jump to navigation

Roofkunst ontdekt in Paleis Het Loo en het Rijksmuseum mei 14, 2014

Posted by jandewandelaar in Uncategorized.
Tags: , , , , , , , ,
2 comments

Borden uit het zogenaamde Meissen-servies in het Rijksmuseum.

Meissen-servies 

Het zou gaan om vijftien delen van een kostbaar porseleinen Meissen-servies, schrijft De Telegraaf vandaag.

Het Meissen-servies zou van de joodse familie Gutmann zijn geweest en in april 1934 onder dwang van de nazi’s zijn geveild. Met hulp van oude veilingdocumenten ging het Amsterdamse onderzoeksbureau Artiaz na waar de roofkunst is beland. De afgelopen weken ontdekte Artiaz dat het gestolen porselein onder meer bij Paleis Het Loo en hetRijksmuseum terecht is gekomen.

Het Berlijnse bureau Facts and Files, dat de zaak voor de familie Gutmann onderzoekt, bevestigt in de krant dat de vijftien sauskommen en borden nog als ‘gezocht’ te boek staan. Het bureau verwacht dat de familie opdracht geeft de stukken terug te vragen. De Stichting Paleis Het Loo Nationaal Museum, dat 170 delen van het servies in bezit heeft, zegt in de krant de zaak “zeer serieus” te nemen en onmiddellijk een onderzoek in te stellen.

Telegraaf 07.01.2020

Terugkeren

Het Berlijnse bureau Facts and Files onderzoekt de zaak voor de in Duitsland woonachtige familie Gutmann en bevestigt dat de vijftien porseleinen sauskommen en borden tot gisteren nog als gezocht te boek stonden. „Wij verwachten dat de Gutmanns ons opdracht geven contact te leggen met de Nederlandse Staat en met de Restitutiecommissie, zodat de stukken hopelijk naar de familie terugkeren”, zei Facts and Files-onderzoekster Beate Schreiber.

De prins verkocht het servies met Nederlandse stads- en dorpsgezichten tijdens zijn ballingschap in Engeland.

De stukken maken deel uit van het unieke, 435-delige  Meissen-servies dat stadhouder Willem V  cadeau kreeg van de Verenigde Oost-Indische Compagnie rond 1774. Het is beschilderd met Nederlandse dorps- en stadsgezichten. Hij verkocht het servies tijdens zijn ballingschap in Engeland

Later werden 26 delen aangekocht door Herbert Gutmann, een zoon van bankier Eugen Gutmann die de Dresdner Bank had opgericht. Toen de nazi’s in 1933 in Duitsland aan de macht kwamen, schoven zij Gutmann een torenhoge schuld in de schoenen.

De kunst zou in 1934 onder de dwang van de nazi’s zijn geveild. Onderzoeksbureau Artiaz ontdekte de kunst in een oude veilinggids, zegt onderzoeker Arthur Brand na berichtgeving hierover in De Telegraaf.

zie ook: Kunstschat na 70 jaar ontdekt in Duits huis

ROOFKUNST

‘Roofkunst’: Paleis Het Loo moet Meissen servies teruggeven aan Joodse erfgenamen

AD 07.01.2020 Paleis Het Loo in Apeldoorn moet zeven stuks Meisser ‘fout’ servies teruggeven aan de erfgenamen van de Duits-Joodse eigenaar Herbert Gutmann. Dit blijkt uit het advies van de Restitutiecommissie dat het kabinet heeft overgenomen.

Volgens de commissie weegt het belang van de erfgenamen Gutmann zwaarder dan het belang van de staat. 

De erfgenamen van Herbert Gutmann hebben het ministerie van Onderwijs Cultuur en Wetenschappen (OCW) in 2015 gevraagd om de serviesstukken terug te geven, nadat kunstdetective Arthur Brand uit Deventer de herkomst ervan had uitgezocht.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Het gaat om sauskommen en borden. De sauskommen zijn versierd met een gezicht op Loenen en Maarssen. De borden bevatten onder meer afbeeldingen van het VOC-huis in Delft en de Catharijnepoort in Utrecht. Behalve in Paleis Het Loo bevinden delen van het servies zich in het Zuiderzeemuseum in Enkhuizen en in het Rijksmuseum.

Geschenk van VOC

Het servies is onderdeel van de Rijkscollectie en is door de staat na de oorlog op reguliere wijze verworven. Het porselein werd door de bewindhebbers van de Verenigde Oostindische Compagnie (VOC) besteld als geschenk voor stadhouder Willem V (1748-1806) en is gedecoreerd met verschillende voor de VOC belangrijke plaatsen, topografische afbeeldingen van Nederland en van VOC-handelsposten. Het oorspronkelijke servies bestond uit meer dan 435 delen.

Nazi-regime

Delen van dit servies zijn in handen gekomen van de Duits-Joodse bankier Herbert Gutman. Hij zag zich in 1934, kort na de machtsovername door de nazi’s, gedwongen het bijzondere porselein te laten veilen. De commissie Restitutieverzoeken Cultuurgoederen en Tweede Wereldoorlog komt nu tot de conclusie dat Gutman daartoe door omstandigheden werd gedwongen die direct verband hielden met zijn Joodse komaf en de anti-Joodse politiek van het nazi-regime.

Koningin Juliana

In de naoorlogse decennia maakte het servies vele omzwervingen. Het porselein dat op Het Loo ligt, werd in de jaren zeventig deels aangekocht door koningin Juliana. Zij gaf twee van de vijf borden in bruikleen aan het paleis. Andere borden zijn 1976 aangekocht bij kunsthandel Bernhard Stodel te Amsterdam, die ze in 1967 weer op de kop had getikt bij Fa. Nijstad Antiquairs te Lochem. De sauskommen zijn in 1975 door Het Loo aangekocht bij kunsthandel Bernhard Stodel te Amsterdam.

Goede staat

Bij Paleis Het Loo maakte het servies voorafgaand aan de tijdelijke sluiting deel uit van de permanent tentoongestelde collectie. ,,Vooral die twee kommen zijn uniek vanwege hun goede staat’’, zegt Laura Brown van Het Loo. De stukken liggen nu in depot. Er is een kans dat ze in Apeldoorn blijven. ,,De erfgenamen hebben nog niet besloten wat ze gaan doen. Soms vinden families het prettig dat stukken in beheer blijven bij een museum, zodat ze veilig zijn. Dat is aan de erven.’’

Paleis Het Loo sluit meer roofkunst in collectie niet uit

Trouw 22.05.2014 Paleis Het Loo sluit niet uit dat in de collectie van ruim 160.000 stukken meer voorwerpen zitten die mogelijk van dubieuze herkomst zijn. Collectiebeheerders zijn al jaren bezig om alle voorwerpen te onderzoeken, maar dat is een tijdrovend karwei dat zeker nog jaren gaat duren. Als roofkunst opduikt, zal Het Loo ‘zeer serieus’ met eventuele claims omgaan.

Reactie Paleis op ‘roofkunst’

Telegraaf 22.05.2014 De vermoedelijke roofkunst die in het bezit is van Paleis Het Loo is destijds ‘te goeder trouw aangekocht’. Dat laat het museum donderdag in een verklaring weten.

”Dit gebeurde in een tijd dat de discussie over roofkunst en het ruimhartuige restitutiebeleid van de Nederlandse regering nog niet aan de orde was.”

‘Het Loo en Rijksmuseum hebben roofkunst in bezit’

VK 14.05.2014 Paleis Het Loo, het Rijksmuseum en drie andere musea hebben hoogstwaarschijnlijk roofkunst in hun bezit. Het gaat om porseleinen serviesgoed van de Joodse bankiersfamilie Gutmann, dat in 1934 onder dwang van de nazi’s is geveild. Onderzoeksbureau Artiaz ontdekte de kunst in een oude veilinggids, meldde onderzoeker Arthur Brand vandaag na berichtgeving in De Telegraaf.

‘Roofkunst in Rijksmuseum’

Telegraaf 13.05.2014  Paleis Het Loo, het Rijksmuseum en drie andere musea hebben hoogstwaarschijnlijk roofkunst in hun bezit. Het gaat om porseleinen serviesgoed van de Joodse bankiersfamilie Gutmann, dat in 1934 onder dwang van de nazi’s is geveild. Onderzoeksbureau Artiaz ontdekte de kunst in een oude veilinggids, meldde onderzoeker Arthur Brand woensdag na berichtgeving in De Telegraaf.

Gerelateerde artikelen;

14-05: ’Servies van Het Loo roofkunst’

Hoogstwaarschijnlijk roofkunst in Rijksmuseum en Het Loo

Elsevier 14.05.2014 In kunstcollecties van Paleis Het Loo, het Rijksmuseum en drie andere musea is hoogstwaarschijnlijk roofkunst ontdekt. Het gaat om vijftien delen van een kostbaar porseleinen Meissen-servies van de joodse familie Gutmann.

De kunst zou in 1934 onder de dwang van de nazi’s zijn geveild. Onderzoeksbureau Artiaz ontdekte de kunst in een oude veilinggids, zegt onderzoeker Arthur Brand na berichtgeving hierover in De Telegraaf.

Cadeau

Het zogeheten Meissen-servies was ooit van de stadhouder Willem V en is beschilderd met Nederlandse dorps- en stadsgezichten. Willem V kreeg het servies cadeau rond 1774 van de VOC. Hij verkocht het servies tijdens zijn ballingschap in Engeland.

Volgens Elsevier;

Gertjan van Schoonhoven: Van het naïeve Nederlandse beleid voor ‘nazi-roofkunst’ worden vooral advocaten rijk

zie ook;

6 mei 2013 Jurk van Máxima en kroon Willem-Alexander te zien in Het Loo

’Servies van Het Loo roofkunst’

Telegraaf 13.05.2014 In de kunstcollecties van paleis Het Loo, het Rijksmuseum en drie andere musea is vermoedelijke roofkunst ontdekt.

Het gaat om in totaal vijftien delen van een kostbaar porseleinen Meissen-servies die eigendom zouden zijn van de Joodse familie Gutmann en in april 1934 onder dwang van de nazi’s zijn geveild. De afgelopen weken, tachtig jaar na dato, wist het Amsterdamse onderzoeksbureau Artiaz het gestolen porselein op te sporen.

‘Roofkunst ontdekt in Rijksmuseum en Paleis Het Loo’›

NRC 14.05.2014  In Paleis Het Loo, het Rijksmuseum en drie andere musea is kunst ontdekt die waarschijnlijk door de nazi’s van een joodse familie is geroofd. Het zou gaan om vijftien delen van een kostbaar porseleinen Meissen-servies, schrijft De Telegraaf vandaag.

Het Meissen-servies zou van de joodse familie Gutmann zijn geweest en in april 1934 onder dwang van de nazi’s zijn geveild. Met hulp van oude veilingdocumenten ging het Amsterdamse onderzoeksbureau Artiaz na waar de roofkunst is beland. De afgelopen weken ontdekte Artiaz dat het gestolen porselein onder meer bij Paleis Het Loo en het Rijksmuseum terecht is gekomen.

Het Berlijnse bureau Facts and Files, dat de zaak voor de familie Gutmann onderzoekt, bevestigt in de krant dat de vijftien sauskommen en borden nog als ‘gezocht’ te boek staan. Het bureau verwacht dat de familie opdracht geeft de stukken terug te vragen. De Stichting Paleis Het Loo Nationaal Museum, dat 170 delen van het servies in bezit heeft, zegt in de krant de zaak “zeer serieus” te nemen en onmiddellijk een onderzoek in te stellen.

Oudste verrekijker ooit in Delft gevonden mei 14, 2014

Posted by jandewandelaar in Uncategorized.
Tags: , , , , ,
add a comment

Verrekijker.

Het kijkertje stamt uit de vroege 17de eeuw, concluderen zij vanwege het primitieve slijpwerk en de bar slechte kwaliteit glas van de lenzen, vol belletjes en ongerechtigheden.

Het kijkertje heeft een vergroting van ongeveer vijfmaal, blijkt uit optische metingen aan de lenzen in het lab in Leiden. ‘Vooral het voorste glaasje is zo primitief dat het nauwelijks te herkennen was als lens’, zegt conservator Tiemen Cocquyt van Boerhaave. ‘Maar na schoonmaken doet het kijkertje het echt weer.’

17de-eeuwse gravures
Kort na de uitvinding van de Hollandse telescoop in 1608 in Middelburg was Delft een bekende producent van lenzenkijkers, weten historici. Op gravures uit die periode zijn vergelijkbare kijkertjes te zien, maar tot nog toe leek er in Nederland niet één bewaard gebleven. Wereldwijd zijn er minder dan twintig bekend. De oudst bewaarde kijkers in Nederland stammen pas van tweede helft 17de eeuw, onder meer uit de collectie van Christiaan Huygens.

Het kijkertje wordt vanaf volgende week tentoongesteld in Museum De Prinsenhof in Delft.

Mogelijk oudste verrekijker ooit in Delft gevonden

VK 14.05.2014 Delftse archeologen hebben bij het graven van de nieuwe spoortunnel in de stad mogelijk het oudste verrekijkertje ooit gevonden. Dat hebben specialisten van museum Boerhaave in Leiden de afgelopen weken vastgesteld na onderzoek van het verroeste blikken buisje met lenzen, dat aanvankelijk voor een kogelhuls was aangezien.