jump to navigation

Ook werken zichtbaar uit depot Haagse Mauritshuis februari 3, 2016

Posted by jandewandelaar in mauritshuis.
Tags: , ,
trackback

‘Wat hangt er eigenlijk in het depot?’ Het is een vraag die de medewerkers van Het Mauritshuis vaak krijgen. Om de nieuwsgierige kunstliefhebbers niet langer in spanning te houden, krijgen 52 schilderijen uit het depot nu een tijdelijke plek in het museum. 

Continu staan er zo’n 300 schilderijen achter gesloten deuren in het depot van het Mauritshuis in Den Haag. Reden hiervoor is dat het museum niet groot genoeg is om alle stukken te laten zien. Voor de expositie Hoogte- en dieptepunten uit het depot worden de deuren toch een keer geopend. De ‘verborgen schatten’ van het Mauritshuis zijn van 4 februari tot en met 8 mei te zien in het museum.

De tentoonstelling is van 4 februari tot en met 8 mei 2016 te bezoeken. 

OBJECTEN UIT ‘MAGAZIJN’ IN MAURITSHUIS

hier

 

Collectie musea blijft vooral in depots

Telegraaf 19.02.2016 Wat musea in hun eigen collectie laten zien, is slechts een fractie van wat ze in huis hebben. 90 procent van de museale kunstcollecties bevindt zich in uitdijende depots. Dat blijkt uit onderzoek van de Volkskrant.

In tien jaar tijd hebben 41 publieke musea met een kunstverzameling gemiddeld minder dan een vijfde van hun collectie getoond. Het totaal aantal collectiestukken is daarentegen in drie decennia bijna verdubbeld. Jaarlijks tonen de musea gemiddeld 7,7 procent van hun verzameling.

Het onderzoek van de krant betreft een vragenlijst. Aan zeventig kunstinstellingen is gevraagd die in te vullen, bijna 60 procent deed dat.

Musea laten slechts fractie van eigen collectie zien

VK 19.02.2016 Wat musea van hun eigen collectie laten zien, is slechts het topje van een ijsberg. In tien jaar tijd hebben 41 publieke musea met een kunstverzameling gemiddeld minder dan eenvijfde van hun collectie getoond. Het totaal aantal collectiestukken is in drie decennia bijna verdubbeld. Steeds vaker klinkt de kritiek dat te veel kunst ongezien blijft, doordat werken het depot niet uitkomen.

Jaarlijks tonen de musea gemiddeld 7,7 procent van hun verzameling. Meer kan volgens hen niet vanwege gebrek aan expositieruimte. Wel is – omdat ze exposities wisselen en vaak ook stukken in hun permanent getoonde collectie omruilen – de score over tien jaar meer dan twee keer zo hoog.

De cijfers zijn af te leiden uit de antwoorden die de musea hebben gegeven op een vragenlijst van de Volkskrant. Zeventig kunstinstellingen waren verzocht die in te vullen, bijna 60 procent deed dat. De grote musea zijn goed vertegenwoordigd: van de 15 best bezochte musea in 2014 deden er twaalf mee.

De 41 musea die de enquête invulden, bezaten eind dat jaar gezamenlijk 3,4 miljoen collectiestukken. In 1985 waren dat er 1,8 miljoen. De groei is wel afgevlakt. De musea geven aan dat zij minder snel stukken accepteren dan vroeger, ook omdat zij zich meer bewust zijn geworden van de kosten om die te bewaren.

In de schatkamer van het Rijksmuseum

Een depot zo groot als een voetbalveld, met kunst die de bezoeker vermoedelijk nooit te zien zal krijgen. Wim Hoeben, hoofd beheer en behoud, leidt ons rond door de opslag van het Rijksmuseum. Bekijk het hier.

In het Drents Museum werden in 2014 honderd stukken vernietigd, maar die waren volgens de kunstinstelling bewust onder slechte omstandigheden bewaard vanwege hun geringe waarde © ANP

De museumwereld lijkt zich het verwijt aan te trekken dat veel kunst uit de eigen verzameling ongezien blijft. Zo mogen bekende Nederlanders geregeld grasduinen in de opslagplaatsen van musea voor een tentoonstelling, zoals het Pop-Up Museum van De Wereld Draait Door. Museum Boijmans Van Beuningen in Rotterdam hoopt in 2018 het revolutionaire ‘Collectiegebouw’ te openen, een depot dat toegankelijk is voor (betalende) bezoekers.

In de afgelopen tien jaar zijn een kleine tweehonderd collectiestukken weggegooid vanwege een slechte staat. Honderd stukken werden in 2014 vernietigd door het Drents Museum, maar die waren volgens de kunstinstelling bewust onder slechte omstandigheden bewaard vanwege hun geringe waarde.

Zelfs als collectiestukken genoeg waarde hebben om te kunnen worden geveild, zijn de kosten van het afstoten vaak hoger dan de opbrengsten.

Gemiddeld hebben de 41 musea drie depots. Vijf van de ondervraagde kunstinstellingen hebben zelfs zeven depots of meer. Uit kostenoverwegingen gaan musea steeds vaker opslagruimtes delen. Het Rijksmuseum in Amsterdam heeft met drie andere instellingen vergevorderde plannen om een ‘Collectie Centrum Nederland’ te bouwen. In Friesland wordt deze zomer een nieuw depot in gebruik genomen waarin vijf musea uit de provincie hun niet tentoongestelde collectiestukken zullen opslaan.

Dan wordt ook duidelijker wat de dubbelingen in deze verzamelingen zijn. De minst gave exemplaren worden ‘ontzameld’ (afgestoten). Alle ondervraagde musea geven aan dat ze ontzamelen. Maar zelfs als collectiestukken genoeg waarde hebben om te kunnen worden geveild, zijn de kosten van het afstoten vaak hoger dan de opbrengsten. De 60 duizend voorwerpen die in de afgelopen vijf jaar zijn ontzameld, brachten gemiddeld minder dan twee euro per stuk op. Meerdere musea geven aan dat zij de regels over het ontzamelen te streng vinden als het gaat om collectiestukken die weinig waarde hebben.

Musea klagen ook dat het op internet zetten van hun verzameling duur is, terwijl de digitale ontsluiting juist tegemoet komt aan de kritiek dat veel in het museumdepot ongezien blijft. Vooral kleinere musea stellen door de hoge fotografiekosten er lange tijd over te doen om hun collectie op internet te zetten. De 41 musea hebben nu gemiddeld de helft van hun verzameling online staan.

musea en galerieën;

‘Alles voor de conditie’

De wondere wereld van het museumdepot

Musea laten slechts fractie van eigen collectie zien

Wat doen musea met hun depots?

Rembrandts naakte waarheid diende hoger doel

Bekijk hele lijst

Verloren kunstschatten in depots musea, hoe kan dat?

AD 04.02.2016 Een gevoel van euforie, zo blij als een kind zijn, en toch ook een zekere angst. Klopt het wel wat we nu ontdekt hebben? Het zijn de emoties die onderzoekers en conservatoren in Nederlandse musea voelen bij het terugvinden van uit beeld geraakte kunstwerken. Vaak liggen de schatten gewoon te verstoffen in depots. Hoe kan dat toch?

Er werd toevallig een aantal andere schilderijen met röntgentechniek onderzocht en er was nog even tijd om een opname te maken van dit werk, aldus Conservator Edwin Buijsen van het Mauritshuis.

De vraag komt aan de orde bij een tentoonstelling die vanaf vandaag te zien is in het Mauritshuis. Met de expositie ‘Hoogte- en dieptepunten uit het depot’ toont conservator Edwin Buijsen kunstwerken die normaal gesproken voor het publiek verborgen blijven. Omdat ze niet bij een thema passen, er geen ruimte is of omdat ze gewoon lelijk zijn. De voorbereidingen op de expositie leverde Buijsen deze dagen plots een heuse ontdekking op.

,,Het gaat om een schilderij dat in 1821 door koning Willem I werd gekocht. Hij dacht een Raphaël te kopen, maar dat bleek al snel niet het geval. Het werd afgeserveerd en verdween in het depot. Ik wilde het nu als dieptepunt selecteren in de tentoonstelling. Het is niet zo mooi, we zitten er mee in onze maag, dat idee.”

Voorafgaand aan de expositie werd het werk door restaurateurs nader onderzocht. ,,Er werd toevallig een aantal andere schilderijen met röntgentechniek onderzocht en er was nog even tijd om een opname te maken van dit werk. Er waren patronen te zien die typerend zijn voor goudleer, maar die later zijn overschilderd. Volgens experts bijzonder, omdat er nauwelijks figuurstukken op goudleer uit de zestiende eeuw bewaard zijn gebleven. Het dieptepunt bleek een unicum.”

Toeval
De manier waarop de ontdekking tot stand kwam, blijkt exemplarisch. Deze week werd de ontdekking van De verzoeking van de heilige Antonius van schilder Jeroen Bosch breed uitgemeten in landelijke media. Het werk lag decennialang beschadigd in een depot in Kansas en werd gezien als het werk van een navolger van Bosch. Ten onrechte, zo bleek uit infraroodonderzoek, nadat het onderzoeksteam door een amateuronderzoeker op het paneel was gewezen, zegt hoogleraar Jos Koldeweij.

Friso Lammertse, conservator van het Boijmans van Beuningen in Rotterdam, noemt de ontdekking van een beeldhouwwerk van Verrocchio als zijn grootste herontdekking. Hij begeleidde het schrijven van een nieuwe catalogus waarbij men dacht met een beeldhouwwerk uit de 19de eeuw van doen te hebben. ,,Het bleek uit het atelier van de Italiaan te komen, uit de 15de eeuw.”

Het ontbreekt ons aan de mankracht om elk kunstwerk in het depot grondig te onderzoeken, aldus Conservator Friso Lammertse van het Boijmans.

Mankracht
Een bijzondere ontdekking. Maar tegelijkertijd vroeg Lammertse zich af: ‘hadden we dit niet eerder moeten ontdekken?’ In het depot van het Boijmans liggen tienduizenden stukken. ,,Natuurlijk, ik ken globaal elk werk uit mijn vakgebied en alles is min of meer omschreven, maar dat kan nog veel beter. Het ontbreekt ons aan de mankracht om elk kunstwerk in het depot grondig te onderzoeken.”

Lammertse en Koldeweij noemen ook de technologie die zich verder ontwikkelt. De mogelijkheid tot het doen van infrarood- en röntgenonderzoek maakt herontdekkingen mogelijk. Toch blijven die ontdekkingen vaak afhankelijk van toeval. En ook na de euforie van een ontdekking blijft enige onzekerheid. Koldeweij: ,,Als je naar buiten treedt, moet je zo zeker mogelijk zijn van je zaak. Veel werken hebben geen handtekening, en zelfs een handtekening kan van een leerling zijn.”

Vijf verrassende ontdekkingen

‘Vrouwelijke figuur’ (Een godin?). Figuurstuk op goudleer. Van anoniem Italiaans kunstenaar (c. 1500-1550?). Ontdekt in depot van het Mauritshuis, Den Haag. Ontdekt in voorbereiding op tentoonstelling. Ontdekking naar buiten gebracht op 2 februari 2016. © Mauritshuis.

 ‘De verzoeking van de heilige Antonius’. Van Jeroen Bosch (c. 1450-1516). Ontdekt in depot van het Nelson Atkins Museum of Art, Kansas. Ontdekt na tip van amateuronderzoeker. Ontdekking naar buiten gebracht op 1 februari 2016. © The Nelson-Atkins Museum of Art.

 ‘Madonna met kind’. Van Lucas van Leyden (1494-1533). Ontdekt door conservator Matthias Ubl. ,,Het was beschadigd en werd toegeschreven aan een navolger van Van Leyden. Maar sommige stukken waren zo fraai, dat ik nader onderzoek ging doen en uiteindelijk mijn meerderen heb kunnen overtuigen van het nut van restaureren. We hadden uiteindelijk zoveel aanwijzingen, het moet wel van hem zijn.” Ontdekking in december 2015 naar buiten gebracht. © Rijksmuseum.

 ‘Symphony in white. Van James McNeill Whistler (1834-1903). Ontdekt in depot van Singer Museum, Laren. Er was twijfel McNeill Whistler de schilder was. Na onderzoek bleek dit toch het geval. Ontdekking naar buiten gebracht in oktober 2015. © Singer Museum Laren.

‘Hoofd van Christus’. Uit het atelier van Andrea Verrocchio (c. 1435-1488). Ontdekt in depot van Museum Boijmans van Beuningen, Rotterdam. Ontdekking in jaren negentig van vorige eeuw. © Boijmans van Beuningen .

Lees ook

Andy Warhol’s portret van Beatrix even uit depot Mauritshuis

Den HaagFM 02.02.2016 Het portret dat Andy Warhol’s maakte van Koningin Beatrix is uit het depot van het Mauritshuis gehaald en is de komende tijd door iedereen te zien. Tot en met 8 mei laat het museum ruim vijftig schilderijen zien die normaal in het depot liggen.

Sommige schilderijen staan op depot wegens plaatsgebrek, maar er zijn ook flink wat werken die gewoon het tonen niet waard zijn. De hoogtepunten worden dus getoond, maar óók de dieptepunten. In de tentoonstelling wordt antwoord gegeven op veel gestelde vragen als: wat voor soort schilderijen hangen er in het depot, hoe komen ze daar terecht en waarom hangen ze niet op zaal?

Van de ongeveer 850 collectiestukken – grotendeels schilderijen – worden er zo’n 250 permanent tentoongesteld in het Mauritshuis zelf en nog eens 150 in de Galerij Prins Willem V. Daarnaast zijn er 150 in langdurig bruikleen gegeven aan musea in binnen- en buitenland. Slechts 300 werken worden achter gesloten deuren bewaard in het depot. …lees meer

‘Slechte’ schilderijen uit depot Mauritshuis niet langer verborgen gehouden

RTVWEST 02.02.2016 Ze zijn te groot, in te slechte staat of simpelweg niet goed genoeg: de schilderijen in het depot van Het Mauritshuis in Den Haag. Het depot is strikt verboden voor bezoekers, maar nu kunnen kunstliefhebbers eindelijk de lang verborgen schilderijen bekijken. Aanstaande donderdag wordt namelijk de tentoonstelling ‘Hoogte- en dieptepunten uit het depot’ geopend.

‘Wat hangt er eigenlijk in het depot?’ Het is een vraag die de medewerkers van Het Mauritshuis vaak krijgen. Om de nieuwsgierige kunstliefhebbers niet langer in spanning te houden, krijgen 52 schilderijen uit het depot nu een tijdelijke plek in het museum.

LEES OOK: Karel Appel Retrospectief in het Gemeentemuseum Den Haag: ‘De energie spat van het doek af’

Zo is er Simeon met het kind Jezus van een anonieme schilder te bewonderen. Een schilderij dat volgens conservator Edwin Buijsen absoluut een van de dieptepunten van de collectie is. ‘Als je daarmee naar Kunst & Kitsch gaat, wordt niemand daar echt vrolijk van’, aldus Buijsen. Het is onbekend hoe het schilderij in de collectie is gekomen. ‘Maar we doen het niet weg. Je weet maar nooit.’

Veel te veel schilderijen
Naast niet zo goed gelukte schilderijen hangen er ook schilderijen waarvan er teveel zijn. Zo schilderde de Haagse schilder Jan van Ravesteyn ooit vierentwintig portretten van officieren. Die zijn nu allemaal te bewonderen op de tentoonstelling.
De tentoonstelling is van 4 februari tot en met 8 mei 2016 te bezoeken.

Meer over dit onderwerp: Mauritshuis Schilderijen Museum Depot SchilderijKunst

 

Advertenties

Reacties»

No comments yet — be the first.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: