jump to navigation

Opening 26.06.2020 keramiekenkaart Papenstraat Delft juni 26, 2020

Posted by jandewandelaar in delft, Keramiekenkaart, Papenstraat.
Tags: , , ,
add a comment

Keramiekenkaart Papenstraat  Delft

Opening

De officiele opening op 26 juni 2020 van de Keramieken Kaart door Burgermeester Marja van Bijsterveldt.

zie: Keramiekenkaart van Delft

Zie ook: Keramiekenkaart Papenstraat Delft uit de 17de eeuw

Het maken van:

https://www.facebook.com/keramiekenkaart/videos/1907610936038429/

https://www.facebook.com/keramiekenkaart/videos/236553537367259/

Crowdfunding

Interview

Leon Keer 3D ART maart 21, 2020

Posted by jandewandelaar in 3D ART, Bastiaansplein, delft, Graffiti, Graffiti Art, street art, streetart.
Tags: , , ,
add a comment

meer: Street Art Delft Leon Keer

Zie ook: In het centrum van Delft ligt de kunst op straat

Zie ook: Remco van Schaik 3D straatschildering In de Boogaard Rijswijk

Zie ook: Het Straatje van Vermeer in 3D op het Bastiaansplein in Delft

Zie ook: Het Vermeerstraatje in Delft

Met dit leger van terracotta legomannetjes in Florida brak Leon Keer in 2011 internationaal door. © http://www.leonkeer.com

Deze straatkunst neemt een loopje met onze zintuigen

AD 22.03.2020 De Utrechtse kunstenaar Leon Keer maakt internationaal faam met straatkunst die een loopje neemt met de zintuiglijke waarneming. Dichter en columnist Ingmar Heytze is liefhebber van zijn werk.

Je loopt nietsvermoedend over straat en je staat net op tijd stil voordat je een paar meter lager op je gezicht valt. Voor je gaapt een groot gat in de grond waarin een leger van levensgrote legomannetjes staat opgesteld.

Wie graaft er nu een gat om zoiets neer te zetten? Levensgevaarlijk! Dan kijk je beter en zie je dat het gat er niet is. Alles is gewoon op de grond geschilderd, maar het lijkt echter dan echt.

Als je zoiets is overkomen, bestaat de kans dat je oog in oog stond met een werk van de Utrechtse 3D-straatkunstenaar Leon Keer (40). Het is een spectaculaire ervaring, omdat je hoofd heen en weer springt tussen wat er is en wat je dénkt dat je ziet. Het is alsof je in twee werkelijkheden tegelijk kunt kijken – de wereld van Leon en de ‘echte’ waarin zijn werk op een muur of een weg staat geschilderd.

Een schilderij is natuurlijk altijd een vorm van gezichtsbedrog. Je ziet verf op een doek en je brein herkent het als iets dat echt bestaat. Sinds het perspectief werd uitgevonden, ergens in het begin van de 15de eeuw, lijken schilderijen nóg echter.

Zwevend zebrapad

Leon Keers eerbetoon aan het schilderij Het Straatje van Johannes Vermeer in Delft, 2016. Hier is de kunstenaar aan het werk, onder ligt hij op het ‘dak’. © NICO SCHOUTEN

© Desirée Schippers

Er rijden nu vrachtwagens rond die zo zijn beschilderd dat je denkt dat je erin kunt kijken. En een IJslands bedrijf maakt zebrapaden waar een schaduw bij is geschilderd, zodat de strepen boven de grond lijken te zweven. Je trapt erin omdat je hersenen besluiten dat het plaatje meer lijkt op een driedimensionale koepel, vrachtwageninterieur of zebrapad dan op een plat vlak.

Leon Keers werk is te zien geweest in onder meer Dubai, Fukuoka, Montreal en Florida. Hij haalt niet alleen fantastische trucs met perspectief uit; zijn bijzondere kunstwerken hebben veel meer te bieden dan louter spektakel.

De diepte zit niet alleen in de vorm, maar ook in de inhoud. Kijk maar, je ziet niet wat je ziet. En struikel niet over jezelf.

Hoe dan?

Leon Keer timmert internationaal aan de weg in een genre dat ‘anamorphic street art’ heet. Op een 2D-oppervlakte – een muur, een vloer, een plein – creëert hij een 3D- wereld.

Keers kunstwerken zijn vrijwel altijd tijdelijk van aard. Hij werkt met krijt, dat bij de eerste de beste bui wegspoelt, en met acrylverf, dat maximaal een jaar bestand is tegen de elementen.

Voordat Keer aan het werk gaat, verdiept hij zich in de omgeving waar het kunstwerk moet komen. Hij praat met omwonenden en creëert een passende fantasiewereld.

Keer werkt ongeveer een week aan een kunstwerk.

De afgelopen week heeft hij gewerkt aan een grote 3D-streetpainting. Het resultaat is te zien op het Berlijnplein in Utrecht.

Kunstenaar Leon Keer voor zijn straatschilderij Verplaatsing van de armen in Arnhem © http://www.leonkeer.com

Bedrieglijke straatkunst tussen de winkels, ter gelegenheid van het 175-jarig bestaan van de TU Delft in 2017. © Fred Leeflang

Delft is dol op Leon Keer. Voor het Madonnari Festival maakte hij vorig jaar deze schildering. © Leonkeer.com

Op Malta maakte Keers in 2015 3D-gummybeertjes, hier vanuit de lucht gezien. © Leon Keer

Keramiekenkaart Papenstraat Delft uit de 17de eeuw maart 14, 2020

Posted by jandewandelaar in Colja de Roo, delft, Gouden Eeuw, Keramiekenkaart, Nan Deardorff-McClain, Papenstraat.
Tags: , , , ,
1 comment so far

De Gouden Eeuw komt tot leven in de Papenstraat Delft

En hoe?!

Op een van de vele blinde muren in de Papenstraat in Delft komt een plattegrond van Delft uit de 17e eeuw. Deze plattegrond van maar liefst 15m2 gaan ze maken in een 3D effect van mozaïek en keramiek. Dit project, onder leiding van Nan Deardorff-McClain mozaiek en Colja de Roo keramist kunstenaar, gaan ze samen maken, met Delftenaren.

Een aantal vrijwilligers heeft het afgelopen jaar aan deze kaart gewerkt op kleine panelen. De panelen worden momenteel tegen een muur gemonteerd en zullen de komende weken netjes worden afgewerkt.

http://www.keramiekenkaart.nl/

https://www.facebook.com/keramiekenkaart/videos/236553537367259/

foto’s

keramiekenkaart

 

De keramieken stadsplattegrond van Delft uit de Gouden Eeuw krijgt steeds meer vorm in de Papenstraat. De lancering is even uitgesteld. © Fred Leeflang

Corona zet rem op stadskaart in keramiek: ‘Jammer dat we lancering waarschijnlijk tot april moeten uitstellen’

AD 14.03.2020 De lancering van de 17de-eeuwse stadsplattegrond in keramiek in de Papenstraat stond gepland voor zaterdag 21 maart 2020. Maar corona gooit roet in het eten. ,,Jammer”, zegt bedenker Nan Deardorff-McClain. ,,Nu hopen we maar op de maand april.”

Ze is best een beetje teleurgesteld, de Delftse van Amerikaanse komaf. Maar haar enthousiasme, en dat van het hele team achter de prachtige 3D-plattegrond, gaat het coronavirus zeker overleven. ,,We kunnen nu net iets meer tijd nemen voor de laatste handelingen aan onze plattegrond.

Het weer heeft de laatste maanden niet meegewerkt. Al die regen en die wind. En om de voegen goed te kunnen aanbrengen, hebben we toch echt een beetje zon nodig. Dit weekend wordt het vrij goed weer, dus gaan we zaterdag tussen negen en vijf uur weer verder. Wie wil komen kijken is welkom. Maar niet meer dan honderd mensen, natuurlijk, want dat mag niet meer…”

Zo’n vaart zal het, gezien de milde vorm van paniek die het coronavirus heeft veroorzaakt, vermoedelijk niet lopen. De volksgezondheid is nu eenmaal belangrijker dan welk kunstwerk dan ook. Maar het neemt niet weg dat Nan Deardorff en haar team in die wat vergeten Papenstraat iets zeer bijzonders aan het voltooien zijn.

Tegen een van de blinde muren in de straat, de doorgang tussen de Choorstraat en de Voldersgracht, komt in keramiek en mozaïek een vijftien vierkante meter grote plattegrond van Delft in de Gouden Eeuw.

Nan Deardorff kwam op het idee toen ze de originele getekende stadskaart zag. ,,Je kunt op die kaart alle huisjes zien staan. Dat vind ik zo bijzonder. Ik vraag me dan automatisch af wie daar allemaal woonden en hoe het er in die tijd in Delft aan toe ging.

Daar wilde ik in het Gouden Eeuw jaar iets mee doen. Gelukkig kwam ik in contact met keramist Colja de Roo en samen zijn we gaan brainstormen. Uiteindelijk leek het ons mogelijk om die kaart in keramiek en mozaïek na te maken op deze schaal.”

Niet alleen

Dat deden de creatieve dames overigens niet alleen, vertelt Nan. ,,Helemaal aan het begin zijn we gaan bekijken hoeveel huisjes in keramiek we in twee uur konden maken. Daar zijn we met twaalf mensen voor gaan zitten en we kwamen tot honderd huisjes.

Toen wisten we dat het mogelijk was. We zijn mensen gaan oproepen om mee te doen en zo hun eigen huisje op de stadskaart te zetten. Dat persoonlijke gevoel dat er daarmee in is gekomen, dat maakt het best uniek.”

Met ‘best uniek’ gebruikt de kunstenares een stevig understatement. Het gaat ongetwijfeld niet meevallen om waar dan ook op de wereld een dergelijk kunstwerk op te snorren.

Eentje waar meer dan honderd workshops lang met ongeveer vijfhonderd Delftenaren aan is gewerkt. Het resultaat is prachtig dankzij de kleuren en het 3D-effect van de steentjes. Vanwaar eigenlijk de fascinatie voor Delft? Nan Deardorff: ,,Ik woon nu elf jaar in Delft en ik hou van de stad vanaf de eerste dag. Delft is heel belangrijk geweest in de geschiedenis van Nederland.

Het is zelfs de derde stad die stadsrechten kreeg  in middeleeuws Holland. En wat denk je van de bierbrouwerijen en de lakenhandel, en later de belangrijke rol van Delft in de VOC-tijd? Delft is niet alleen maar een mooie stad, er zit veel meer achter.”

Maar die dag komt er later zeker nog wel, aldus Deardorff .

Gedragen door het enthousiasme van velen en geholpen door sponsors en een crowdfund-actie, nadert het fraaie kunstwerk nu zijn voltooiing. Maar het geplande feestje op zaterdag 21 maart gaat er dus om de bekende reden niet komen.

Geen burgemeester Van Bijsterveldt die eigenhandig het stadhuis aan de kaart zal toevoegen. Wat nu? Nan Deardorff: ,,Dat was wel even een teleurstelling, ja. Maar die dag komt er later zeker nog wel. De burgemeester was heel enthousiast toen we haar vroegen om de opening te verrichten.”

Dat komt dus wel goed. Maar wanneer, dat hangt helemaal af van dat vermaledijde virus.

Zoekresultaten

De Keramieken Kaart van Delft: Nan Deardorff-McClain, ‘An …

Nan DeardorffMcClain (@smashingtiles) | Twitter

Nan Deardorff McClain – geluksbrenger

Nan Deardorff-McClain – Company Owner – Smashing Tiles …

Smashing Tiles – Transforming Together

De Keramieken Kaart van Delft

Smashing Tiles Mozaiek – Home | Facebook

De Keramieken Kaart van Delft: Nan Deardorff-McClain, ´An …

Afbeeldingen van Nan Deardorff-McClain delft

mosaic

wooning domweg

domweg gelukkig

mozaïek

keramieken kaart

tiles

ildiko

muur

comteprijs

Alles bekijken

Meer afbeeldingen voor Nan Deardorff-McClain delft

Gaaf! De Papenstraat ziet er over een tijdje anders uit …

Vorige 1 2 3 4 5 6 7 Volgende

 

Bunker WO II Westvest 41-43 te Delft gered van de sloop februari 22, 2020

Posted by jandewandelaar in delft, schuilkelder, Vereniging Hendrick de Keyser, Westvest.
Tags: , , , , ,
add a comment

 

Telegraaf 25.02.2020

Westvest 41 43 Delft

kijk: Westvest Delft

Peter Jonquière (r) en Tammo Remmerswaal van Delfia Batavorum bij de van de ondergang geredde Duitse schuilkelder aan de Westvest. Boven in de hoek de 18de eeuwse tuinpoort die naar Oude Delft 49 leidt. © Fred Leeflang

Vergeten Duitse bunker in hartje Delft gered van sloop

AD 21.02.2020 Duizenden mensen lopen dagelijks langs de Westvest 41-43, schuin tegenover het Delftse station, zonder te weten dat er in een met graffiti besmeurd, onooglijk gebouwtje met twee deurtjes in de Tweede Wereldoorlog Duitsers schuilden voor bombardementen. De bunker is nu gered van dreigende sloop.

Eigenaar gemeente Delft gaat de schuilkelder verkopen aan Vereniging Hendrick de Keyser. De in Amsterdam gevestigde vereniging zet zich in voor het behoud van architectonisch of historisch belangrijke gebouwen en hun interieur. Zo heeft Hendrick de Keyser in Delft onder andere het Museum Lambert van Meerten aan de Oude Delft in bezit.

Voorbijgangers reageren verrast als hen duidelijk wordt dat ze langs een oude Duitse schuilkelder lopen. ,,Dat had ik echt nooit gedacht”, stelt Joost Muilwijk (59), die op weg is naar het Delftse station. ,,Ik ben zelf Delftenaar en kom hier honderd keer voorbij op weg naar mijn werk.

Ja, het is een apart gebouwtje met heel lage deuren. Wel vreemd. En graffiti op de muren. Maar prima dat ze het behouden. In historisch Delft is dat wel op z’n plaats”, meent Muilwijk.

Een ouder Chinees echtpaar, dat Delft bezoekt en nog een half uur heeft voordat de bus weer terugkeert naar Amsterdam, kijkt verbaasd als ze de geschiedenis van het gebouwtje horen. ,,Waar is het bordje met informatie”, vraagt de man zich af.

,,Waarom hangt er niks? En kunnen we naar binnen?”, vraagt zijn vrouw zich af voordat ze aan het deurtje morrelt. ,,Nee, is dicht”, concluderen ze hoofdschuddend. Voordat ze richting hun bus lopen, maken ze nog wel gauw een foto met een selfiestick bij de Duitse schuilkelder.

In actie

Anno 2020 staat de kleine bunker in ieder geval nog steeds overeind: dankzij Delfia Batavorum. De historische Delftse vereniging kreeg er vijf jaar geleden lucht van dat de gemeente aan slopen dacht en kwam in actie. Een poging om de bunker op de gemeentelijke monumentenlijst te krijgen, en zo afbraak te voorkomen, mislukte.

,,We hebben echter niet opgegeven. We hebben contact gezocht met Vereniging Hendrick de Keyser of zij het niet wilde kopen. Het heeft even geduurd, maar nu gaat het toch gebeuren”, reageert Peter Jonquière van de historische Delftse vereniging Delfia Batavorum.

De voorzitter van de Commissie Behoud Stadsschoon vindt het ‘een uitstekende zaak’ dat Hendrick de Keyser van plan is om de schuilkelder te renoveren en in de toekomst open te stellen voor publiek. ,,Ik ben hier ontzettend blij mee, want het mag dan gaan om een schuilkelder van ‘slechts’ 36 vierkante meter, je praat toch over historie.”

Het mag dan gaan om een schuilkel­der van ‘slechts’ 36 vierkante meter, je praat toch over historie, aldus Peter Jonquière.

De schuilkelder aan de Westvest heeft twee deurtjes tussen de huisnummers 41, waar het voormalige Stedelijk Gymnasium zat, en 43. Jonquière: ,,Het mooie is dat de tuinmuur die erboven zit hoort bij een monumentaal pand aan de Oude Delft 49: de Fundatie van Renswoude, al in bezit van Hendrik de Keyser.”

In dit monumentale pand huisde in de 18de eeuw een ambachtsschool voor begaafde weesjongens. Nu is het gerenoveerde pand, dat is gebouwd in Lodewijk XV-stijl, een locatie voor vergaderingen, presentaties of zakelijke diners. De tuin van dat gebouw komt uit bij de schuilkelder. ,,In de tuinmuur zit overigens een heel bijzondere gotische poort’ uit de 18de eeuw.”

Het betonnen bunkertje is tussen 1942 en 1943 gebouwd door Duitse soldaten om in te kunnen schuilen tijdens Britse en Amerikaanse bombardementen. In het gymnasium ernaast zat een Duits veldhospitaal. Jonquière: ,,Toen de Duitsers de schuilkelder bouwden, was er op die plek nog een heuveltje tegen de tuinmuur aan.

Tot de jaren twintig van de vorige eeuw lag daar namelijk de wal die bij de stadsmuur hoorde. Rond 1920 is deze wal afgegraven om een trambaan aan te leggen. De heuvel bleef achter om de tuinmuur te ondersteunen. De Duitse soldaten hebben hun betonnen bunker in de heuvel gebouwd, omdat dat goede bescherming gaf tegen bommen.”

DSM Delft 150 jaar december 7, 2019

Posted by jandewandelaar in delft, DSM.
Tags: ,
add a comment

AD 24.12.2019

Kunst nabij DSM Delft 30.11.2019 november 30, 2019

Posted by jandewandelaar in delft, DSM.
Tags: ,
add a comment

Pieter de Hooch “Binnenplaats van een huis in Delft” uit 1658 terug in Delft oktober 3, 2019

Posted by jandewandelaar in delft, museum, Pieter de Hooch, Prinsenhof.
Tags: , , , , ,
add a comment

AD 03.10.2019

Pieter de Hooch

Het wereldberoemde werk van de schilder, die samen met Johannes Vermeer internationaal wordt beschouwd als de belangrijkste Delftse meester uit de Nederlandse Gouden Eeuw, is hét pronkstuk in de toekomstige tentoonstelling met Pieter de Hooch in Delft.

AD 18.02.2020

Telegraaf 18.02.2020

Telegraaf 09.10.2019

AD 08.10.2019

In de tentoonstelling, getiteld ‘Pieter de Hooch in Delft. Uit de schaduw van Vermeer’ ligt de nadruk dan ook op het leven van De Hooch in Delft. De expositie is te zien van 1 oktober 2019 tot en met 16 februari 2020.

Vingerafdruk gevonden op schilderij van Pieter de Hooch

OmroepWest 26.11.2019 Op het schilderij ‘Kaartenspelers in een zonovergoten ruimte’ uit 1658 van Pieter de Hooch is een vingerafdruk gevonden, vermoedelijk van de kunstenaar zelf. De vingerafdruk werd ontdekt toen het schilderij werd uitgepakt voor een tentoonstelling in Delft.

Het schilderij is eigendom van koningin Elizabeth II van Groot-Britannië en is uitgeleend door de Royal Gallery. De duimafdruk is hoogstwaarschijnlijk van de schilder zelf. Volgens medesamenstelster Anita Jansen is dat vrijwel zeker omdat de afdruk nog tijdens het maakproces op het doek is beland.

Het schilderij hangt sinds 11 oktober 2019 samen met bijna dertig andere werken van de schilder op een tentoonstelling in museum Prinsenhof in Delft. Daar bracht De Hooch acht jaar door van 1652 tot 1660. Hier maakte hij onder andere kennis met Johannes Vermeer.

Meerdere ontdekkingen

Tijdens infrarood onderzoek van ‘Hollandse Binnenplaats’, een ander werk van De Hooch uit dezelfde periode, zijn door de National Gallery of Art in Washington D.C. scheepsmasten ontdekt. Die masten zijn niet met het blote oog te zien. Op het schilderij ‘De Goudweegster’ uit 1664 zijn fragmenten van een signatuur ontdekt. Die ontdekking werd gedaan door de Gemäldegalerie Staatliche Museen in Berlijn.

Meer over dit onderwerp: PIETER DE HOOCH DELFT TENTOONSTELLING

Schilderijen van Pieter de Hooch na 400 jaar terug in Delft

Britse koningin leent schilderijen uit aan Museum Prinsenhof

Schilderijen Pieter de Hooch na vier eeuwen weer terug in Delft

Smalste huis ter wereld staat in Delft en jij kan er naar binnen… als het past

Museum Prinsenhof toont gezinsportret van Delftse kunstenaar Pieter de Hooch

Museum Prinsenhof Delft eert Jan Schoonhoven met expo o    

‘Delftse’ Pieter de Hooch één keer uit de schaduw van Vermeer

AD 08.10.2019 Uit de schaduw van Vermeer is het onderschrift van de expositie van schilder Pieter de Hooch, die vanaf vrijdag in Museum Prinsenhof in Delft is te zien. En niet zonder reden.

Anita Jansen, senior conservator van het museum, is heel duidelijk. Het is een illusie om te denken dat Pieter de Hooch nu opeens groter wordt dan Johannes Vermeer. Dat is ook nooit de inzet van de expositie geweest. Maar het is tegelijkertijd op zijn zachtst gezegd vreemd dat De Hooch 340 jaar heeft moeten wachten op een overzichtstentoonstelling in Nederland. Want De Hooch was, zeker in zijn Delftse periode, een grootheid.

Lees ook;

Fotogalerij: Deze straattekeningen sieren de Delftse binnenstad

Lees meer

‘Allermooiste werk’ van Pieter de Hooch weer op Delftse bodem

‘Allermooiste werk’ van Pieter de Hooch weer op Delftse bodem

Lees meer

,,Ik wil voorop stellen dat de beste Delftse schilders van die tijd elkaar beïnvloeden, het was een wisselwerking”, meent Jansen. ,,Maar De Hooch was de eerste die kwam met het schilderen van de binnenplaatsen met zijn doorkijkjes en inspireerde daarmee de anderen, dus ook Vermeer. Het straatje van Vermeer is waarschijnlijk daardoor ontstaan.” Maar Vermeer is zeker in de 20ste eeuw zo groot geworden, dat bijna iedere schilder in zijn schaduw is gedrukt. ,,En daarom wilden we voor De Hooch deze expositie: om hem één keer uit de schaduw te laten treden.”

Onderzoek

Daarbij is de Prinsenhof niet over één nacht ijs gegaan. Al in 2017 ontstond het idee voor de expositie, waarmee het museum zelfs een prijs won en daardoor ook geld kreeg voor het inrichten van de tentoonstelling. Maar er is ook in het kader daarvan voor het eerst uitgebreid onderzoek gedaan naar het leven en de ontwikkeling van De Hooch.

En dat leidde tot verrassende nieuwtjes. Zo blijkt de in Rotterdam geboren De Hooch veel Delftser dan gedacht, want zijn moeder bleek Delftse roots te hebben. Ook was zijn moeder niet twee, maar drie keer getrouwd. Zijn vader was metselaar en dat zou kunnen verklaren waarom De Hooch zijn muurtjes met zoveel perfectie schilderde.

© Daniella van Bergen

Ook is zijn jaar van overlijden niet langer 1684, maar wordt het nu weergegeven als in of na 1679, om de simpele reden dat er na zijn verhuizing naar Amsterdam na dat jaar niets meer te vinden is over hem in de officiële archieven. Lang werd gedacht dat hij in 1684 in een gekkenhuis was omgekomen, maar dat bleek om zijn gelijknamige zoon te gaan, die trouwens ook schilderde.

Werkplaats

Ook voor de ontwikkeling van zijn techniek is Delft bepalend geweest. Het wordt gezien als zijn beste periode ooit. De Hooch begon met zogenaamde kortegaardjes, kleine schilderijtjes van soldaten, waarbij hij zich liet inspireren door de Delftse schilder Antonie Palamedesz. Verder werkte hij samen met zijn zwager Hendrick van der Burgh. Mogelijk hadden ze zelfs samen een werkplaats.

De Hooch maakte de overstap naar perspectieven, waarbij hij spelden gebruikte om de lijnen uit te zetten. Maar al in Delft bleek dat hij aan één speld genoeg had om het beeld weer te geven dat hij voor ogen had.

 

© Daniella van Bergen

Overigens bleek ook uit het onderzoek van restaurator Anna Krekeler van het Rijksmuseum, dat De Hooch al schilderend zijn mening nog weleens veranderde en figuren weghaalde of op een andere plek zette. Zo is op een 3 te zien dat op een eerste versie nog een man en vrouw staan, die in de definitieve versie zijn verdwenen. En op een schilderij uit zijn Amsterdamse periode is – zelfs zonder scan – te zien dat een hond op het uiteindelijke schilderij een paar meter naar rechts is geschoven.

Zijn Amsterdamse periode was uiteindelijk niet zo’n groot succes. De interieurs werden wel rijker, gelijk de opdrachtgevers die er in woonden, maar het aantal nam wel af. Toch was er na zijn dood wel vraag naar zijn werk. Het stuk Een vrouw met een kind in de kelderkamer leverde op een veiling in 1789 2600 gulden op. Het melkmeisje van Vermeer bracht toen ruim duizend gulden minder op. Het is een uitkomst die nu moeilijk is voor te stellen.

© Daniella van Bergen

Eregalerij

In totaal heeft Pieter de Hooch ongeveer 160 schilderijen nagelaten, dertig tot veertig daarvan komen uit zijn Delftse periode, die liep van 1652 tot ongeveer 1660. ,,Door toedoen van liefst 21 bruikleengevers hebben wij hier een eregalerij van De Hooch kunnen samenstellen, waar we ongelooflijk trots op zijn”, zegt Janelle Moerman, directeur van Prinsenhof. De schilderijen komen uit Amerika, maar ook van het Britse koninklijk huis, de National Gallery in Londen en de familie Rothschild.

Aan de expositie heeft het museum ook een stadswandeling gekoppeld, waarbij de deelnemers worden gewezen op gebouwen die in het werk van De Hooch terugkeren, zoals de Nieuwe en Oude kerk. Maar hij liet zich ook inspireren door de vele binnenplaatsen die waren ontstaan op de plek waar ooit het St. Hiëronymusklooster aan de Oude Delft heeft gestaan.

Pieter de Hooch in Delft. Uit de schaduw van Vermeer. Van 11 oktober tot 16 februari 2020, Museum Prinsenhof in Delft.

Schilderijen van Pieter de Hooch na 400 jaar terug in Delft

OmroepWest 05.10.2019 Ze komen overal vandaan: de 29 schilderijen van Pieter de Hooch, die je vanaf 11 oktober kunt zien in Museum Prinsenhof in Delft. De meest vooraanstaande collecties ter wereld leenden hun werken uit aan de eerste tentoonstelling ooit gewijd aan deze Hollandse meester, die in de stad woonde en werkte. ‘Het is fantastisch dat deze werken na 400 jaar terug zijn op de plaats waar ze zijn gemaakt’, zegt conservator Anita Jansen van het museum.

Bij Delft denk je eerder aan Vermeer. Het beroemde betonnen melkmeisje van Wim T. Schippers staat al jaren naast de Nieuwe Kerk in Delft en vanuit menig winkelruit staart het meisje met de parel je verwachtingsvol aan. Delft ‘ademt’ Vermeer, hoewel de stad zelf geen werk van de Hollandse meester in zijn bezit heeft. In het Sint Lucasgilde is Vermeer ongetwijfeld zijn collega Pieter de Hooch vaak tegengekomen. Zij waren collega’s en tijdgenoten.

‘Er is geen archivarisch bewijs voor, maar ze moeten elkaar gekend hebben. En dat ze ook naar elkaars werk hebben gekeken staat vast’, zegt Jansen. ‘Als zij samen hier in Delft aan het werk zijn, kun je zeggen dat Pieter de Hooch de innovator is. Dat hij degene is die voorop loopt en Vermeer inspireert. Toch is hij altijd in de schaduw van Vermeer blijven staan. Reden om hem eens op een voetstuk te plaatsen.’

‘Hij woonde om de hoek’

De stad zoals De Hooch hem zag, is er nog. ‘Hij woonde hier om de hoek, op de Binnenwatersloot, bij zijn schoonouders’, legt Anita uit. Dat is pas sinds kort bekend. Voor deze tentoonstelling deed het museum uitgebreid onderzoek naar leven en werk van de schilder. Daaruit bleek ook dat De Hooch vaak werkte op een steenworp afstand van zijn huis. Om precies te zijn: op de plek waar nu de tuin van het vorige stadskantoor ligt. Nu een kale, wat troosteloze locatie.

Op die plek lag ooit het Sint Hiëronimusklooster. Dat is al eind zestiende eeuw gesloopt, maar op het binnenterrein stonden woningen. Ook zijn er na de sloop nieuwe huizen neergezet. Huizen met typische Delftse binnenplaatsjes, waarvan De Hooch er heel wat vastlegde. Uit het onderzoek blijkt dat dit de plek was waar hij zijn standpunten koos. Vaak met zowel de toren van de Oude als de Nieuwe Kerk op de achtergrond. ‘En dat laatste is opmerkelijk’, zegt Anita Jansen. ‘Omdat de beide torens op die plek helemaal niet in één beeld zijn te vatten. Het geeft aan hoe hij zijn schilderijen componeerde. Dat waren echt elementen uit de stad die hij samenbracht in een schilderij.’

Delftse motieven

De binnenplaatsen en burgerlijke huizen in Delft, vlakbij zijn eigen woning. Dat zijn de Delftse motieven, die van De Hooch een van de grootste Hollandse meesters maakten. In 1655 keerde hij de stad de rug toe en vertrok naar Amsterdam. Waar hij zou gaan werken op dezelfde manier: ook hier werd zijn nabije nieuwe leefomgeving de grootste inspiratiebron voor zijn werk.

De tentoonstelling ‘Pieter de Hooch, uit de schaduw van Vermeer’ is vanaf 11 oktober te zien in Museum Prinsenhof in Delft.

LEES OOK: Britse koningin leent schilderijen uit aan Museum Prinsenhof

Meer over dit onderwerp: PIETER DE HOOCH DELFT

Gerelateerd;

Britse koningin leent schilderijen uit aan Museum Prinsenhof

Schilderijen Pieter de Hooch na vier eeuwen weer terug in Delft

Museum Prinsenhof toont gezinsportret van Delftse kunstenaar Pieter de Hooch

Ook Fransen in de rij voor Delfts Melkmeisje van Vermeer

controle schilderij Pieter de Hooch © Fred Leeflang

‘Allermooiste werk’ van Pieter de Hooch weer op Delftse bodem

AD 03.10.2019 Gespannen stonden senior conservator Anita Jansen en Janelle Moerman, directeur van Museum Prinsenhof, gisteren te wachten op bezoek uit Londen. Het ‘allermooiste werk’ van Pieter de Hooch kwam aan in Delft.

Het wachten was op medewerkers van de gerenommeerde National Gallery. En ze hadden iets meegenomen ook, iets om met fluwelen handschoenen aan te pakken: het schilderij ‘Binnenplaats van een huis in Delft’ uit 1658, van Pieter de Hooch.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Het wereldberoemde werk van de schilder, die samen met Johannes Vermeer internationaal wordt beschouwd als de belangrijkste Delftse meester uit de Nederlandse Gouden Eeuw, is hét pronkstuk in de toekomstige tentoonstelling Pieter de Hooch in Delft. Uit de schaduw van Vermeer, van 11 oktober tot en met 11 februari. In Prinsenhof zijn dan 29 topwerken te zien van De Hooch, in bruikleen van musea uit de hele wereld. Ook komt er een ‘De Hooch’ uit de Royal Collection Trust, de privécollectie van de Britse koningin Elizabeth II. Het betreft de meest ambitieuze tentoonstelling ooit in het museum, zegt Janelle Moerman.

Minutieus

Alvorens het beroemde werk van De Hooch op te hangen, onderzochten medewerkers van The National Gallery het stuk minutieus, op zoek naar eventuele beschadigingen. Maar met de conditie van De Hooch’s meesterwerk bleek niets mis. ,,Dit schilderij is één van zijn allermooiste werken”, meent conservator Anita Jansen, medesamensteller van de tentoonstelling. ,,Het schilderij dateert uit 1658, het jaar waarin De Hooch tot volle bloei kwam. Daarnaast is het werk zeer karakteristiek voor Delft, met de gevelsteen boven de poort en het typische doorkijkje. We zijn trots dat het ‘Delftse’ schilderij hier te zien is in Museum Prinsenhof.’’

Binnenplaats van een huis in Delft noemt ze ‘een sleutelstuk in de tentoonstelling en tevens beelddrager van de campagne’.

Pieter de Hooch in Delft. Uit de schaduw van Vermeer focust op de bloeiperiode van de kunstenaar (ongeveer 1655-1660), waarin Delft een hoofdrol speelt.

Kunst nabij Centraal station Delft mei 11, 2019

Posted by jandewandelaar in delft.
Tags: , , , , ,
add a comment

Zo zonde! Het kartonnen bouwwerk bij het station is ingestort [+VIDEO]

IDM 010.05.2019 Donderdagmiddag 09.05.2019 maakten we nog een lyrisch filmpje van een supertof, kartonnen bouwwerk van Stylos. Maar toen we vrijdagochtend 10.05.2019 langs het station fietsen, brak ons hart een beetje. Het hele kartonnen kolos is ingestort.

De studievereniging van Bouwkunde, Stylos, was al vijf dagen bezig met het grote kartonnen project. Eerder deze week werden de onderdelen van het 18 meter hoge bouwwerk in elkaar gezet, donderdag werden alle stukken aan elkaar geplakt met heel veel rollen tape (bekijk hier de video!).

Het was de bedoeling dat het bouwwerk deze vrijdag nog te bezoeken en bewonderen was. Maar helaas: de regen en wind heeft het bouwwerk in de nacht van donderdag of vrijdag verwoest. Het moment van instorten is gefilmd door Stylos.

Stylos en Olivier Grôssetete bouwen kartonnen kunstwerk met Delft

Voor haar 25e lustrum heeft Stylos samen met inwoners van Delft een kartonnen kunstwerk gebouwd. Onder leiding van de Franse kunstenaar Olivier Grôssetete is zo het project ‘Bouwen met Delft’ gerealiseerd. Lees verder >

Boodschap van Stylos; Stylos zelf heeft de volgende boodschap:

‘We hebben spectaculair samengewerkt tijdens Bouwen Met Delft, waaraan meer dan 500 vrijwilligers hebben bijgedragen. Samen hebben wij het landelijk nieuws gehaald en hebben wij Delftenaren en studenten dichterbij elkaar gebracht. Vanwege de hevige regen en wind van vannacht heeft het bouwwerk de nacht helaas niet overleefd.

Om het project alsnog feestelijk af te sluiten nodigen wij heel Delft uit om samen de dozen plat te stampen op het tulpenveld naast het station Delft, deze vrijdag om 17.30 uur. Er zal een foodtruck aanwezig zijn en live muziek voor iedereen. Heb je nog mooie foto’s, selfies of filmpjes gemaakt tijdens de opbouw of van het eindresultaat? Stuur deze dan op naar info@stylos.nl. We gaan een aftermovie maken en een napublicatie, dus houd vooral de sociale media van Stylos in de gaten.’

Kortom: het feestje deze vrijdagmiddag ging gewoon door!

Zo zag het eruit

app-facebook

Sylvia Paalvast

op donderdag

Het Vermeerstraatje in Delft maart 14, 2016

Posted by jandewandelaar in delft, straatje Vermeer, vermeer.
Tags: , , , , , , , , , ,
1 comment so far

Het straatje – Vlamingstraat Delft

Aan de ontdekking van Het Straatje werd van 20 november 2015 t/m 13 maart 2016 een presentatie in het Rijksmuseum gewijd, en ook nog aansluitend van 25 maart t/m 17 juni 2016 in Museum Prinsenhof in Delft.

Onlangs werd ons rustige leventje hier in het oude stadsdhart opgeschud met de mededeling dat het Straatje van Vermeer eindelijk gevonden was. Niet het schilderij natuurlijk want dat was altijd al onder ons, maar het straatje zelf. De Amsterdamse hoogleraar Grijzenhout was er na bestudering van Delftse belastingleggers uit de zeventiende eeuw achtergekomen dat het de Vlamingstraat 40-42 moest zijn.

Het straatje is een schilderij van de Hollandse meester Johannes Vermeer. Het schilderij staat ook bekend onder de naam Gezicht op huizen in Delft. Het is een van de twee stadsgezichten van Vermeer die bekend zijn. Wikipedia

KunstenaarJohannes Vermeer

Afmetingen: 54 cm x 44 cm

LocatieRijksmuseum Amsterdam

Gemaakt: 1657–1658

Genre: Genrestuk

Medium: Olieverf

budgetschilderij.nl‎

06 20191508‎

Schilderijen van Vermeer‎

Handgeschilderd, olieverf op canvas‎ Topreproducties, al vanaf € 199,-!‎‎

kunstreplica.nl‎

Vermeer reproducties‎

In opdracht voor u geschilderd -‎ Top kwaliteit en goede service‎‎

foto’s

Gerelateerd

Meer nieuws over vermeer straatje delft

Frans Grijzenhout

Als onderzoeker is Grijzenhout verbonden aan het Amsterdams Centrum voor de Studie van de Gouden Eeuw, een interdisciplinair programma van de UvA. Hij was het die in 2006 samen met zijn collega, de historicus Niek van Sas, de ware identiteit wist te onthullen van de figuren op het schilderij De burgemeester van Delft en zijn dochter van Jan Steen.

Dat doek, destijds de duurste aankoop van het Rijksmuseum ooit, heet nu Portret van Adolf en Catharina Croeser. Voor zijn onderzoek maakte Grijzenhout tien jaar geleden gebruik van een belangrijke historische bron, de Legger van het diepen der wateren binnen de stad Delft uit 1667.

Twijfel over plek straatje Vermeer

AD 29.06.2017 Het is misschien een vraag waar nooit een zeker antwoord op komt: Waar heeft Johannes Vermeer toch zijn beroemde schilderij het Straatje van Vermeer op gebaseerd? Even leek dé locatie gevonden te zijn: de Vlamingstraat 40-42 in Delft. Maar die theorie van kunsthistoricus Frans Grijzenhout wordt opnieuw in twijfel getrokken.

Jarenlang kwamen er allerlei adressen in Delft voorbij waar de twee afgebeelde huizen vroeger zouden hebben gestaan. Geen enkele daarvan was overtuigend genoeg om de locatie vast te stellen. Tot eind 2015. Kunsthistoricus Frans Grijzenhout zou de plek hebben gevonden waar Vermeer zijn schilderij op baseerde: de Vlamingstraat op de plek waar nu huisnummers 40 tot 42 zijn.

Hij achterhaalde het adres door onder meer een belastingregister uit 1667 te raadplegen. Daaruit bleek dat op die plek twee huizen stonden van elk zo’n 6,30 meter breed met daartussenin twee poorten en daarachter een steegje. Een constructie die overeenkomt met het schilderij én nergens anders voorkwam in Delft die tijd. Zijn ‘ontdekking’ werd groot nieuws.

Sindsdien is er echter veel kritiek geuit op de theorie van Grijzenhout. Nu opnieuw. In de nieuwste uitgave van het Tijdschrift voor Historische Geografie trekken kunsthistorici Gert Eijkelboom en Gerrit Vermeer de lezing van Grijzenhout in twijfel. Zo verwijzen ze naar de theorie van Philip Steadman die stelt dat de aangehaalde gegevens uit het belastingregister van 1667 niet overeenkomen met de gegevens van de vroegste kadastrale kaart uit 1832. Want daar mist een steegje.

Kortom: de conclusie van Eijkelboom en Vermeer? Werkelijk onweerlegbaar bewijs is er volgens hen niet dat het Straatje van Vermeer daadwerkelijk is gebaseerd op Vlamingstraat 40-42.

© Guus Schoonewille

Frans Grijzenhout, hoogleraar Kunstgeschiedenis aan de Universiteit van Amsterdam, heeft de oorspronkelijke locatie van het wereldberoemde Straatje van Vermeer is ontdekt. © ANP

Belasting
Zelf toont Grijzenhout zich niet erg onder indruk van de kritiek. ,,Dit artikel brengt niets nieuws. Philip Steadman heeft anderhalf jaar geleden al op hetzelfde gewezen.” Grijzenhout heeft een eenvoudige verklaring voor het verschil tussen de gegevens van het register uit 1667 en het kadaster uit 1832. ,,De eigenaren van het voorhuis van Vlaming-straat 40 betaalden belasting voor de breedte van de gevel, die van het achterhuis voor de steeg. Een deel van die steeg liep door een stukje van het voorhuis. Voor de breedte daarvan werd dus dubbel belasting betaald.”

Vanavond is in de uitzending van het tv-programma Kunstraadsels een computersimulatie van de veelbesproken plek te zien.

Ligt ‘Het straatje’ van Vermeer nu in Delft of toch niet?

Trouw 27.06.2017 Een paar jaar geleden wisten we het zeker: Johannes Vermeer had op zijn schilderij ‘Het straatje’ de Vlamingstraat 40-42 in Delft afgebeeld. Sindsdien leidt de gemeente Delft de toeristen naar dit adres en noemt het Rijksmuseum het schilderij ‘Gezicht op huizen in Delft’.

Maar in het laatste nummer van het Tijdschrift voor Historische Geografie zetten de twee architectuurhistorici Gert Eijkelboom en Gerrit Vermeer (geen familie) vraagtekens bij de theorie die professor Frans Grijzenhout in 2015 opstelde.

Volgens Grijzenhout kwam de typische situatie van twee poorten tussen twee huizen, zoals te zien op het schilderij, maar op één plek in de stad voor. In het 17de-eeuwse register voor belastingheffing staat de Vlamingstraat precies uitgetekend: een huis, een steegje, een steegje en weer een huis.

Maar daar zit nu juist het probleem. Want de maten kloppen niet, zeggen zijn critici nu. Dat blijkt als er wordt vergeleken met een 19de-eeuwse kaart uit het kadaster. Dan komt Grijzenhout precies een steegje te kort. Eerder merkte de Engelse Vermeer-deskundige Philip Steadman dit al op.

Voor Eijkelboom en Vermeer is het nu duidelijk: vergeet het maar, Vermeers straatje is geen weergave van de werkelijkheid. Je moet het mysterie van het schilderij ook niet willen terugbrengen tot een postcode, vindt Vermeer: “Ik beschouw het liever als een allegorie op een goed en een slecht huis. Het ene gesloten en in verval, het andere open en met een ijverig naaiende vrouw.”

Definitieve bewijs

Grijzenhout is ‘op geen enkele manier onder de indruk’ van de kritiek. “De maten in het register kloppen wel. Maar het linkersteegje, achter de gesloten deur, was gedeeltelijk bij het linkerhuis getrokken. De bewoners van het voorhuis betaalden voor de hele gevelbreedte, de bewoners van het achterhuis voor de steeg. De stad Delft ving dus dubbel belasting voor de breedte van de steeg. Dat lijkt niet eerlijk, maar die linkerpoort was zowel voor de bewoners van het voorhuis als die van het achterhuis de enige doorgang naar de straat.”

In het tv-programma ‘Kunstraadsels’ toont de kunsthistoricus donderdag (20.25, NPO2) nogmaals aan dat de twee huizen met de twee gangetjes ertussen exact daar gelegen moeten hebben. Grijzenhout: “We hebben met de computer een reconstructie gemaakt die zal verbazen.”

Het definitieve bewijs dus? Grijzenhout: “Honderd procent zekerheid zullen we nooit hebben. Vermeer schreef helaas geen ansichtkaart met ‘Groeten uit de Vlamingstraat. Ik ben hier heerlijk aan het schilderen’. Maar dit is beslist de meest aannemelijke optie. Er is maar één plek in Delft met twee poorten direct naast elkaar.”

Lees ook: Het Straatje van Vermeer heeft nu een adres

 

‘Vermeer verzon een deel van het straatje’

AD 01.07.2016 Rijksmuseum en Prinsenhof mogen er dan van overtuigd zijn dat Het Straatje van Vermeer echt heeft bestaan, Delftenaar Wim Weve heeft een eigen visie.

Alles links van het linkerpoortje moet door Vermeer zijn verzonnen, aldus Wim Weve.

De Amsterdamse hoogleraar Frans Grijzenhout concludeerde eind vorig jaar op grond van bronnenonderzoek dat Het Straatje bestaat en dat het geliefde stadsgezichtje van Vermeer zich bevond ter plekke van de huidige panden Vlaming­straat 42-44. Deze conclusie is op zijn minst gedeeltelijk onjuist, stelt
de Delftse bouwhistoricus Wim Weve. Zijn verhaal is ingewikkeld en vooral voer voor specialisten, maar het komt er in het kort op neer dat het linkerhuis op het schilderij is verzonnen. ,,Alles links van het linkerpoortje, met inbegrip van de osendrop, moet door Vermeer zijn verzonnen”, zegt Weve.

Pardon, de osendrop? ,,Eeuwenlang moest tussen twee huizen een smalle strook, de osendrop, open blijven om de rieten daken buiten de gevel uit te kunnen laten steken en om het hemelwater af te voeren”, doceert Weve. Op het schilderij is de plank met ventilatie-openingen te zien die de strook afsluit. Aangezien de osendrop zich altijd tussen twee panden in bevond, kan de weergave van Vermeer niet kloppen, concludeert de Delftenaar.

Geen overeenkomst
Het rechterhuis zou, mede door de vele details, wél een bestaand huis geweest kunnen zijn en mogelijk aan de Vlamingstraat gestaan kunnen hebben. Maar Weve heeft vastgesteld dat de gevellengtes die Grijzenhout ontleent aan de archieven, niet overeenkomen met die in de Vlamingstraat.

Weve licht zijn bevindingen op zondag 10 juli toe in het Prinsenhof. Er is dan een groot programma van activiteiten aan het begin van de laaste week van de tentoonstelling over Het Straatje.

Lees ook

http://images2.persgroep.net/rcs/ovEXvgZO-H9MSCDdfTr-jerz2GM/diocontent/67827896/_crop/63/2/1454/1058/_fill/93/70/?appId=21791a8992982cd8da851550a453bd7f&quality=0.6

‘Het geheim’ van Delfts blauw ontdekken op keramiekdagen

Lees meer

Straatje van Vermeer in 3D op plein in Delft is klaar

RTVWEST 11.05.2016 Het straatje van Vermeer in 3D in Delft is af. Op het Bastiaansplein heeft de Utrechtse kunstenaar Leon Keer het beroemde schilderij Van Vermeer op de straatsteen doen herleven.

Het kunstwerk trekt nu meer aandacht dan het echte schilderij dat in Museum het Prinsenhof hangt. De verf kan redelijk goed tegen de regen. Het werk is waarschijnlijk nog zo’n twee maanden te zien.

Keer maakt zijn kunstwerken over de hele wereld. Zo is zijn werk te zien geweest in Europa, de Verenigde Staten, de Verenigde Arabische Emiraten, Australië en meerdere Aziatische landen.

lees: Bewoonster Delfts Straatje van Vermeer: ‘Je bent verbaasd’

Escapebox kondigt komst van Het Straatje van Vermeer aan

RTVWEST 17.03.2016 Het wereldberoemde meesterwerk Het Straatje van Vermeer is vanaf 25 maart voor het eerst in 320 jaar weer te zien in Delft. Het meesterwerk van de Delftse schilder Johannes Vermeer keert terug, speciaal voor de tentoonstelling Vermeer Komt Thuis in het Museum Prinsenhof.

Tijdens de tentoonstelling wordt ook een speciaal gemaakte escapebox in gebruik genomen. Deze en komende week duikt de escapebox als voorproefje op in de stad van Vermeer. Woensdag was de eerste keer: op het Stanislaw College in Delft. En dat was meteen een groot succes.

LEES OOK: Delftse kunstenaar René Jacobs maakt van ‘Straatje van Vermeer’ een achterbuurt

De laatste keer dat er een Vermeer in Delft te bewonderen was, is al weer zestig jaar geleden. Directeur Patrick van Mil van Museum Prinsenhof is dan ook blij dat Het Straatje terugkeert naar Delft: ‘Het is geweldig dat dankzij het Rijksmuseum Vermeer wordt herenigd met zijn geboortestad.’

Delft op de kaart zetten als dé Vermeerstad

Volgens Van Mil is Vermeer één van de beroemdste schilders ter wereld: ‘Het Straatje is een fraai voorbeeld van de vernieuwing van de Delftse schilderkunst in het midden van de 17e eeuw. In combinatie met andere Delftse topstukken in onze collectie kunnen we dat in Museum Prinsenhof Delft prachtig laten zien.’

LEES OOK: Delft steekt tonnen in betere beveiliging tentoonstelling met Het Straatje van Vermeer

De tentoonstelling Vermeer Komt Thuis is van 25 maart tot en met 17 juli in het Museum Prinsenhof. Van Mil: ‘Dit biedt de kans om Delft weer op de kaart te zetten als dé Vermeerstad. Met bijvoorbeeld nieuwe wandelroutes door de stad, een speciale App en Vermeerarrangementen brengen we het Delft van Vermeer voor de bezoekers tot leven.’

Ontdekker Straatje Vermeer wijst Amerikaanse kritiek af

AD 14.03.2016 Johannes Vermeer schilderde zijn beroemde Straatje in de Vlamingstraat in Delft. De Amsterdamse kunsthistoricus prof. Frans Grijzenhout houdt vast aan zijn ontdekking, ook na vanuit de Verenigde Staten geuite twijfels.

,,Het is leuk als er nieuwe ideeën over de afgebeelde locatie op het schilderij worden gelanceerd. Maar deze suggestie is niet nieuw en overtuigt evenmin,” aldus Grijzenhout maandagochtend.

Hij reageert op kritiek van zijn Amerikaanse vakgenoot Benjamin Binstock, auteur van het boek Vermeer’s Family Secrets (2009). Binstock acht het onwaarschijnlijk dat Vermeer het huis van zijn tante aan de Vlamingstraat zou hebben geschilderd, omdat hij geen contact meer had met zijn protestantse familieleden, nadat hij katholiek was geworden. Verder vindt Binstock dat Grijzenhout te veel waarde hecht aan de registers uit 1667 die hij heeft geraadpleegd.

Aanzien
Maar Grijzenhout is allerminst overtuigd. ,,Het is niet waar dat Vermeer heeft gebroken met zijn familie. Er bleven contacten. Hij heeft zijn tante zelf financieel geholpen toen hij zelf een man van aanzien was geworden.” Verder is er volgens Grijzenhout geen enkel bewijs te vinden dat Vermeer op het Straatje zijn eigen huis aan de Oude Langendijk zou hebben afgebeeld, zoals Binstock beweert. ,,Er zijn geen feiten en er zijn ook geen visuele aanknopingspunten op oude kaarten. Ik ben altijd bereid mijn visie voor een betere in te ruilen, maar niet voor de theorie van Binstock.”

Het Straatje was zondag voorlopig voor het laatst te zien in het Rijksmuseum in Amsterdam. Het verhuist samen met andere Delftse werken naar het Prinsenhof voor de tentoonstelling ‘Vermeer komt thuis’. Daar is het wereldberoemde werk te zien vanaf 25 maart.

Het schilderij Gezicht op huizen in Delft is beter bekend als Straatje van Vermeer. Johannes Vermeer schilderde het in Delft rond 1658. © Rijksmuseum.

Lees ook;

Kunsthistoricus twijfelt aan plek Vermeers Straatje

AD 13.03.2016 Niet iedereen is overtuigd van de identificatie van Het Straatje van Vermeer als de Vlamingstraat in Delft. De Amerikaanse kunsthistoricus Benjamin Binstock zet vraagtekens bij de ontdekking van prof. Frans Grijzenhout.

Frans Grijzenhout, hoogleraar kunstgeschiedenis aan de Universiteit van Amsterdam. © anp.

Grijzenhout, hoogleraar kunstgeschiedenis aan de UvA, stelde op grond van archiefonderzoek vast dat Vlamingstraat 40-42 het adres is. De toenmalige bewoonster, Ariaentgen Claes van der Minne, was een tante van Vermeer.

Maar Binstock, auteur van het boek Vermeer’s Family Secrets (2009), heeft ernstige twijfels, meldt hetParool. Binstock acht het onwaarschijnlijk dat Vermeer het huis van zijn tante zou hebben geschilderd, omdat hij geen contact meer had met zijn protestantse familieleden, nadat hij katholiek was geworden. Verder vindt Binstock dat Grijzenhout te veel waarde hecht aan de registers uit 1667 die hij heeft geraadpleegd. Geschreven documenten kunnen volgens hem ‘misleidend’ zijn. Prof. Grijzenhout was zondag niet bereikbaar voor commentaar.

Ramen
De Amerikaan houdt vast aan een oudere hypothese. Vermeer zou gewoon zijn eigen woonhuis aan de Oude Langendijk hebben geschilderd. De vensters van het huis zouden overeenkomen met ramen die zichtbaar zijn op andere schilderijen  van Vermeer.

Het straatje was zondag voorlopig voor het laatst te zien in het Rijksmuseum in Amsterdam. Het verhuist samen met andere Delftse werken naar het Prinsenhof voor de tentoonstelling ‘Vermeer komt thuis’. Daar is het wereldberoemde werk te zien vanaf 25 maart.

Lees ook

Straatje van Vermeer …

Trouw 30.11.2015 Onlangs werd ons rustige leventje opgeschud met de mededeling dat het Straatje van Vermeer eindelijk gevonden was. Niet het schilderij natuurlijk want dat was altijd al onder ons, maar het straatje zelf. De Amsterdamse hoogleraar Grijzenhout was er na bestudering van Delftse belastingleggers uit de zeventiende eeuw achtergekomen dat het de Vlamingstraat 40-42 moest zijn. Vraag niet hoe precies, iets met de breedte van huizen en poorten waarvoor belasting betaald moest worden.

Geloof het nou maar. Iedereen blij natuurlijk want wat is er heerlijker dan ergens een gedenksteen in de muur te kunnen metselen of er met een groepje Japanners naartoe te kunnen wandelen… Helaas kwam de gebruikelijke partypooper algauw opdraven, bouwhistoricus Bollen (van het onmisbare ‘De ruimtelijke ontwikkeling van het Goudse woonhuis in de late Middeleeuwen’) meldde in een ingezonden brief in NRC dat het niet klopte.

Hij had de steentjes op Vermeers schilderij gemeten, vermenigvuldigd met een factor 22 à 25 waarmee ook de bankjes en de figuurtjes op het schilderij vergroot moeten worden, enfin… het klopte niet. Geloof het nou maar.

Wat moet je precies meten om achter de waarheid der dingen te komen? Ik ben er nog niet uit. Maar wat kan het mij eigenlijk schelen, vroeg ik mij intussen af. Ga ik nu het Straatje van Vermeer anders bekijken of de Vlamingstraat te Delft, inmiddels onherkenbaar veranderd?

Er bestaat een opmerkelijke hiërarchie in de wereld der schildersmodellen. Zo gaan we er klakkeloos van uit dat de zon en de maan op al die schilderijen wel onze eigen zon en maan zullen zijn.

Niemand haalt het in zijn hoofd om de authenticiteit van die picturale hemellichamen op te meten en te garanderen. Ook flora en fauna laten we wat dat betreft grotendeels met rust. Van wie was dat vogeltje in die kooi op de Jan Steen? Welke zonnebloemen stonden precies model voor die van Van Gogh? Van voorwerpen op schilderijen, tinnen kannen op stillevens, borden aan de muur, zijn we al tevreden als we weten dat ze in de tijd van de schilder inderdaad gebruikt werden. Maar locaties en mensen trekken onze aandacht. Waar en wie? Van wie is toch de beroemdste glimlach in het Louvre? De vraag is, zoals zo vaak, interessanter dan het antwoord, want dat, waarschijnlijk Lisa Gherardini, zegt ons niet zoveel: O die?

Helpt het ons over de streep als we weten dat die node gemiste Rembrandts die we nu weer half terugkrijgen Maerten Soolmans en Oopjen Coppit uitbeelden? Nee, maar zolang we het juist niet weten blijven we gefascineerd staan. ‘Meisjeskopje’ ‘Jongensportret’, wie o wie heeft model gestaan?

Zo raakte ook de ontdekking dat het Straatje van Vermeer al dan niet de voormalige Vlamingstraat 40-42 te Delft afbeeldt, waarvan nog slechts het penspoortje van Vermeers tante rest (hoe meer anekdote, hoe beter!) mij niet echt. Het bloed begon niet koken, ik nam niet de eerste de beste trein naar Delft, trok niet zelf de lineaal tevoorschijn. Het zal wel, dacht ik. Of het zal misschien wel niet.

Het Straatje van Vermeer heeft nu een adres …

Trouw 19.11.2015 Het Rijksmuseum krijgt om de een à twee jaar brieven met suggesties voor het juiste adres van Het Straatje (ca. 1658) van Vermeer. Maar nooit eerder was de argumentatie zo overtuigend als die voor de Vlamingstraat 40-42 te Delft.

Frans Grijzenhout, hoogleraar kunstgeschiedenis aan de Universiteit van Amsterdam, ontdekte dat er maar één plek in Delft is geweest met twee steegjes naast elkaar tussen de huizen: de Vlamingstraat ter hoogte van de huidige nummers 40-42. Daar stond een oud, middeleeuws huis dat aan de stadsbrand van 1536 was ontkomen. In Vermeers tijd al een bijzondere plek.

Grijzenhout baseert zich op een niet eerder geraadpleegde bron, zo vertelde hij gisteren in het Rijksmuseum: De legger van het diepen der wateren binnen de stad Delft uit 1667. In dit register werd bijgehouden hoeveel belasting ieder moest betalen voor het uitdiepen van de gracht en het onderhoud aan de kade. Dat hing af van de breedte van de huizen en van de stegen die leidden naar de huizen die niet direct aan de gracht lagen.

Dat Vermeer het huis van zijn tante schilderde, betekende dat hij niet niks van zijn familie wilde weten, Frans Grijzenhout.

Verder speuren in onder andere notariële akten maakte het mogelijk de ligging van huizen en tuintjes te reconstrueren. Het blijkt dat Vermeer de plek waarheidsgetrouw heeft weergegeven. En of dat nog niet genoeg is bleek het rechterhuis op het schilderij van Vermeers tante Ariaentgen Claes van der Minne te zijn geweest. Aan de overkant woonde zijn zus die hun moeder in huis had genomen.

De roots van Vermeer
Volgens Grijzenhout kan die persoonlijke band goed één van de redenen zijn geweest waarom Vermeer nu juist dit huis schilderde. “Vermeer trouwde al jong met een veel rijkere en bovendien katholieke vrouw. Hij begaf zich daardoor in andere kringen. We denken altijd dat dat heeft geleid tot een zekere afstand tot zijn roots. Maar dat hij dit huis van zijn tante schilderde is een teken dat hij niet niks van zijn familie wilde weten,” zegt Grijzenhout. “Op deze manier vertelt het adres van Het Straatje ons ook iets over de persoon Vermeer.”

De vondst van de precieze plek van het schilderij dwingt ons ook om anders te denken over het werk van Vermeer. Vaak wordt benadrukt dat Vermeer de schilder is van kleurvlakken en lichteffecten, niet van reëel bestaande situaties. Zo wordt bij ‘Het gezicht’ op Delft altijd gewezen op de wijzigingen die Vermeer in het uitzicht op de stad aanbracht om de compositie te vervolmaken. Juist omdat we zo weinig van zijn leven weten zijn we geneigd te denken dat er geen band is tussen zijn werk en de realiteit. Maar nu zien we dat hij wel degelijk een ‘portret’ van het huis en de steegjes heeft gemaakt.

Grijzenhout: “Vervolgens zet hij de werkelijkheid wel naar zijn hand. Bijvoorbeeld door zijn keuze van de uitsnede. het huis staat er niet helemaal op. Hij geeft diepte door het poortje en de daken van de huizen. En: hij laat de gracht die er liep, weg. Maar je kunt aan het schrobgootje met water zien dat er water voor de huizen loopt.”

Voor Delft is de vondst van de plek waar Vermeer schilderde een opsteker. Om te beginnen voor Museum Prinsenhof waar in het voorjaar van 2016 voor het eerst Het Straatje van Vermeer te zien zal zijn als onderdeel van een tentoonstelling over de vondst van Grijzenhout. Die tentoonstelling is tot 13 maart 2016 in het Rijksmuseum te zien.

Raadsel opgelost: adres wereldberoemd Vermeers straatje ontdekt

VK 19.11.2015 Van dat ronde poortje ontbreekt ieder spoor. En ook naar de bekende trapgevel is het vergeefs zoeken. En toch is het precies dit perceel aan de Delftse Vlamingstraat (nummers 40-42), dat te zien is op Johannes Vermeer’s (1632-1675) wereldberoemde schilderij Het Straatje (1658). Dit blijkt uit archiefonderzoek dat Professor dr. Frans Grijzenhout (hoogleraar Kunstgeschiedenis aan de Universiteit van Amsterdam) vanochtend bekend maakt in het Rijksmuseum.

Ik heb verkoopaktes en notarispapieren bekeken van de twee panden, maar ook van het huis in het steegje en het pand daar achter – alles bij elkaar zo’n drie kwart jaar werk, een flinke klus.

Grijzenhout, die eerder onthullingen deed over Jan Steens schilderij Adolf en Catharina Croeser aan de Oude Delft (1655), baseerde zich hiervoor op De legger van de diepen der wateren binnen de stad Delft (ook wel bekend als Het Register op het kadegeld), een register gebruikt om zogenaamde kade-belasting te innen. Dat document bevat een tot op de decimeter gedetailleerde inventarisatie van alle huizen én tussenliggende gangen en poorten. Grijzenhout: ‘Ik kende het uit mijn onderzoek naar Steen, en dacht toen al: daar moet ik meer mee doen.’

Het begin verliep vlot. ‘Het complete register telt zo’n vierhonderd pagina’s, maar na een uur of wat lezen bleven er vier potentiële plekken over. Drie daarvan kon ik snel wegstrepen. De vierde betrof een plek aan de Noordzijde van de Vlamingstraat, een smalle gracht, waar twee huizen van ieder 6.30 meter breed stonden met daartussen twee gangen van 1.20 meter.’

Het onderzoek daarnaar had wél voeten in de aarde: ‘Ik heb verkoopaktes en notarispapieren bekeken van de twee panden, maar ook van het huis in het steegje en het pand daar achter – alles bij elkaar zo’n drie kwart jaar werk, een flinke klus.’

MANIPULATIE
Wat frappeert is het gezichtspunt waaruit het geschilderd is: net boven straatniveau.

Een aantal zaken gaven de doorslag dat dit perceel wel het door Vermeer geschilderde móest zijn. De ritmiek van de gevels, bijvoorbeeld. En de locatie van de tuintjes. En die van de achterhuizen, en de huizen daar achter: ‘Allen kwamen overeen met het register.’

Heikel punt: de betrouwbaarheid van het schilderij zelf. Dat blijft ongewis. 17de eeuwse landschapsschilders manipuleerden; hoe zeker te weten dat de gevels exact zo waren als dat Vermeer ze schilderde? ‘Dat weten we niet. Maar dat is altijd zo. Ik ben op zoek gegaan naar een plek die geheel overeenkomt met het schilderij. Welnu, zo’n plek heb ik gevonden.’

Wat frappeert is het gezichtspunt waaruit het geschilderd is: net boven straatniveau: ‘Vermeer maakte zijn voorstudies waarschijnlijk vanaf een verhoging, een trap of een verhoogde vloer.’ Dat kan óók het interieur van het huis aan de overkant zijn geweest, meent Grijzenhout. ‘Het is zeer wel mogelijk dat Vermeer daar binnen heeft zitten tekenen.’

PENSPOORT

De schilder moet die omgeving goed gekend hebben. Zijn moeder en zus betrokken een pand schuin aan de overkant van de gracht.

De plek, in het Oosten van de binnenstad, was niet de meest welgestelde, weet de hoogleraar: ‘Het was een middenstandswijk: slagers, timmerlieden, mensen met kleine salarissen.’

De schilder moet die omgeving goed gekend hebben. Zijn moeder en zus betrokken een pand schuin aan de overkant van de gracht; het rechterpand op het schilderij behoorde toe aan de weduwe Ariaentgen Claes van der Minne, Vermeers tante. Zij was een moeder van vijf, een rol waarin zij voorzag door pens te verkopen – het poortje in het midden van het doek stond derhalve bekend als ‘de Penspoort.’

Grijzenhout’: ‘Je kunt opperen dat de handwerkende dame in de deuropening op het schilderij die tante is, maar dat gaat me wat ver. Het schilderij bevat geen portretten; het is eerder een herinnering. Iets van de innige band die Vermeer ermee had zie je er in terug.’

Bovendien: voor een schilder bood het een fijn motief: ‘Al die tegenstellingen – tussen het wit van het pleisterwerk en het rood-bruin van de baksteen, de geslotenheid van de gevels en de openheid van de poortjes – Vermeer moet daar een fijne uitdaging in hebben gezien.’

Inmiddels is de plek onherkenbaar veranderd. De trapgevels hebben plaatsgemaakt voor panden in Hollands classicistische stijl, de typerende kruiskozijnen voor hoge vensters. Het enige dat resteert van Vermeers straatje is de voornoemde ‘Penspoort’. En het geliefde doorkijkje.

BETER LOT

Delft is een prachtige stad, maar ook een stad die het cultureel en financieel gezien momenteel moeilijk heeft. Ze verdient wat mij betreft een beter lot.

Grijzenhout is niet de eerste die probeerde de locatie te achterhalen. Sinds het doek in de jaren twintig aan het Rijksmuseum werd geschonken deden onderzoekers, professioneel en amateur, pogingen de rechtmatige plek aan te wijzen – vruchteloos: ‘Die waarin De Voldersgracht – onderkomen van het Vermeer Centrum Delft – als waarachtige locatie werd aangewezen, om een bekende theorie te noemen, wordt al sinds de jaren vijftig niet meer serieus genomen.’

Dat de plek nu wél met hard bewijs kan worden aangetoond – Grijzenhout beschouwt het als een opsteker voor Delft: ‘Een prachtige stad, maar ook een stad die het cultureel en financieel gezien momenteel moeilijk heeft. Ze verdient wat mij betreft een beter lot. Het was niet mijn oorspronkelijke opzet, maar als dit onderzoek daaraan kan bijdragen: fijn.’

Doelt hij daarmee op de plek als potentieel toeristisch bedevaartsoord? ‘Bijvoorbeeld.’ Drommen Japanners op de Vlamingstraat dus? Hij lacht. ‘Mits ze flink kadegeld betalen.’

Volg en lees meer over: