jump to navigation

Het foute standbeeld april 11, 2015

Posted by jandewandelaar in Uncategorized.
Tags: , , , , , , ,
trackback

Foute standbeelden: weghalen of liever laten verstoffen?

Trouw 10.04.2015 Vlak bij het huis waar ik verblijf wanneer ik in Madrid ben stond tot voor kort een ruiterstandbeeld van Franco. Het had de overgang van dictatuur naar democratie ongemerkt overleefd, gedecoreerd met de vlag en sjerp die er bij een van de laatste pro-Franco manifestaties omheen waren gehangen. Langzaam begonnen ze uiteen te vallen. Het beeld zelf raakte bedekt onder het stof en roet van de voorbijrazende auto’s.

Er zit in de vernieting van dit soort monumenten flink wat oeroude magie. Maar ook flink wat politiek.

In Zuid-Afrika woedt momenteel een beeldenstorm tegen monumenten uit de tijd van kolonialisme en apartheid, zo lees ik in deze krant (link alleen voor abonnees). Standbeelden van Paul Kruger, Cecil Rhodes en zelfs een herdenkingsmonument voor de paarden die stierven tijdens de Boerenoorlog moeten het ontgelden. Dat laatste contrasteert aardig met het mededogen dat hun soort- en lotgenoten sinds de film/musical War Horse in andere delen van de wereld te beurt valt.

Monumenten-kerkhoven
Op dezelfde manier moesten na de wending in Oost-Europa de standbeelden van Stalin en Lenin het ontgelden. Her en der zijn er nog ‘monumenten-kerkhoven’ te vinden, waar de stenen beeltenissen van de communistische helden werden achtergelaten. De bronzen werden omgesmolten voor hergebruik. Wat er gebeurd is met het reuzenbeeld van Saddam Hoessein dat in 2003 voor de ogen van het mondiale tv-publiekdoor een tank omvergetrokken werd, weet ik niet.

Wel dat ook hier het symbool van de gevallen macht ten offer viel aan een even symbolische vernedering. Eenmaal neergehaald, werd het beeld ‘mishandeld’ door woedende omstanders. Er zit in de vernieting van dit soort monumenten flink wat oeroude magie. Maar ook flink wat politiek, zo leert niet alleen dat laatste voorval maar ook de huidige beeldenstorm in Zuid-Afrika. Het neerhalen van Saddams beeld bleek minder spontaan dan aanvankelijk leek. Het was keurig in scène gezet – speciaal terwille van de tv, zo leek het wel. De commentaren van sommige verslaggevers waren ernaar.

Daarom was ik zo blij met de openlijke verwaarlozing van het Franco-beeld in mijn buurt. Het leek me de best mogelijke afrekening met een gehaat verleden. Zelfs de opwinding van de vernietiging zou teveel eer zijn geweest. Stof en verval illustreerden beter dan wat ook hoezeer het fascisme verleden tijd was geworden: een definitief achterhaald maar wel ‘ons’ (d.w.z. het Spaanse) verleden.

Op den duur vergaat het zo met alle geschiedenis en wordt herinnering historie. Geen mens haalt het nu nog in zijn hoofd de standbeelden te vernietigen van de oude Assyrische of Babylonische heersers, hoe wreed die ook zijn geweest. Tenzij je een aanhanger bent van de Islamitische Staat, natuurlijk – voor wie drieduizend jaar kennelijk als de dag van gisteren zijn.

Waar gaat herinnering over in historie? Misschien is dat wel de vraag die in Zuid-Afrika op het spel staat. Gemakkelijk bleek ze uiteindelijk ook in Madrid niet te beantwoorden. Een tijdje geleden werd het standbeeld van Franco alsnog neergehaald.

Verwant nieuws;

Advertenties

Reacties»

No comments yet — be the first.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: