tags: , , , , ,
add a comment

Wethouder Eerdmans bij De Verwoeste Stad RTV RIJNMOND

“Het is een prachtig beeld, maar mensen zien niet meer dan dit”, zegt hij tegen RTV Rijnmond. “Als je ervoor staat, zie je de details niet. Waar gaat het over? Waar stond Zadkine voor? Wat deed het bombardement met de stad?” Al die informatie komt straks op de muur bij het naastgelegen Maritiem Museum te staan.

‘Bekende Rotterdamse beelden moeten meer uitleg krijgen’

NOS 16.01.2018 Belangrijke beelden in Rotterdam moeten een plaquette krijgen met achtergrondinformatie over het beeld. Volgens wethouder Joost Eerdmans (Buitenruimte) hebben bezoekers van de stad vaak geen idee waar de kunstwerken over gaan. En dat is zonde, vindt de wethouder van Leefbaar Rotterdam.

Het eerste beeld waar een uitgebreide uitleg bij komt te hangen is De Verwoeste Stad van Ossip Zadkine op Plein 1940. Bij het beeld staat al een bord met wat informatie, maar volgens de wethouder is dat niet genoeg.

 

Bombardement

“Het is een prachtig beeld, maar mensen zien niet meer dan dit”, zegt hij tegen RTV Rijnmond. “Als je ervoor staat, zie je de details niet. Waar gaat het over? Waar stond Zadkine voor? Wat deed het bombardement met de stad?” Al die informatie komt straks op de muur bij het naastgelegen Maritiem Museum te staan. Mensen moeten voor informatie over de oorlog volgens de wethouder nu echt nog naar een museum.

Santa Claus, ook wel bekend als Kabouter Buttplug ANP

Als het aan Eerdmans ligt, krijgt niet alleen De Verwoeste Stad een plaquette met informatie. Ook bij andere beelden zoals Santa Claus, ook bekend als Kabouter Buttplug, moeten borden met meer informatie komen.

Wanneer de plaquettes worden opgehangen, is nog niet duidelijk. Die bij De Verwoeste Stad komt er in elk geval als eerste. “Daar zijn al centen voor.”

De muur van NSB’r Anton Mussert november 25, 2017

Posted by jandewandelaar in adolf hitler, Anton Mussert.
Tags: , , , ,
add a comment

24.11.2017

Wat gaat er gebeuren met de muur waar de NSB haar toogdagen hield?

Het jarenlange gevecht om de Muur van Mussert is nu dan toch echt voorbij: de muur wordt een rijksmonument. Minister Ingrid van Engelshoven van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap nam dinsdag 27.02.2018 uiteindelijk het besluit hiertoe.

Het hoofdstuk van de collaboratie kom je in Nederland in de openbaarheid niet tegen, behalve in Lunteren. Daar staat de muur waar de NSB haar toogdagen hield. Al twintig jaar wordt erover gesoebat, de strijd nadert het einde.

De muur werd in 1938 gebouwd op het complex het Nationaal Tehuis, waar verschillende gebouwen van de NSB stonden.

Hij is zo’n 150 meter breed, 10 meter hoog, en er wordt al zo’n twintig jaar over gesoebat: de zogenoemde muur van Mussert – een langgerekt ensemble van bak- en natuursteen, morsig en overwoekerd. Rijp voor de sloop zou je zeggen. Maar deze week vroegen zo’n dertig historici, museumdirecteuren en publicisten minister Ingrid van Engelshoven (Cultuur, D66) de muur te redden.

Al eerder zag het ernaar uit dat deze interventie effect heeft gesorteerd: een woordvoerder van het ministerie deelde mee ‘met de gemeente en eigenaar in gesprek te zijn’ over het behoud van de muur in enigerlei vorm.

SONY DSC

Lunteren – Eigenaar van Camping de Goudsberg Roderick P. Zoons op de Muur van Mussert in Lunteren die op zijn terrein staat. foto raymond rutting / de volkskrant

Meer over de Muur van Mussert

Ministerie zet in op behoud Muur van Mussert

Ministerie: Muur van Mussert in Lunteren voorlopig niet gesloopt

‘De muur van Mussert maakt deel uit van onze geschiedenis’

Meer voor De muur van NSB Anton Mussert

Historici: maak monument van Muur van Mussert – NRC

Afbeeldingen van De muur van NSB Anton Mussert

Meer afbeeldingen voor De muur van NSB Anton MussertAfbeeldingen melden

‘De Muur van Anton Mussert in Lunteren mag niet om’ | Foto | AD.nl

Anton Mussert – Wikipedia

Oprichting van de NSB · ‎De Tweede Wereldoorlog · ‎Arrestatie, veroordeling …

Anton Mussert en de NSB – Historisch Nieuwsblad

Muur van Mussert – Bouwwerk van de NSB – Historiek

‘Muur van Mussert’ staat te vervallen – Historiek

Ministerie zet in op behoud Muur van Mussert | NOS

Ministerie: Muur van Mussert in Lunteren voorlopig niet gesloopt | De …

anton mussert vrouw

anton mussert nsb

anton mussert dood

anton mussert muur

anton mussert biografie

anton mussert boeken

marietje mijnlieff

maria witlam

Vorige 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Volgende

De Muur van Mussert wordt toch nog een rijksmonument

VK 27.02.2018 Het jarenlange gevecht om de Muur van Mussert is nu dan toch echt voorbij: de muur wordt een rijksmonument. Minister Ingrid van Engelshoven van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap nam dinsdag 27.02.2018 het besluit hiertoe.

De muur, die midden op een camping in Lunteren staat, is het enige overgebleven bouwwerk van de NSB in Nederland en vormde de inzet van een lange strijd tussen historici, verzetsstrijders en nabestaanden. De een wilde hem vernietigen uit angst voor de komst van neonazi’s, de ander vond dat het honderd meter lange bouwwerk juist bewaard moest blijven: als ‘fout erfgoed’ of als ‘historisch symbool’.

Dat laatste is nu gelukt. ‘De Muur van Mussert herinnert ons aan een donkere tijd die deel uitmaakt van onze geschiedenis’, aldus de minister. ‘We kunnen van deze zwarte bladzijde uit het verleden veel leren. Het is een overblijfsel van een tijdperk waarmee aan volgende generaties het verhaal van de oorlogsjaren verteld kan worden.’

Jongerenhangplek

Wie de verwaarloosde muur bekijkt zou het niet zeggen, maar hier gaf NSB-leider Anton Mussert in de Tweede Wereldoorlog een rondleiding aan SS-leider Heinrich Himmler en sprak hij duizenden aanhangers toe in zogenoemde Hagespraken. In de muur werd een kamertje gemetseld waar Mussert brieven aan Hitler schreef. Nu is Musserts kantoor verworden tot een hangplek voor jongeren. En staan er tientallen plastic bungalowtjes met ‘gedoogde’ Poolse arbeiders.

Hoewel voorstanders van behoud van de muur al in 2015 een verzoek indienden om er een rijksmonument van te maken, nam de vorige minister nooit een besluit. Terwijl de discussie dooretterde, bleef de eigenaar van camping De Goudsberg in Lunteren zitten met dat grote stenen gevaarte.

Slopen

Totdat de gemeente hem de opdracht gaf de Polen van zijn terrein af te halen en zijn camping te ‘revitaliseren’. ‘Toen was de eigenaar het zat’, zegt historicus René van Heijningen die een boek over de muur schreef, ‘en kondigde hij aan dat hij de muur zou gaan slopen’.

Die mededeling zette de boel in beweging. Een twintigtal historici en museumdirecteuren, onder wie Herman Pleij, schreef een brandbrief aan de minister dat de muur met spoed een monument moest worden. Na een advies van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed nam de minister haar beslissing.

Het stuk camping voor de muur zal waarschijnlijk verdwijnen. Maar de eigenaar is daar niet echt rouwig om, zegt zijn woordvoerder. ‘Hij is vooral blij dat de discussie over deze muur nu eindelijk voorbij is.’

Volg en lees meer over: NEDERLAND   TWEEDE WERELDOORLOG

Overgebleven muur van voormalig NSB-complex in Lunteren rijksmonument 

NU 27.02.2018 Na jaren discussie wordt de omstreden Muur van Mussert in Lunteren (gemeente Ede) alsnog rijksmonument. Het is het enige overgebleven bouwwerk van de NSB, de Nederlandse partij die in de Tweede Wereldoorlog collaboreerde met de Duitse bezetter.

Minister Ingrid van Engelshoven (Cultuur) heeft de procedure in gang gezet om de muur een beschermde status te geven. Zij doet dit na een advies van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed.

“De Muur van Mussert herinnert ons aan een donkere tijd die deel uit maakt van onze geschiedenis. We kunnen van deze zwarte bladzijde uit het verleden veel leren”, aldus de bewindsvrouw. “De Muur is een overblijfsel van een tijdperk waarmee aan volgende generaties het verhaal van de oorlogsjaren verteld kan worden.”

De muur werd in 1938 gebouwd op het complex het Nationaal Tehuis, waar verschillende gebouwen van de NSB stonden.

Amfitheater

NSB-leider Anton Mussert hield op het terrein toespraken voor duizenden NSB-leden, die jaarlijks bijeenkwamen. Van het nationaalsocialistische complex is nu alleen nog de enorme muur en een deel van het amfitheater over. In de muur zat een kamertje dat Mussert gebruikte om brieven aan Adolf Hitler te schrijven.

De muur staat op particulier terrein. De eigenaar wilde de restanten slopen om zijn camping, De Goudsberg, te kunnen opknappen. Het Rijk schoof een beslissing over een erfgoedstatus jaren voor zich uit.

Anton Mussert op een NSB-bijeenkomst in Lunteren in 1936.

Lees meer over: 

Tweede Wereldoorlog LunterenMuur van Mussert

Omstreden Muur van Mussert rijksmonument

Telegraaf 27.02.2018 Na jaren discussie wordt de omstreden Muur van Mussert in Lunteren (gemeente Ede) alsnog rijksmonument. Het is het enige overgebleven bouwwerk van de NSB, de Nederlandse nationaalsocialistische partij die in de Tweede Wereldoorlog collaboreerde met de Duitse bezetter.

Minister Ingrid van Engelshoven (Cultuur) heeft de procedure in gang gezet om de muur een beschermde status te geven. Zij doet dit na een advies van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed.

Ede is blij dat het rijk nu een beslissing neemt. Verantwoordelijk wethouder Johan Weijland: „Vanuit Ede drongen we al lang aan op een beslissing op nationaal niveau, want ’de Muur’ is een landelijke kwestie.” Ede heeft om die reden altijd geweigerd om van het complex een gemeentelijk monument te maken.

De muur staat op particulier terrein. NSB-leider Anton Mussert hield vanaf de Muur toespraken. Vele duizenden NSB-leden kwamen er elk jaar bijeen. Van het nationaalsocialistische complex zijn nu alleen nog de enorme muur en een deel van het amfitheater over. De eigenaar wilde de restanten slopen om zijn camping De Goudsberg te kunnen opknappen. Het Rijk schoof een beslissing over een erfgoedstatus jaren voor zich uit.

„De Muur van Mussert herinnert ons aan een donkere tijd die deel uit maakt van onze geschiedenis. We kunnen van deze zwarte bladzijde uit het verleden veel leren”, aldus Van Engelshoven. „De Muur is een overblijfsel van een tijdperk waarmee aan volgende generaties het verhaal van de oorlogsjaren verteld kan worden.”

Architectuurstudent Rick Abelen van de Technische Universiteit Eindhoven won vorige week een ontwerpwedstrijd voor de toekomst van de Muur met zijn plan om van het complex een ’bedenkingscentrum’ te maken. In een ondergronds museum zou een museum gewijd aan verraad ingericht kunnen worden. Hij heeft er in zijn ontwerp rekening mee gehouden dat het complex geen ’bedevaartoord voor rechtsextremisten’ moet worden.

Muur van Mussert wordt rijksmonument

NOS 27.02.2018 De Muur van Mussert in Lunteren wordt een rijksmonument. Dat heeft minister Van Engelshoven besloten na advies van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed.

NSB-leider Anton Mussert hield in de jaren 30 van de vorige eeuw vanaf de muur toespraken. Nu ligt het bouwwerk op het terrein van een camping. De eigenaar daarvan wilde de muur slopen, om plaats te maken voor vakantiehuisjes.

Van verschillende kanten kwam daar protest tegen. De muur is het enige overgebleven bouwwerk van de NSB in Nederland. Het ministerie schoof een besluit over de monumentenstatus jaren voor zich uit.

“De Muur van Mussert herinnert ons aan een donkere tijd die deel uitmaakt van onze geschiedenis”, zegt minister Van Engelshoven. “Het is een overblijfsel van een tijdperk waarmee aan volgende generaties het verhaal van de oorlogsjaren verteld kan worden.”

Als rijksmonument heeft de Muur van Mussert een beschermde status, waardoor er strenge regels gelden voor sloop. Er zijn plannen om bij de muur een ondergronds museum te bouwen.

Video afspelen

Waarom deze muur omstreden is

BEKIJK OOK;

Plan voor ondergronds museum bij Muur van Mussert wint ontwerpwedstrijd

Waarom de Muur van Mussert zo omstreden is

Ministerie zet in op behoud Muur van Mussert

Ministerie zet in op behoud Muur van Mussert

NOS 23.11.2017 De zogeheten Muur van Mussert in Lunteren wordt niet direct bedreigd met sloop. Dat zegt een woordvoerder van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen (OCW) in reactie op een brandbrief die diverse prominenten gisteren stuurden aan minister Van Engelshoven.

De briefschrijvers, onder wie historicus Maarten van Rossem en museumdirecteur Taco Dibbits, willen dat het NSB-bouwwerk een Rijksmonument wordt. De muur staat op een campingterrein en de eigenaar wil hem slopen om plaats te maken voor vakantiehuisjes.

Volgens de woordvoerder van het ministerie gaat dat op korte termijn zeker niet gebeuren. Er ligt bij de gemeente Ede, waar Lunteren onder valt, een aanvraag om van de muur een gemeentelijk monument te maken. Zolang die procedure loopt, is het bouwwerk beschermd.

Historische plek voor Nederland

De gemetselde muur werd in de jaren dertig van de vorige eeuw gebouwd en werd door NSB-leider Anton Mussert gebruikt voor toespraken op massale partijbijeenkomsten met Pinksteren.

Hagespraak van Anton Mussert in Lunteren  YOUTUBE

De muur waar NSB-leider Anton Mussert zijn toespraken hield  HH | ROB VOSS

De Muur van Mussert tijdens een massabijeenkomst van de NSB  WIKIMEDIA COMMONS

Het ministerie is met de briefschrijvers eens dat de Muur van Mussert een historische plek is voor Nederland. “We verkennen op dit moment hoe we de zwarte bladzijdes uit onze geschiedenis een plaats kunnen geven en hoe we het erfgoed dat hiermee verbonden is, kunnen beschermen”.

Die verkenning is volgens de woordvoerder volgend jaar klaar. “Onze inzet is om de muur sowieso te behouden tot de verkenning klaar is.” Ondertussen is het ministerie in gesprek met de gemeente en de campingeigenaar. Ook daarbij is de inzet om de muur te behouden.

BEKIJK OOK;

Prominenten: Muur van Mussert mag niet gesloopt worden

Campingeigenaar wil Muur van Mussert slopen

Kunst in de wijk november 21, 2017

Posted by jandewandelaar in Uncategorized.
Tags: ,
add a comment