jump to navigation

Een nieuwe poging voor het Nationaal Museum in Nederland februari 15, 2020

Posted by jandewandelaar in nationaal historisch museum.
Tags: , , ,
trackback

AD 15.02.2020

Nationaal historisch museum

Al in 2006 trokken CDA en SP, toen nog met fractieleiders Maxime Verhagen en Jan Marijnissen, samen op voor een nationaal historisch museum.

Maar na veel gesteggel over de locatie en de subsidie, was het toenmalig staatssecretaris van Cultuur Halbe Zijlstra die het plan de nek omdraaide. Hij vond het niet passend veel geld in het museum te stoppen, terwijl er flink bezuinigd werd op cultuur.

Het was Marijnissen senior die in 2005 nóg maar eens een balletje opgooide voor een langgekoesterde wens: een museum dat geheel gewijd zou moeten zijn aan de geschiedenis van Nederland. Hij raakte uiteindelijk een gevoelige snaar bij toenmalig CDA-collega Maxime Verhagen, die voor zijn loopbaan begon 11 jaar over zijn studie hedendaagse geschiedenis aan de Universiteit Leiden had gedaan.

Drommen schoolkinderen

Verhagen was het met zijn SP-collega eens was dat Nederland in navolging van Duitsland en België een gebouw verdiende waarin de vaderlandse historie centraal zou staan. In hun verbeelding zagen ze drommen schoolkinderen iedere dag weer kennismaken met de bijna opgeleverde canon van Nederland, een lijst van vijftig thema’s (vensters genoemd) die een chronologische samenvatting geeft van de geschiedenis van Nederland. Het idee leidde tot een aangenomen Kamermotie en vervolgens tot een kabinetsvoorstel. Niets leek in 2006 het museum nog in de weg te staan.

Toenmalig SP-voorman Jan Marijnissen in gesprek met VVD-leider Mark Rutte tijdens de algemene beschouwingen in 2006. Het idee voor een nationaal historisch museum werd toen voor het eerst een serieus plan. In 2010 zette het eerste kabinet-Rutte echter alsnog een streep door de nieuwbouw in Arnhem.

AD 15.02.2020

Lachwekkende soap

Maar wat er daarna allemaal gebeurde, is in de geschiedenisboekjes terug te vinden als lachwekkende soap. Hoewel Marijnissen altijd dacht aan een museum in hoofdstad Amsterdam of anders in de regeringszetel Den Haag, besloot cultuurminister Ronald Plasterk (PvdA) een wedstrijd uit te schrijven. Daardoor kwam, naast Utrecht en Nijmegen, ook Arnhem in beeld als vestigingsplaats voor het museum.

De Gelderse hoofdstad ging er met de hoofdprijs vandoor, wat tot onbegrip leidde. Dat de directie zo zijn eigen opvattingen had over wat er getoond zou moeten worden droeg bij aan de controverse. Jan Marijnisssen sprak openlijk van ‘postmoderne hutspot en hipdoenerij door museumbobo’s’.

Daar kwam nog eens bij dat de directie van het museum niet blij was met de gekozen locatie naast het Nederlands Openluchtmuseum, en koos voor een leegstaand pand aan de voet van de John Frostbrug over de Rijn. Ook die keuze stuitte op discussie, waarna de Tweede Kamer uiteindelijk beval dat het museum toch op de parkeerplaats naast het Openluchtmuseum moest komen. Wederom werd kostbare tijd hierdoor verspild.

AD 18.02.2020

Einde oefening

In 2010 bleek namelijk dat de aanleg van een ondergronds parkeergarage al 60 miljoen euro ging kosten, nota bene 10 miljoen euro meer dan het museumgebouw zelf ging kosten. Uiteindelijk werd dat opgelopen prijskaartje de reden dat de pas aangetreden staatssecretaris Halbe Zijlstra (VVD) plannen voor de nieuwbouw staakte.

Hij was door het nieuwe kabinet – met Verhagen als vicepremier- op pad gestuurd om 200 miljoen per jaar te bezuinigen op de cultuursector. Een nieuw museum bouwen achtte hij om die reden niet verantwoord. De organisatie achter het museum kreeg nog wel geld, maar ook die stroom werd een jaar later stilgezet. En daarmee was het einde oefening voor het museum.

Zie ook: Nationaal Historisch Museum alsnog naar Den Haag ?

 

Historicus: De hele geschiedenis van Nationaal Museum is een treurig moeras

AD 17.02.2020 Discussies over onze nationale geschiedenis lopen standaard uit de hand. Reden voor een Nationaal Historisch Museum, vinden CDA en SP. Reden waarom dat er nooit zal komen, vreest de ervaringsdeskundige.

Een nieuwe poging om een Nationaal Historisch Museum van de grond te tillen, zal ook deze keer tot niets leiden. Dat voorspelt historicus Frits van Oostrom, die als lid van de raad van bestuur van het museum-in-oprichting tien jaar geleden van dichtbij zag hoe de eerste poging mislukte.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

,,Van alles waar ik in mijn leven aan gewerkt heb, is dit de grootste zeperd’’, verzucht Van Oostrom, die als hoogleraar is verbonden aan de Universiteit Utrecht. ,,Het idee om zo’n museum op te richten, is nog steeds aantrekkelijk. Maar ik vrees dat het weer net zo’n worstelpartij wordt als destijds. We moeten onze tranen er maar over drogen.’’

Ik vrees dat het weer net zo’n worstelpar­tij wordt als destijds, aldus Frits van Oostrom, Historicus.

Polarisatie

De ene kant wil de geschiede­nis helemaal uitgummen, aldus Pieter Heerman, CDA.

Afgelopen weekeinde deden regeringspartij CDA en oppositiepartij SP samen een poging om het Nationaal Historisch Museum nieuw leven in te blazen. Dat is volgens hen nodig om ‘meer historisch besef’ te kweken en tegelijkertijd de ‘saamhorigheid binnen de samenleving’ te bevorderen.

In het museum moeten we kunnen leren over ons gezamenlijk verleden. CDA-fractievoorzitter Pieter Heerma hoopt dat het helpt tegen de polarisatie: ,,De ene kant wil de geschiedenis helemaal uitgummen en vindt bijvoorbeeld dat de Coentunnel geen Coentunnel meer mag heten. Wie anders denkt, is een ‘racist’. De andere kant vindt iedereen die de schaduwkanten van het verleden benoemt juist een ‘landverrader’. Wie een genuanceerde positie inneemt, wordt door beide kanten aangevallen. Een museum kan een rol spelen om gezamenlijkheid te zoeken.’’

Van Oostrom vindt het idee nog steeds sympathiek. Maar het is al eens geprobeerd en mislukt, benadrukt hij. ,,De hele geschiedenis van dat museum is een treurig moeras. Hijgerige steden, musea en individuen die de bink wilden uithangen bemoeiden zich ermee. En de politiek speelde ook geen glansrol. Ik vrees dat het er nu ook niet gaat komen. Vooral omdat in die tien jaar tijd de discussie over wat er in zo’n museum te zien zou moeten zijn, alleen maar scherper is geworden.’’

Omarmd

Destijds werd het plan om een Nationaal Historisch Museum op te richten door bijna iedereen omarmd. Maar nadat de Tweede Kamer in 2006 had opgeroepen tot zo’n museum, begon een jarenlange strijd over waar het museum dan zou moeten komen en wat er in te zien zou moeten zijn. Ook de Kamer zelf bemoeide zich er intensief mee. Maar nadat er was gekozen voor een locatie in Arnhem, bleek het project veel te duur en werd uiteindelijk de stekker eruit getrokken.

,,In de tussentijd is er wel iets gebeurd’’, zegt Van Oostrom. Bij het Nederland Openlucht Museum (NOM) is in samenwerking met het Rijksmuseum een tentoonstellingsruimte ingericht waar kinderen op speelse wijze kennis kunnen maken met de canon van de Nederlandse geschiedenis. Dat is een onderwijsmethode waarbij aan de hand van vijftig gebeurtenissen wordt verteld over het ontstaan van ons land. Die canon is overigens mede door Van Oostrom opgesteld. Vorig jaar trok de tentoonstelling volgens het NOM 40.000 schoolkinderen.

© ANP

Discussie

Déjà vu all over again, aldus Martin Bosma, PVV, historicus.

,,Ik zie niet zo goed wat een nieuw museum nog aan die permanente tentoonstelling toe moet voegen’’, zegt Van Oostrom. ,,Nu de canon wordt herzien, leidt dat ook al weer tot veel discussie. Ik ben blij dat er in de tijd dat ik hem opstelde nog niet zulke boze meningen op sociale media waren. En dan is het neerzetten van een gebouw dat jaarlijks een miljoen bezoekers moet trekken nog veel moeilijker. Ik zou zeggen: ken je grenzen!’’

Veelzeggend is dat andere partijen in de Tweede Kamer tot dusver niet staan te trappelen om te reageren op het voorstel van CDA en SP. Waar ze tien jaar geleden over elkaar heen buitelden, wijzen ze er nu op dat het voorstel eerst maar eens wat concreter moet worden. ,,Déjà vu all over again’’, zucht PVV’er Martin Bosma.

Links naast de John Frostbrug kan mogelijk het nieuwe Nationaal Historisch Museum verrijzen.Ⓒ ANP

Plan nationaal historisch museum nieuw leven ingeblazen

Telegraaf 15.02.2020 Het plan om een nationaal historisch museum in Nederland te openen is nieuw leven ingeblazen. In kabinet-Rutte I werd het plan nog begraven.

Maar CDA en SP willen een nieuwe poging doen om zo’n museum te bouwen. Fractievoorzitters Pieter Heerma (CDA) en Lilian Marijnissen (SP) pleiten daarvoor in het Algemeen Dagblad. Het is volgens hen nodig om voor meer ’historisch besef’ en ’saamhorigheid in de samenleving’ te zorgen.

Al in 2006 trokken CDA en SP, toen nog met fractieleiders Maxime Verhagen en Jan Marijnissen, samen op voor een nationaal historisch museum. Maar na veel gesteggel over de locatie en de subsidie, was het toenmalig staatssecretaris van Cultuur Halbe Zijlstra die het plan de nek omdraaide. Hij vond het niet passend veel geld in het museum te stoppen, terwijl er flink bezuinigd werd op cultuur.

De christendemocraten en socialisten willen nu een nieuwe poging doen om tot een nationaal museum te komen. Maar een concreet plan voor locatie en financiering hebben de partijen niet. Marijnissen: „Het gaat ons om het idee, daar begint het mee.”

BEKIJK MEER VAN; overheid Christen-Democratisch Appèl Socialistische Partij

Zo had het Nationaal Historisch Museum in Arnhem eruit moeten hebben gezien. Het werd echter nooit gebouwd. © Francine Houben voor het Nationaal Historisch Museum

Historisch museum uit de mottenballen, maar dit keer geen ‘postmoderne hutspot en hipdoenerij’

AD 15.02.2020 CDA en SP stoffen het plan voor een nationaal historisch museum af. De partijen willen vooral niet dezelfde fouten maken als tien jaar geleden, toen het plan na een lachwekkende soap werd gekielhaald.

De geschiedenis herhaalt zich nooit, maar rijmt altijd een keer. En dus hebben SP’er Lilian Marijnissen en CDA’er Pieter Heerma goed bestudeerd waarom er tien jaar geleden, na jaren van intensieve voorbereidingen, alsnog een dikke streep ging door het museum voor nationale geschiedenis. ,,We moeten voorkomen dat het opnieuw strandt”, zegt Marijnissen over de gereanimeerde droom van haar vader Jan.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Het was Marijnissen senior die in 2005 nóg maar eens een balletje opgooide voor een langgekoesterde wens: een museum dat geheel gewijd zou moeten zijn aan de geschiedenis van Nederland. Hij raakte uiteindelijk een gevoelige snaar bij toenmalig CDA-collega Maxime Verhagen, die voor zijn loopbaan begon 11 jaar over zijn studie hedendaagse geschiedenis aan de Universiteit Leiden had gedaan.

Drommen schoolkinderen

Verhagen was het met zijn SP-collega eens was dat Nederland in navolging van Duitsland en België een gebouw verdiende waarin de vaderlandse historie centraal zou staan. In hun verbeelding zagen ze drommen schoolkinderen iedere dag weer kennismaken met de bijna opgeleverde canon van Nederland, een lijst van vijftig thema’s (vensters genoemd) die een chronologische samenvatting geeft van de geschiedenis van Nederland. Het idee leidde tot een aangenomen Kamermotie en vervolgens tot een kabinetsvoorstel. Niets leek in 2006 het museum nog in de weg te staan.

Toenmalig SP-voorman Jan Marijnissen in gesprek met VVD-leider Mark Rutte tijdens de algemene beschouwingen in 2006. Het idee voor een nationaal historisch museum werd toen voor het eerst een serieus plan. In 2010 zette het eerste kabinet-Rutte echter alsnog een streep door de nieuwbouw in Arnhem.

Lachwekkende soap

Maar wat er daarna allemaal gebeurde, is in de geschiedenisboekjes terug te vinden als lachwekkende soap. Hoewel Marijnissen altijd dacht aan een museum in hoofdstad Amsterdam of anders in de regeringszetel Den Haag, besloot cultuurminister Ronald Plasterk (PvdA) een wedstrijd uit te schrijven. Daardoor kwam, naast Utrecht en Nijmegen, ook Arnhem in beeld als vestigingsplaats voor het museum.

De Gelderse hoofdstad ging er met de hoofdprijs vandoor, wat tot onbegrip leidde. Dat de directie zo zijn eigen opvattingen had over wat er getoond zou moeten worden droeg bij aan de controverse. Jan Marijnisssen sprak openlijk van ‘postmoderne hutspot en hipdoenerij door museumbobo’s’.

Daar kwam nog eens bij dat de directie van het museum niet blij was met de gekozen locatie naast het Nederlands Openluchtmuseum, en koos voor een leegstaand pand aan de voet van de John Frostbrug over de Rijn. Ook die keuze stuitte op discussie, waarna de Tweede Kamer uiteindelijk beval dat het museum toch op de parkeerplaats naast het Openluchtmuseum moest komen. Wederom werd kostbare tijd hierdoor verspild.

Einde oefening

In 2010 bleek dat de aanleg van een ondergronds parkeergarage al 60 miljoen euro ging kosten, nota bene 10 miljoen euro meer dan het museumgebouw zelf ging kosten. Uiteindelijk werd dat opgelopen prijskaartje de reden dat de pas aangetreden staatssecretaris Halbe Zijlstra (VVD) plannen voor de nieuwbouw staakte. Hij was door het nieuwe kabinet – met Verhagen als vicepremier- op pad gestuurd om 200 miljoen per jaar te bezuinigen op de cultuursector. Een nieuw museum bouwen achtte hij om die reden niet verantwoord. De organisatie achter het museum kreeg nog wel geld, maar ook die stroom werd een jaar later stilgezet. En daarmee was het einde oefening voor het museum.

Cultuurminister Ronald Plasterk bracht in 2007 een bezoek aan het Openluchtmuseum met de Arnhemse burgemeester Pauline Krikke. Het plan voor een Nationaal Historisch Museum dat werd gepresenteerd bleek later de winnaar, maar het museum kwam er niet. © Cor de Kock

Tot nu dus. Volgens CDA’er Heerma moet ditmaal worden voorkomen dat het idee voor een museum ontaardt in een ‘prestigeproject’. ,,De vorige keer werd het proces gaandeweg steeds politieker, waarbij gemeenten tegen elkaar op gingen bieden en men steeds verder afdreef van het oorspronkelijke idee. Een wedstrijd uitschrijven, zoals Plasterk toen deed, is niet de geëigende weg”, meent hij.

Wij gooien nu een steen in de vijver, maar de mensen die er toen bij betrokken waren hoeven er wat mij betreft nu niet bij betrokken te zijn, aldus Lilian Marijnissen, SP.

Heerma en Marijnissen zeggen wel ideeën te hebben waar het museum zou moeten komen te staan, maar houden hun voorkeur in dit stadium liever voor zich. Tegelijkertijd laten zij doorschemeren niets te zien in het afstoffen van de oude plannen voor een museum in Arnhem, met de toenmalige directeuren. Marijnissen: ,,Wij gooien nu een steen in de vijver, maar de mensen die er toen bij betrokken waren hoeven er wat mij betreft nu niet bij betrokken te zijn.”

CDA en SP reanimeren plan voor nationaal historisch museum

AD 15.02.2020 CDA en SP blazen het plan voor een nationaal historisch museum nieuw leven in. Ze mikken wederom op een vaste locatie waar de Nederlandse geschiedenis wordt getoond, maar willen niet zeggen waar dit gebouw zou moeten komen te staan.

In 2006 sloegen CDA en SP ook al de handen ineen voor een museum voor nationale geschiedenis, maar het kabinet zette in 2010 na veel gesteggel een streep door de nieuwbouw naast het Nationaal Openluchtmuseum in Arnhem. Bezuinigingen op het cultuurbudget als gevolg van de economische crisis werkten dat besluit destijds in de hand.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Broodnodig

Volgens fractieleiders Pieter Heerma (CDA) en Lilian Marijnissen (SP) is het tien jaar na dato tijd om een nieuwe poging te wagen, temeer omdat Nederland er economisch nu beter voor staat. Een nationaal historisch museum is volgens de twee nog altijd broodnodig om ‘meer historisch besef’ te kweken en tegelijkertijd de ‘saamhorigheid binnen de samenleving’ te bevorderen.

Er zijn heel veel musea die een bijdrage leveren aan het historisch besef, maar één plek waar alles samenkomt, die heeft Nederland gewoon niet, aldus Lilian Marijnissen (SP).

Volgens het duo is de urgentie van een museum door toenemende polarisatie en de opkomst van identiteitspolitiek alleen maar toegenomen. Zij wijzen naar recente discussies over het slavernijverleden en de Gouden Eeuw en de neiging van deelnemers om in ‘schuttersputjes’ te gaan zitten.

Coentunnel

Heerma: ,,De ene kant wil de geschiedenis helemaal uitgummen en vindt bijvoorbeeld dat de Coentunnel geen Coentunnel meer mag heten. Wie anders denkt, is een ‘racist’. De andere kant vindt iedereen die de schaduwkanten van het verleden benoemt juist een ‘landverrader’. Wie een genuanceerde positie inneemt, wordt door beide kanten aangevallen. Dat is een vorm van vruchteloze polarisatie die alleen maar verliezers kent. Een museum kan een rol spelen om gezamenlijkheid te zoeken.”

Pieter Heerma (CDA) © ANP

Apart

Volgens Marijnissen kan een vaste tentoonstelling over de Nederlandse geschiedenis ervoor zorgen dat gebeurtenissen uit het verleden beter in hun context kunnen worden gezien. ,,Er zijn heel veel musea die een bijdrage leveren aan het historisch besef, maar één plek waar alles samenkomt, die heeft Nederland gewoon niet. Dat is best apart.”

De twee fractieleiders hebben geen uitgewerkt plan klaarliggen. Marijnissen: ,,Het gaat ons om het idee, daar begint het mee. Waar het museum moet komen en hoe we het gaan betalen, komt daarna.”

Lilian Marijnissen © ANP

Reacties»

No comments yet — be the first.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: